Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 5 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
5 erthygl ar y dudalen hon
COFGOLOFN DR WALDO JAMES Qh11 u

COFGOLOFN DR. WALDO JAMES. Q''h 1-1 u oyr, (./re! wi) a,m le i air ynglyn a'r maie J0- ]law'on gennym allu dweyd fod y nuidiad ar fin cyrraedd ei amcan yn Ivvydd ianniis trwy. garøcligrwydd eglwysia ehyfeilJion. Hy¡hywwyd y, cauid y drysorfa ar Y, laf- ° Fia,i, ia livj-iiiy :a wnaed, ond fod nif,or o garedigion yr laehois yn dy- p, 'I!10 a,n ychydig o amser yn rhagor er gall L, §^?r^en eu o gWlaith yn lIwyr, ac yr ydym ninnau yn ein hawydd i'wl cwrdd, yn harod i dderbyn yr hyn oli a geir erbyn y 4, lat o Fehefin." Yr ydym wedi llwyddo Yii dda, ond gresyn fyddai peidio cael "y gweddill" i fewn. Pan ddaw rlieiny b)1dd gennym ddigon i godi cofgolofn deilwng*Vr gwr enwog, ac o'r enwad Bedyddiedig yng JNghymrn. Mor gynted ag y diw,'r eyfra.,ii- ladau hyn i law cyhoeddwn restr gyflawn o'r oil yn y Sereii trwy eich caniatad: cared- ig chwi, Mr. Gol. Hyderwn yn fuan y bydd y nia011 wedi ei osod a'i .orifen mewn pryd iw ddatorchuddio tua ad;eo- "yr Undeh yn Heolyfelin, Aberdar, g-aii y galiai amryw o Dde a Gog-ledd g-ael yr hyfrydwch o fed yn breseiii-iol yr acblysur gwir ddiddorol. A hyn a wnawn os caniata Duw." Gan ddiolch i bawb am en cynorthwy parod, a disgwyl y gweddill. Ydym yn gywir, juries Davies, Ciaerdydd; .J. D. Hughes, 13 laenywaen; Ysgrifenyddion. Chats. Jones, Y.H., Aberavon, Trysoryidd. Mai 14, 1915.

APEL

APEL "lt Undebau Crefyddol, &c., oddiwrth Gym- delthas yr laith Gymraeg ac Undeb y Cy!m- deithasau Cymreig dros ddiogeliad y A Gymraeg. Ai ran Cymdeithas y;r Iaith Gymraeg ac Undeb y Cymdeithasau Cymreig dymunwn yn barchus alwéich syhv caredig at y ,di- rywiad amlwg a, chyson a gymer le ynglyn a. idefnyddio r iaith Gymraeg, a'r diftyg di- ddordeb sydd yn ffy,nnu parthed ei chadwr- aeth mewn rhai cylchoedd yng NgbyHiru. Ofnwn iiact yw'r Gymraeg yn cael y parch dyladwy, ar ein luaelwyjdydd a'n hystrydoieidd ap yn ein hysgolion, a theimlwii y byddai ei diflaniad yn golled anrhaethol i addysg, crefydd, a moes yn ein gwlad. •Ni fanteisir fel y dylid ar y cyfleusterau sydd o fewn cyrraedd ein oenedl i ddysgu'r lalth ac i ymgydnabyddu ia" 1 llenyddiaeth. Gadiewir yn rhy fynych i'r iaith Seisnig yoilithro i fewn yn ddianghenraid i'n cylch- O'ed"d cyis,o-re,d,ig. Rhoddir caniatad a chefnogaeth bellach gall y Bwrdd Addyisg a eliian an-iryw: o'n a\vKlurdoidau Addysg i ddysgu a. meithrin yr laith. Onid gresyn fyddai taflu'r rhagor- fraint hon o'n dlwylaw iar ol ymladd mor galed am dani? Ac onid gresyn o'r mwyaf hefyd fyddiai i'r iaith fiarw cyn i ienenctid Cymrn gael y, pleser o broti ceinder ei pharabl a diwylliant ei Jlellyddiaethr Teimlwn mai ein dyledswydd yw tros- glwyddo yn anllygredig yr etifeddiaylh werthfawr hon a dderbyniasom oddiwrth ein tadau arwrol i'r genhedlaietli nesaf. Un o'r galluoedd cryfaf, os Had y cryfaf, fu yn g-yfrifol am gadwraeth yr iaith Gym- raeg yn y gorfEennol yn wyneb y rhwy sb?a,u a'1 anfanteision mwyaf ydoedd yr 3gAvys Gnstionogol yng N ghynru, ac y mae yn ?eilwng. o gadwraeth bellaGh a,r gyfrif ei haiddull, ei choethder, a'i eheind,er yn y "c?bl Cymreig. Erfyniwl1 yn idaier gall hynny am eich eyjah-oi-thwy,, !a'ch dylanwad chwi o 1)1 aid ei vaawraeth. Credwn y gall 1 undebau cref- yddol ddyfeisio mesurau grymns iawn, a/u gweithio iallan yn effeithiol yn yr eglwysi o dan leunawdd drwy'r Gobeithln, yr YsgolSiil, y Gyundeithas lenyddol a diwylliadol, &c., er Inwyn diogelu'r iaith yn yr ardaloedd ymreig a'i hadferyd mewn ardaloedd He y niae r gorlainv iSeisnig yn bygwth ei llethu. Geisiwn ni drwy sefydlilarllau fel yr Ysgol Haf Gymraeg a Chymdeithasaii Cymreig, a thrwy foddion ereill ddylanwadu i raddiau helaeth. ar gylchoedd addysgol i'r perwyl hwn. Ond ni chyrhaeddir yr amcan mewn golwg gennym heb ddwyn pob cylch, yn ar ben nig cylch yr aelwyd, i deimlo'r di- «ldordeb dyfna,f yn niogeluur] yr Jailli Gymraeg. Can hydoru y, byddwch garediced a ehydsynio eairs gosty.ngedig, Yidym, yr eidxioch yn Jlydd lon, .Tsa;mba,rd ()wei), Rryste, lls-Lywyd, I CYlll- dieithas yr laitlt Gymraeg; J. K Lloyd, Bangor, Trysorydd Cymdeithas yr Iaith Gyjm- raeg; J), James, Treherbert, Ysgrifennydd Cymdeithas yr Iaith Gyniraeg; I). Llenfer Thomas, Caerdydd, Ijlyvvydd Undeb y Cym- deithatsau Cymreig; W. Lewis, Penydarrün, Trysorydd Unjdeb y Cymdeithasan Cymreig; D. Arthen Evans, Barri, Ysgrifennydd Cymdeithas Undeb y Cjjn !eil i;asaii Cymieig.

CYMANFA GORLLEWIN MORGANNWG

CYMANFA GORLLEWIN MORGANNWG. At yr Eglwysi. Y -mae yn hyisbys i eglwysi y Gymania, ncliod na ehynhaliwyd y Ow'i.xJd Ilanner Blyiiyddol y ddwy flynedd ddiweddaf, a hynny oblegid nad oedd 11 a eglwys o fewn y Gymanfa yn barod i'w dderbyn. Nid oes yr un eglwys wedi ei wahodd y flwyddyn hon, ac oni dclaw cais am idano o liyn i ddydd cynhaliafcl y Gymanfa, yin, Mhenclawidd, bydd y cwrdd hwn heb le i roddi ei ben i Lawr." Yr wyf yn hysbysn hyn trwy,'r "Seren" fel y (iaffo'r eglwysi gyfle i yistyried y mater. Mae eglwys Larch- ns Bethlehem, Tynewydd, yn gwahodd y Gymanfa. Pa eglwys enfyn wahoddiad i'r Cwrdd Hanner "Blynyddol? Bydd yn dHa, gennyf glywe 1 iddiw'rth yr eglwysi. Pontyicymer. W. SAUNDERS.

CYMANFA GERDDOROL UNDIEB DYFFRYN LLANGOLLEN

CYMANFA GERDDOROL UNDIEB DYFF- RYN LLANGOLLEN. Cynhaliwyd yr uchod eleni yn y, 'Taber- nacl, Cefnmawr, dydd Llun, Ebrill 19. Yr oedd cyfarfod y prynhawn wedi ei neilltuo i'r plant. Llywydd y cyfarfod hwn oedd Mr. Rogers, Ysgolfeistr y Garth, a chaf wyd gan- ddo anerehiad rhagorol. Oaf wyd. caull ben- digedig gan y plant yn enwedig Fod y Graig yn dal." Can wyd hefyd Awn yn mlaen,' C,eisia'r Ielsu Ma,w'r,' 10 Gariad nerthol,' Tra peraidd s.einia'r angel a'r Chant 'Gweddi'r Arglwydd.' Enillwyd tyst- ysg-rifau y Tonic 80lffa, yr Elementary, gan Bertha Bowen, Seion, Cefnmawr; a, Ethel Richards, Tabernacl; yr Intermediate gan Edith Davies, Tab., a Ryland Jones, Seion. Yr Arholwr oedd y brawd D. Humphreys, L.T.S.C., .Wrexham. Llywydd cyfarfod yr hwyr oedd Mr. Levi Roberts, a chafwyd ganddo yntan anerehiad rhagorol. Yr oedd y oanu yn y cyfarfod hwn wedi oodi i level uchel iawn; yr arweinydd a'r gynulleidfa yn eu. hwyliau goreu. Cafwyd canu da ar yr holl donau, ac nid yn fuan yr anghofir y canu a,r y, "Mawi Gân" (J. H. Roberts). Yr oedd yr Haleliwia a'r Mol- iant Iddo yn wefreiddiol. Y tOIULU eraill a ganwyd oeddyut, Trewen, Holly, Eliais! Bethany, Erin, Nashville, Ilollingside, a Be- atitndo. Yr anthem oedd Enaid cu' (^Is- alaw), ia chredwin Ilia clianwyd hi erioed yn well nag- yn y Tabernaicl, y noson honno. Yr oedd yr arweinydd megis wedi ei lenwi ag ysbryd Isalawi a, Gliaii Geirionydd. Yr oedd y symudiad olaf--Mae'r tywyllwch yn gwasgaru, &c., yn wefreiddiol, ac anoddyd- oedd tewi a chanu. Yr arweinydd eleni yd- oedd y Proff. J. T. Jones, L.R.A.M., Tre- orci. Dymar tro cyntaf i Mr. Jones fod yn y cylch hwn, ond yn sicr nid yr olaf. Nid gorrnod ydyw dweyd fod Mr. Jones ynsef- yll yn rheng flaenaf arweinyddion "Cymru. Y mae yn 'model' o arweinydd, yr emyn yn ogystal a'r don yn cael porffaith chwarae teg dan ei arweiniad. Gwnaeth enw da iddo ei hun yn y Tabernacl, lie y oodwyd cer- ddorion, datganwyr, a.c arweinyddion enwog. Gwnaeth y VXellyiddioji 'Miss Keates, Ru- abon, a Mr. T. R. Evans, Seion, eugwaith yn ganmoladwy, yn ogystail a'r is-arweinydd- ion, Mri. T. 8. Watkin, Llangollen, a Joseph Edwards, Aerefair. Yr oedd y trefniadau yn ddeheuig, (Lan ofal yr ysgrifennydd E. Parry, Tabernacl. E. H. J.

Advertising

Gwaed Gwaed Gwaed MAE IECHYD A BYWYD YN DIBYNL AR WAED PUR, CRYF, IACli, A MAETHLON. i Hugrhess Blood Pills. Mae Hughes's Blood Pills" yn effeithiol at greu Gwaed Newydd, Pur a Chryf. Yn dylanwadu ar holl organau y corff, drwy hyn vn iachau Dolur Pen, Diffyg Trau 1, Biliousness, Afu Ddrwg, Tarddiantau y Cnawd, Corn- wydon, Scur, vy, Piles, Fits, Nervousness, Gwynegon neu Gewynwst, Poen Cefn, (Lumbago), Cor ffrwymedd, Neuralgia, Anll wylderau yr Arenau, Iselder ys- pryd, G wynt, a Surni y Cylla. BENYWOD At anhwylderau tueddol i bob Gwraig Mam a Merch o bob oedran. Mafe Hughes's Blood Pills" yn nodedig o effeithiol. Rhodder prawf arnynt. RHYBUDD PWYSIG. Wrth brynu y Pills hyn, gofaler rliag cael eich twyllo. Myn weh weled y Trade Mark, sef llun ealon, fel hyn Ar pob blweh. Dim yn our heb hwn. G wrthod weh pob peth arall. Ar werth gan bob chemist and stores, am Is. 2s. 9c. and 4s. 6c., neu dan- toner eu gwerth mewn stamps neu P.O. at y Perchenog, JACOB HUGHES, M.P.S., L.D.S., Manufacturing Chemist, PENARTH, CARDIFF