Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 6 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
3 erthygl ar y dudalen hon
wr Byd y Gerdd

w r~ —— Byd y Gerdd. GAN  'T. CAN B. T.  CANMLWYDDIAETH AMBROSE LLOYU. Cyfarfod ardderchog oedd yr un a gafwyd yn Ebenezer, Caerdydd, i ddathlu can- mlwyddiaoth y oerddor gwir swynol Ambrose Lloyd. Drueth torf fawr o Gymry at ei gilydd, a gorlenwyd y oapel eang. Y r oedd yn gyfarfod brwdfrydig iia-wn, or dechreu i'r diwedd. Cymerwyd y gadair gan Ar- glwydd Pontypridd. Canoclici yr holl gynutt- oidfa gyda'i gilydd amryw o donau o-wraith y oerddor athrylithgar, a ehafwyd datgamad gwir swynol o'r I Blodeuyn Olaf," gan y, Cardiff 'Harmonic Society;, o dan larwoini^ ad Mr. Roderick Williams. CaL'wyd hofyd gan y cor ddatganiad ardderchog iawn o Teyrn- asoedd y Ddaear." Ail ganwyd y (rhian fwyaf o'r Anthem, ao fe unodd lltuvmr o r gynuil- cidfa gyda'r cor, yr ail waith. Cafwyd ar- aith rfoagorol gan Dr. David Evans, Caer- dydd, ar gyfansoddiadau Ambrose, a siar- adodd ysgrifennydd. y llinellau hyn ychydig eiriati. Yr ydym wedi bod yn v tldinaB yn awr am flynyddoedd meithion, end ni fum mewn cyfarfod Cymreig mwy unol a bnvd- frydig erioed: Teilynga cerddor oedd yn foywi crefydd ddathliad teilwng drwy Gymi-it benbaladr. Llongyfarchwn Mr. D. M. Johns a Mr. W. Lewis ar Uvyddiant y owrdd. MR. W. HEBER EVANS. Doa gonnym ddoall fod1 y oerddor ieuanc uohod yn dyfod ymlaen yn rhagorol o dan addysgiaeth Dr. David Evans, yn Y Brif Ysgol Yingo Nghaerdydd. Enillodd yn ddi- weddar lam gyfansoddiad yn Eisteddfod For- est Each, fel y erybwyllwyd yn y 'Seren e is oes. Dymumvn ei lwyddiant yn fawr yn y dyfodoi. Yr wyf yn canfod yn eglur lwyddiant mawr i gyfeillion ieuanc cerddorol ein gwlad yn y dyfodoi, ac yr wyf yn mawr obeithio y cyfyd cymeriadau oerddorol yn ein gwlad, tebyg i'r hwn y dethlir ei g.an- rril wyddiaeth ar hyn o bryd. DR. W. H. CUMMINGS. Mae y cerddor enwog uchod newydd huno yn yr angeu. Yr oedd yn 84 mlwydd oed. Cofius genyf ei weled, pan oeeldwn yn Slanc Tied ieuanc, yn Eisteddfod Genodlaolho] Caer- fyrddin, yn 1867. Yr oedd yn mi o'r Artistes dewisedjg yn ,yr Eisteddfod'. Cododd: y, di- Tvedda-r Henry, Leslie i fyny i roi ei feirn- iadaeth ar ddatganiad "Every Yalley" o r Messiah. Yr oedd Eos Morlais ac Eos Wen- allt wedi bod yn oann y Solo ar y 1] wyf an, ac iar ddiwedd beirniadaeth Henry Leslie, dy- wedodd y cawsai Mr. W. H. Cummings ddod i'r llwyfan i ganu Every Valley," or mwyn dangos i'r cysla-dleuwyr y inoad y dylesid ei chanu. Wedi i Mr. Cnmmings ganu, clywais siarad go ddoniol gan amryw o gerddorion o'm hamgylch parthed datgan- iad yr Artiste, Mr. Cummings, adatganiad Eos Morlais ac Eos Wenallt. Gwnaeth Dr. Gunimings waith mawr a sylweddol yn ei ddydd Mr faith. Huned yn dawel hyd nes y bydd Dorau "beddau'r "byd Ar un gair yn agoryd. Y DIWEDDAR BRINLEY RICHARDS. Pan yn beirniadu cynghaneddiad yr Ala-w- on Cymreig:—"Dyfyrwch Gwyr Harlech" a "Noe Galan" yn Eisteddfod Genedlaetbol Caernarfon yn 1862, dywedai Brinley Rich- ards:Yn y pwnc o gerddoriaeth ei fod yn Gymro bob modfodd, ac nid oedd arno g-ywilydd cydnabod nad: oes unrhyw gerdd- oriaetli yn y byd yn clylanwiadu mor nerthol ar ei feddyiiau a'i deimladau ag alawon ei wlad enedigol." Y goreu ar gynghaneddu inos Galan" oedd Mr. John Thomas, Blaen- anerch, yn awr era "blynyddoedd y cerddor enwoga swynol John ehomas, Llanwrtyd, awdwi1 un o'r gemau oanigol—" Nant y Mvnydd."

LLOFFION DIRWESTOL

LLOFFION DIRWESTOL. Melltith Italy. Melltith Prydain yw y gostrel—ddiod; melltith Italy, yw, y gosilrel-Chianti. Pob peth ellir ddweyd am ddiodydd meddwol yw torri fyny oartrefau, yn gwahanii gwyr a gwragedd, ac yn llanw carcharaii a thros- ellir dweyd am gostrel--Ohianti It- ali, ac fel inai yfed yw y gelyn gwaethaf a wyddom am dano, i ddylanwad gwaith Cristnogol yn ein gwlad ni, mae y rhai sydd yn gweithio gyda diwygiadau tebyg yn Italy, yn cael eu curo yn olgan yr un gelyn. Mae y gostrel Chianti yn Avrthrych hardd- ach na. chostrel ddiod Prydain, ond engraifft arall yw hynny o harddweh dyfnder y croen --(beauty s kindeep), oblegid gan nad lbetli y,w yr olwg alianol, nid yw yn tynll" dim oddiwrth y gwenwyn sydd y tu mewn. Gwin yw Chianti, iae mae ffrwythlonrwydd y wlad yn gwneyd ei gynyrch mor rhad, a,c, yn ei ddwya anewn pris i lawr i ateb llogell y gwieithwyr Italaidd. Mae yn gysur, er hynny, i feddvvl a gwybod fod gweithwyr dirwestol wrthi y,n brysur iawn yn ngwlad yr h'ouhwn, ac yr ydym mown gobaith i weled costrel d'diod Prydain. a chostrel Chi- anti Italy yu colli tir ac yn myocd o'r golwg. DIRWESTWR EGWYDDOROL Yr oedd Hanley., un o gyn-Iywodraeth-wyr Indiana, yu weithiwr difefl gyda llwyrym- wrthodiad. Yr oedd ei gefnogaoth y:n wrol; yr oedd yn barod i aberthu poll), peth yn ei swyddl a/i wasanaeth. Dywedai, Bod 'yn fawr yw bod yn ian^n." Cymerai fol ei ddel- fryd AbraliMn Lincoln, yr hwn bob amser oedd yn ineddwl mwy ,am yn iawn am ddal swyidd. Pan IVI-rtil Han., ley, pan in llywoidraethwr, y bvddai i'w Avrthwynebiad i'r diodydd meddwol a'r fas- naeh ddinistriol dierfynu ei fywyd, gwleid- yddol, atebocld yn dawel, "Nid oes gilll fywyd anghyhoedd unryw ddyohryn i mi." A dywedir am daiio ei fod yn fwy dyn allan o'i swydd na fyddai efe byth yn ei wydd, pe daliai honno trwy aberthu. ei argyhoedd- iadau. Onid dynion fel yr uchod sydd eisieu yn awr? Mae arnom angen dewrion a'dewr- esau, y iliai fo'n barod i akttel i bol) peth i fyned, ond cymeriiad. Hawlia yr Arghvydd ddisgyblion fyddant tfyddlon liyrd angaxi. eglwys mewn n'ewyu heddyw ereym- aint sydd, am larweinwyr parod i aberthu er mwyn y gwaith da. Y dynion a'r menywod sydd yn ceisio yn gyntaf deyrnas Ddnw a'i gyfiawnder ef yw'r gweision trwy ba rai y gwna y Gwared wr waredu dynoliaeth. PEIDIADAU I DDYNION IEUAINC 1. Poidivvch yismygu. 2. Peidiwch a. ahymdeithasn a rliai sydd yn arfer cymeryd diod gadarn. fodd yn ymwybodol ag anwfuddhau i iais Duw. 4. Peidiwch ystyried mai ai l hethau yw elddo Duw i fod. 5. Peidiwch adeiJadii oestyll yn yr iawyr, y rhai sydd Avedi cael eu liannog gan huuanfwynhad a dbysur. 0. Peidiwcli a chyiueryd eich Jlywodraethu gan opiniynau; bydd welt yn ddiysgog yu eich argyhoeddiadau. 7. Peidiwch a gadael i'r pleserau sydd yn lnyned heibio i Avasgu allan y, posibilrwydd o gael gwobv drag- wyddol. 8. Rhocldwch a chysegrwch yii llwyr a hollol eich uehelgais, talentau. a'cli holl allu meddyliol, y rhai maIO Duw wedi cii. rhoddi, i fod yn gyfryngau at wasan- aeth Duw. Fel y dywedir, ieuenctyd ydyw amser hau y cynliauaf. Gellir dweud hefyjd yn iiglyn a phosibiliadau ieuenctyd, inae ynddyjit ddigon o rinwedd, ymenydd, cyineiiad ac egwyddor i orchfygu byd o bechod; ond fel n-iae'r ).,h,a,id qyfaddef gycla. gofid, mai fel yr a aiiitset, yn y blaen, mae y l'hin- Aveddau hy.u sydd yn amlwg mewn oywyd yn adfeilio, diry wio, ao yn ami yn bywycl addaAYol trA\;y, becliod. A gellir dweud mai un õ'r pethau lnwyaf llwyddiannus i ddinistrio galluoedd y 3yn ieuanc a phob dyn arall am hynny, yw diodydd meddwol. Nid oes dim daioni, ac :ni ddaw daioni byth o'r cwppan meddwol- Fe dyn yr ymyfed y disglaerideb, oddiar hoV peth yn mhawb. TROSEDD AC YFED. Rhoddodd Lord Coleridge y dystiolaeth ganlynol o barthed y drwg ganlyna yfed di- odydd meddwol. "Yr wyf Avedi cadw," ebe fe, "yn ystod y, deuddeg mlynedd diweddaf gyfrif manwl o'r holl droseddau ddygwyd ger fy nmon, a gallaf ddAveud wrtliych fel mater o ffaith bod ped war a deugain allan o bob oant o'r troseddau hyn wedi eu ha-ch- odsi gan yr yfed. Nid oes angen i mi nodi beth fyddai dedwyddwoh cymdeithas, a'r lleihad yn y Uratil o gadw earehardai a gwallgofdai, a beth fyddai y g Ave lli ant moesol, pe bai gwelliant yn cymeryd lie yn yr arferiad o yfed." Dyna dystiolaeth iUU oedd yn gwybod am ganlyrdadau difrifol yr arferiad diraddiol o yfed sydd yn ffynu 'yn ein gwlad: gwdad ddylai fod y sobreiddiaf yn y xbyd, yn ngwyneb y manteision sydd ynddi er daioni. RHEOLAU I FECHGYN. 1. Pia faint bynnag yr edmygAVch unrhyw un, na chtania,tewch i ellwi eich hunan i gael eich dylanwadu gan yr un hwnuw i "meud yr hyn a wyddoch sydd yn ddrwg. 2. Na chanlynwch neb mcivii dallineb; byddweh yn sior o barthed yr hyna olynir genycli, a pha ddiben fydd yn. cael ei gyr- raedd wrth ei wneud. 3. Meddyili weh bohamser at pa both y hyddai yr hyn a demtir chwi i'w wneud, y,ii eicli arAviain iddo, a lie y byddai yn eich gosod yn y diwedd. 4. Na (ldilynwch arweinyddiaeth neb a wawdAviena ar y rhai a wyddoch sydd yn ddynion dia. 5. Byddai yn well i chwi adael heibio bleserau sydd yn gyfreithlawn, yn hytra.ch na gosod eich hunaiti yn agored i demtas- iy,lla.Lt yr ydych yn rhy wan i'w gwrthsefyll trwy Tyned yn gwmniwr agos i wlleuthurwr (IrA'gioni. Dyna i ti ddyn ieuano bum o rcolau eur- aidd, ao oiu oadiAv byddi yn yixillwr gogon- eddus. CymhAvysa'r rheolau hyn at, yr arfer- iad atgas o ymyfed, a, chyfeillachu ag yfwyr diodydd Aleoholaidd. O'u cadw byddi yn iddiogol rltag- y tevru meddwol. Mardy. GELVNIX

GAIR 0 LOEGR

GAIR 0 LOEGR. Anrhydeddii'r Cy)Tro.Fel y mae yn hysbys oeir nifer mawr o Gyniry yn gAvein- idogaethu gyda'r Saeson. Fel rheol y Cymry yw y gAveinidogion .mwyaf cymeradwy a llwyddianmts yn y weinidogaefch Seisnig. Y mac y Parch. L. M. Thomas, mab y, di- weddar Barcli. John Thomas, Caerfyrddm, yn gwciuidogaetliu gyda'r Saeson, yn Open- shaw, Manoeinion. Tebyga. Mr. Thomas yn fawr i'iv ranwyl dad, nid yn unig yn ei lareidd-dra a'i foneddigeiddrAvydd personol, o.nd yn "ei ddull tyner ac effeithiol fel pre- gethAvr. Cynhaliwyd tyfarlod neillduol gan yr üg-lw.y.s y,n Openshaw, ar iiawii Sadwrn, Gorffennaf yr 17eg, i ddathlu un flwydd ar hugaiii gweinidogaeth Mr. Thomas yn y. lie. Llanwyd y capel hardd gan gynulleidfa frwdfryidig yn ei gwerthfaAvrogiad o Mr. Thomas. Cymerwyd y, gadair gan Dr. Marshall, LlyAvydd Co!\eg Brighton Grove, yr hwn yn ddoniol ddywedai, Beth a wneir i'r gwr y mae y, brenin yn CAvyllysio ei anrhydeddu?" Dywedai y Prifathraw ym mhellach y gellir cymhwyso geiriau y proff. Avyd at Mr. Thomas: Cyfraith gwirion- edd oedd yn ei eiriau of, ac anwlredd ni chafwyd yn ei wefusau: mewn liedd ac un- iondeb y rhodiodd gyd a mi, a llaweroedd a drodd Efe oddi wrth anAviredd." Pwys- leisiodd y Dr. fod gAvahanol adrannau yr adnod yn wir am ei gyfaill yn ystod ei flyn- yddau gyda'r eglwys yn Openshaw. Cymer- wyd rhau yu y cyfarfod gan y Paichn. H.