Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 12 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
6 erthygl ar y dudalen hon
0 BEN CASTELL CAERFFILI

0 BEN CASTELL CAERFFILI. P n o d as Euraidd. Mai 5, dathlodd Mr. a Mrs. Hugit LlywelYll, Mynydd Dimlaeth, Bedwas, 011 priodas euraidd; a derbynias- ant ]u o longyfarchiadau a 'rhoddi on od-di wrth. gyfeillion o hell ac ago.?. Mae'i' ddau yn aelodau ilyddlon yn eglwys Hephzibah, Bed was, -ers dros ha.naer cant o flynyddoedd. Bu. Hugh, pan yn ieuanc, yn was gydag Islwyn, y bardd enwog, a. difyr yw ei. wran- do. yn adrodd am Islwyn a. Chaledfryn yng nghwmni. oi gilydd. Disgynnodd tipyn o ysbryd y beirdd ar Hugh Llywelyn hoEyJ. Dyma fel ei eyfarchwycl gan un o'r beirdd lleol ar fore dathliad ei briodas euraidd. Llongyfarchiadau gwresog I Hugh, a Mair ei wraig", Ar eu priodas euraidd, "A ddaliodd fel y graig; Am hanner cant o Hwyddi Trigaant yn gytun; .Mae Mair yn ffyddlon cldynee, A Hugh yn rfoadlon ddyn. Llwyddiant Gou:hwy!iwr Dymumvn lon- gyfareh ein lianwyl vVm. Thomas, M.E., (Joriielnvyiiwr Glofa y. Bed was Navi- gation, ei ddyrchaJiad diweddar i fod yn Agent, yn ogystal a bod yn oruchwyliwr y lofa dan y Cwnini. Dengys hyn syniad ucliel y Cyfarwyddwyr am da.no; nid oes ond ych- ylrlig dros ddwy iiynedd er pan. apwvntivsyd ef y,n Oruehwyliwr ar y lofa hon. Y macE) iddo air da .gan y gveithwyr, a pharcii mawr yn yr ardal eisoes. Y mae ef a'i briod yn. Fedyddwyr o'r iaw'n ry w. Nid yw eto ond dyn ieuanc.. Ar i fyny yr eio1. Cwrdd Ymatfawol. Hwyr ddydd Iau, M.ai 6, cynhalipdd eo-lwi s Tonyfelin, Caerffili, gyfarfod i ffarwelio a'i gweinidog, y Parch Luther Jones, ar iei fynediad o'r ardal i • DdoAviais, i g-ymryd g-ofial yr eglwys Sa.es- neg vno. Gyfarfod i'r eglwys yn fwyaf a.r- bennig oe.dcl h,.v,ii, oblegid hynny ni ddaeth ond ycliydic, o ffryndÜw o'r tuallan iddo. Gwnaet h yr EgI wys bob peth oedd yn ei gallu i gadw Mr. Jones yn Nhonyfelin. Ychydig fisoedd yn ol cyfhvynasant iddo-an- rhegion ar gyfrif ei yrndrechion yn en plith, yn ys-tod y tair blynedd y lm'n gweinidog- aethii iddynt. Cyflwynasant iddo yn y cwrdd 'hwn etc) "travelling bag." Cymerwyd y gadair gan. y Parch. E. Cyji -1 y g a, -1 Llwchwr Jones, Be l was, ac ar ol canu ernyn, ac i Mr. John, un o'r diaco.ni.aid, arwain mewn gwieddi, siarad wyd gan y brodyr can- lynol: --Mr. Jeremiah Bo wen, Mr. Josiah Morgan, Mr. Carter, Mr. Enoch, Mr. Dd. Mathews, Mr. Gibbs, :a, chafwyd gair gan Miss John, yr ysgolfeistres. Cynrychiolai'r gwalianol siarad wyr liyn wahanol ganghen- nau'r Eglwys, megis y Gobeithlu, yr Ysgol Sul, Cwrdd y Bohl Ieuainc. Siaradai pob un yn uehel iawn aim gymeriad, ac am Aveithgar- woh, ac am ddoniau pregethwrol nodedig Mr. Jones. Diolchoidd Mr. Jones yn garedig i'r eglwys am ei ffyddlondeb iddo yn yslod ei. ymdaith yn on plith. Dygodd hyn i d,erfyn un o'r eyfarfodydd. llawnaf o, hiraelli y buom ytiddc ens law or I yd: i. Beulah, Abertridwr. Prynhawn Sia.d\\ru' Mai 8, cynhaliodd yr eglwys uchod eistedd- fod:, er mwyn i ieuenctyd y lie arfor on doniau segiir, a fchrodd. allan yn llwyddian- nus ilawn. Gafwyd cynhulliad rhagorol, a chystadlu meW'Ilea.nn ac ad.rorld lirwid- frydig a lluosog ar bob testyn. Beirniad- wyd y g'erddoriaeth gan Mr. J. Byron Jones, L.T-S.C., Bed:was; a'r amrywiaeth gan y Parch. Llwchwr Jones, Bed was. Llywydd- wyd ac arweiniwyd yr eisteddfod gan Mr. Isaac Lewis. Gwnaeth pawb eu gwaitli i foddlonrwydd cyffredinol. Da gennym hys- by?u y gwisg .F eghvys yn yr Aber agwe'dd b el i- I y dan weinidogaeth hohlogaidd y Paroh. J. J. Morgan. Y GWYLIEDYDD.

0 GOLWYN IR RHYL

0 GOLWYN I'R RHYL. Iau Dyrehatael, Mai 13, yw dydd g-wyl bregethu y Bedyddwyr yn Llanelian. Bit oew.ri/r onwad yma. yn 'eu tro, a.c ery s at- gofion rnelys am ami oedfa a gafwyd. Nid oedd y cyrddau eleni yn ol. 'i'r un olionvnl;. CTwaisaii,aic,,tliw,y!d, gan y brodyr talentog W. D. Thomas a, J. Sj- Jones, y ddu o Blaenau .FfOHt in. iog CaJ \vv:d ) J'!oo'üthu gr ynrll}, a,c offe.ith.iol. I)yidd L'lun, Mai 17, evnhaliwyd. cwrdd dl"1a.rkwol Undid) Dyil'ry.u Conwy a Festiij- log yn Coiw;y:n lla_y, y Parch. W. G. Oavou (Llifon) y.it v gadair. Cwa-dd Oliwarter y Gymanfa Gariu, v gelwir hwn, ond yn her- wydd yr amso.roedd onb-yd gohiri wvd hon no am flwyddyn, ao yn y Cwrdd C h waiter fe basiwyd ir\v gohirio aim Hwyddyn "en bloc: fel, ymlien y disgwylir Cymanfa a hir gofir. Sul a LJungAvyn y cyidielii' cyrdda,n pre- gethu biynyddol Llysfaen. Mae'r dydliauyii nodedig yn hanes Cristionogaeth, fel dycld- iall cofla •tyfwallti.ad yr Ysbryd, a llawer tro y profwyd o loff'eitliiau'r 'Ysb'ryd ar wyl bre- gethu Llyisfaen. Nid oedd yr wyl eleni yn ail. i'r un' ohonynt. Y brodyr dewisedig eleni oedd y Parchn. I). Wyre L. i-. Rhos. a R. J. Hughes, Bangor. Yr oedd y gweis- ion yn eu hwyliau goreu. yn oyhoeddi'r Je.su, a gobeitliiwin y cei' g'wei'ed H'rwyth yn dilyn. Prjsur iawtn vii, eglwys Colwyn Bay a'i gwieinidjog yn awr yn gweinyddu cymwyn- asau i'r milwyr Isydd yno o wahanol fannau o'r Deyrnas. Yr wytlinos o'r blaen v rhodd- odd yr eghvys wledd i o 70 i 100 o Fedl- yddwyr sy.ld yn eu inysg. Da. iawn: "Yn gymaini} a. g;wneuthur o lionoeli i tin n'r rhai bychaiu hyn i mi y gwnaethoch. PRYR.

YN ABERDAR

YN ABERDAR. Y mac 37 o ddyn ion ieuainc cynuileidfa Calf aria yii gwasanaethu. eu gwlall yn y rhyfel. Y miae un—Jame.s Myles-yn gar charor yn yr Almaen. Cynhaliodd cor plant Calfaria gyngerdcl llwyiddiannus iawn, Pum cam i ddistryw, a phump i anrhydedd," oedd y llyfr a berflormid. Yr axweinydd oedd D. J. Pugh, a'r cadeirydd D. Richards. Nid oes angen dim effeithiolach na'r gwaith hwn i gyflwyno dirwest i sylw. Rhagorol. Y Parolm. W. R. Lewis, 11 w illordd. a D. Collior, Abertileri., oedd y gweinidogioii a wiasaniaethai eglwys y Gwawr yn ei gwyl eleni. Da gxmnym weled a ohlywed cyn- weinidog Cwmamart yn ei hell gylch. Yr oedd y ddau frawd ar eu huchelfannau. Cynhaliodd eglwysi HeolyfeJin a'r Gadlys en Cymanfa, Ganu, y Llungwyn. Cenid yr un tonau ag y bwriedir eu oanu yng nghyf- arfödyddyr Uncleb. J. J. Phillips, A.C., arweinydd Heolyfelin oedd yn a.rwain. Cynhaliodd eghyys N odd fa. gyngerdd mawreddog nos Tau, Mai 20, pan genid yr "Hymn of Praise." Y cerddor galluog a'r arweinydd medrus J. R. Evans, G. & L., oedd yn arwain. Cydnabyddir yr arweinydd ymysg y galluocaf a. feddwn, ac yr oedd y gyngerdd yn deil wng o hono. Y mae eglwys Ynyslwyd wedi sicrhau un o fyfyrwyr Bangor irod yn weinidog ami, sef Mr. T. Thomas, .B.A., L)anel)L Dyma sof Ir. Tli,oiiia,,q, '??BI.A. I)ymft f,a,e.s y (,ti wo-cl.,dai- TwTfa,b. Y inae i't-g-\vpiti- gylch a. fydd yn ei ateb yn rhagorol.

0 LANNAUR TEIFI

0 LANNAU'R TEIFI. Cyrnanfaoedd Ysgoli«n. daeth ysgolion Penybont a.e Ebenezer, Llandyssul, a, Moriah, Penoaider, ynghyd i Hebron, Pen- cader, adrodd ac -esbonio rhannau o Air Duw. Hoi wvd Invy gan y Parchn. D. (J. Griffiths a d. D. Evans, gweinidogion yr eglwysi. Caed Cymanfa ardderchog fel arfer. Hwyl fawr a,r yr lioli a'r ateb. Yn Cwrtnewyidd cwrddodd ysgolion Eg- lwysi Ceinewydd, Llwyndafydd, Brynhafod, a. Chwrtnewydd i'r un a,incia-,i. Holwyd ysg- olion y Oei a Llwyndafydd gan y Parch. J. D. Evans, Pencader, a,c ysgolion BrYll- hafod a C'hwrtnewydd, gan y Parch, D. Spenser Jones, B.A., Aberduar, yn bw-rpasol eu hatebion a.'r brodyr yn wynd) y cia iOin i nxawr. a siorhoir, i'r ieujainc yn afbennig, o'r gwaith hWll, blin nieddwl na chai g-efn- ogaeth fwy üyfh\edinoldrwy, Gymru. Yr oedd eglwys Cwrtnewydd a'r gnveinidog- ym- rbddol ar en goreu yn gweini ar y saint. yr hwyf gun y Parch. J. 1). Evans, Pencader. Cymanfa Ganu.' Cynhaliodd eglwysi'r eylch i hwn eu. Cymanfa Ganu y Llungwyn yn y Graig, Casbellnewydd. Yn y bore caed cwrdd y plant dan lywyddiaeltli Mr. ;11. Lewis, yjfiigolfoistr Aberduar, a chanasant yn swynol fel aider. Peth iiewydd ynglyn a'r Gymanfa oedd cylfwyno tystysgrifau i blant am basio arholiad iiiewn cerddoriaeth; ( :gr ,,Idol- o blant Moriab, i Pencader, yr arlioliad, ac aethant drwyddu'll llAvydd iari n us i gyd, a chyflwynAvyd tyst- ysgrifaii iddynt ynglnvrdd y plant. Addysg- wyd hwy gan organyddes Moriah, Miss M. A. Johns, A.T.S.C., a haedcla, glod am hyn. Llywyddwyd cwrdd y naAVn gan y Parch D. (J. Griffiths, a chAvrdd yr hwyr gan y Parch. J. Symlog Morgan, Yr arweinydd oedd Mr. Aneurin Thomas, Llanelli. Gwnaeth ei waith mor ardderchog fel y dewiswyd ef i'n liar wain, y tro nesaT eto. Tystia- pawb fod y Gymanfa eleni yn un o'r goreuon a fu'n y cylch. TAFOD TEIFI.

0 DDINAS YR ALCAN

0 DDINAS YR ALCAN. Wedi gwyl y Llungwyn a'i dywydd dy- miinol, yr oedd yn Ilawenydd gAveled niAvg a than y ll'Avni:usi yn esgyn cyn dewed ago erioed fore Mawrth, a'r o'Avynion yn eluwrni cyn gyflymied a chynt. Er i 'gannoedd finyii- li au eu hunain. i'r eitha—pawb yn ei ddull ei hiin--ar gyfwngeithriadol bwysig a hyn, torchid llaAven' drannoeth meAVn 'hwy! Dvna sut jf dyjasa.i pethau fod; ei anaser a'i ad eg at bob peth; gAvedi mwyniant, pawo at ei orcliAvyl. Gobeithio1 mai dyna, hanes pob rhan o'r wlad yr wythnos hon. Lied dawiel fu'r dref ar yr wyl eleni. Ni wn a oodiI dim yn llenyddol na cherdJd- orol, ddydd Linn, ond Eisteddfod Burry Port. Cafwyd cyuu fliadau mawr, a chystad- leuaethau teilwng. Tynnodd enw y Deirn- iad-—" Go!, y "lsereii lawer i'r am- rywiol gystadleuaethau. Testyn y bryddest. yd oedd- Armagedon," a'r un ddaeth all- an yn fuddugol o'r na,w oedd Morleisfab,' Llangenneoh. Y mae yn 'hen gystadleuwr ac Avedi ennill llawer yn ei amser. LIon- gyfarchwn ef a.r ei hvydd. MaAvr fu can- mol eglwys Pembne tii-n ei haelioni eleni yn rhoddi cynyrch ariannol yr Eisteddfod yn llwyr at ddybenion y rhyfel. Ymhlith llawe-r o Avyr ieuainc oddiyma a unasant a Byiddin Kitchener llaAvenliaAvn i wleled ionw, T. LleurAvg Morga,n, mab Mr. W. H. Morgan, arolyg-ydd gwaith alcan y Western wecli ei benodi yn 2nd Lieutenant. Wyr yw Mr. T. Lleurwg Morgan i Lleu- rwg" fawr Capel Sion, Llanelli. Mae iddo ddymuniadau goreu niiloedd ein tref, a gwe- ddiau cynnes dros ei ddiogelwch, yn nydd yr ymdrech. Os oes yndd'o galon ac ysbryd ei dadcu, ni lama, a,c ni thry ei gefn ym mhoethder y gad. Tawel yw gwaith yr eglwysi y dyddiau hyn, ond aki-eg drom-glwl fiis ydyw ar gref- ydd, a elW1 cyfyngdm'r amgylchiadau am fAvy; offyddlondeh gyda ehrefydd, ac ym- roddiacl mwy egniol gyda.'r aehos, fel bo'r eghvyis yn effro pan ddaw'r bobl yn ol, yn nydd heddwch, i gei,sio'rA.rglwydd. Papur arnserol a, theitwiio- o ddarlleniad eang yw oiddo'r Athro J. H. Jones, Glas- gow yn v Labour Quarterly --ar Labour unrest and the War." Gwnai hynny les anrhaefhol i'r nW¡Itld Soisialiaid man ageir yn cynhyrfu llafur, a, ehama.rwiai nt truein- iaid gAvirion parthed bnaint a, hawl llafur. Ymfaichiwn yn yr Athro J. H. dories fel Cvmro .a enillia/r fath safle a sylw. Yr ym befyd yn llaAA-en ohono yn ei berthynas a Llanelli, ac y, mae iddo yn ant clnvaer a brawd yn bywi yma, Chwith iawln YW'1' dref yn a,wr heb y cannoedd milwyir a, fu yma drwy fisoedd y gaeaf, wrthi yn ddyddiol mor ddiwyd a brysiog yn eu harfer beunyddiol, yn neill- tuol ar y Sul iau, pan droent allan yn y bore yn hardd a syber i Avasanaeth rhyw gapel neu Eghvys Wladol am yn ail. Chvneir ym- drech, y dyddiau hyn, i gyfodi byddin arail, ond anaf iawn hyd eto v d:aw'r llanciau ym mlaen. Os daw gorfodefaHai y hycld hyny yn decach, canys gwn fod 11a wer gormod ar gyfartaledd o oreuon y wlad yn uno a'r fyddin, tra eraill yn osgoi, i fAvynhau, seg-iira, ao osgoi gwnead ell rhan dros eu o'Avlad, eu hiaitli, a'u crefydd. o MANAW MIN LLI.

CWM RHONDDA

CWM RHONDDA Y mae am ryw oweinidiogion ieuainc y C wm Avedi rhoddi i fyny ofal eu heglwysi