Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 9 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
8 erthygl ar y dudalen hon
Yr Wythnos

Yr Wythnos. (Gan E. C. J.) APEL Y BRENIN. Ddiwedd yr wythnos anfonodd y brenin apel daer at wyr ieuainc y deyrnas i ddod allan i yinuno a'r fyddin. Cydnebydd yr aberth a wiiaoicl- leisoes gan bob cwr o'r Yme rod r aeth, a'r unfrydedd amoan ae ys- bryid) a ffynnia ymyisg ei ddeiliaid, ond dywed y pery yr alwad lam lawer rhagor o filwyr ac y rlJaid en. oael cyn y dygir barn i fudd- iigoliaefli. -qylsbysir o bob rhan o'r Avlad am filoedld' yin ddypldiol yn dod allan i gyn- orthwyo ou gwlaldl yn nydd ei chyfyngder. Caniatawyd chwecli wythnos o amser i Ar- glwydd Derby i roi prawf teg ar y gyfun- drefii wirfoddol, ao os try ei ymdrech yn fethiant nidi oes amheuaeth na welir gor- fodiaeth filwrol yn dod i ryan, er atgased hynny, i filoedid. Bu darogan lawer yn ystod yr wythnosau diwedidlaf fod y Llywodraeth yn yjmyl Imynd: yn didrylliau ar y cwestiwn hwn, end! ymddiengys y boddlonodd y dJdwyblaid i fath ar gyfaddawd dros ainser. Yis d'ywedodd Mr. J. H. Thomas, Ysgrif- ennydd dy¡lanwiaidol UndeU Gweithwyr y Pfy;rdldj Haearn, yr unig both a 'ddichon ddwyn buddugoliaeth derfynol i'r gelyn yw diffyg undeb yn y wlad lion neu aughyd- welediad rli \vn<>; y Cynghreiriaid a'i gilydd.

LLOFRUDDIO MISS CAVELL

LLOFRUDDIO MISS CAVELL. Yn hanes holl greulonderau Germani ni chyffyrddodd dim gymaint a clialon y wlad hon, a. gwledydd ainhleidiol eraill, a banes llofruddio N-urse, Gavell gian yr awdurdodau Germanaidd y;n Belgium. Boraeddiges o Saesnes o Norwich ydloedd, ac yiio y niae ei main oedranus yn ddwfn ei thrallod. Ymddengyfs mai ei throsedd ydoedd noddi rhai o filwyr Ffrainc a L loegr, a'u cy:n- orthwyo i ddiano allan o Belgium. Addef- odd ei henogrwydd, a dedfrydwyd hi ifar- wolaeth. Hyisbyisir i'r milwyr a osodwyd at y gwaith o'i saiethli, wrthod anelu ati, ac i'r swyidldog ei rhoi i farwiolaioth a,'i law- didryll. Mewn gwledydd gwareiddiedig ni roddir merched i farwolaeth pa mor ddif- rifol by,niiag en irosedd', ond ni wyr Ger- mani beth y:w trugarhau wrth yr un gelyn. Dywedir fod hanes Y: weithred farbara.idd hon wedi peri i filoedd yinuno a'r rhengau ddiwedd yr wythnos ddiiveldaf. Effeithioild yn debyg i'r hanes am y creulonderau yn Belgium ar ddechreu'r rhyfel. Cynbelir gwasaaiaeth eoffa, i Miss Gavell yn Eglwyp St. Paid's, Lhuidiiin, ddyidd Gwener nasaf, a bwriada'r Prif-weinidog fod yalo.

YMDDISWYDDIAD SYR EDWARD CARSON

YMDDISWYDDIAD SYR EDWARD CARSON. Nas LUll diweddaf hysbyswvd fod y Twrne CyfPreidinol, Syr Edward Carson, wedi ym- ddiiswyddo o'r Weinyddiaeth. Dywedoddyn y iSenedd dciydd Mawrth mai ei reswim dros hynny ydoedld methuachydweled a'r Llyw- odraeth y iiglyu a'r camra-n a. gymrodd yn y Balkans, oncl dywed y Baptist Times yn bendant ,mai' gwir reswm yw penderfyniad y Weinydldiaeth i beidio a d wyn gorfod- aeth filwroli ryni yn yr Iwierdlddn ar un- rhyw dele ran. Prawf ohwerw ar aJnYlùedd EhydldfrydAvyr y deyrnas ydoedd gosod Byr Edlwardi yn y Weinyddiaetli pan y'i ffurf- iwyd, yn arbennig pan wrthodai Mr. Red- mond swydd. Gwyiddid am ei yslranoiau yn Ulster a'r drafferth enbyd a roddasai i'r Llywodraeth, a theimlid1 tmai gwrthnn oedd goisod yn y swydd o DWTnø (Jyffredinol iun a fu'n herio pob cyfraith ac awdurdÓd cyr hypo Gwr anhydrin a hunanol ydyw, ond yn alluo,- y tu hwnt, a metha'n lan 'a dean paham y ineiddia neb anghydwelad ag ef. Ychydig o isylw a roddwyd i'w ymddiswydd- iad, a sicr yw yr anadla'r alelodau Gwyddel- ig yn llawer rhwyddaeh wrtli feddwi nad yw mwyach yn y Cyfrin-gyngor.

AFIECHYD Y PRIFWEINIDOG

AFIECHYD Y PRIF-WEINIDOG. Amlygiil gofid cyttrediuol ganol yr wyth- nos ddiweddaf gan y, newydd fod y Prif- wteinidiog wiedii ei gaethiwo i'w ysfcafell gan afiecbyd. Gwr a berohir yn (Idiffnai-it gan bob plaid wleidyddol yw efe. Ni chaed er- ioed le i ameu ei unplygrwydd a,'i onest- rwyidd, a meeLd ar ddawn arbennig i gadw rhai lannhebyg i'w gilydd i gydweithio'n dawel a chytun. Bu llawer o feirniadu llyjm arno'n ddiweddar gall rai a fynnai dan- seilio'i ddylanwad, ond cydnabyddai pawb tnai amhoisibl fuasai ei droi o'r ffordd. Breintiwyd ef achorff oadarn, onide buasai wedi rhoi ffordd cyn hyn o dan y beichiau llethol a osodwyd' arno. Da deall y disgwylir ef yn ol at y, llyw cyn diwedd yr wythnos hon.

PEN BLWYDD DR CLIFFORD

PEN BLWYDD DR CLIFFORD. Y mae Dr. Clifford yn bed war ugain namyn un nilwydd oed, a phery ei weith- giarwch eyiso-n a'i ynni dihysbydd i synnu pawb a'i hedwyti. Bu owridd diddorol gan ei hen Eglwyis yn Westbourne Pa-rk i ddathlu pen ei flwydd, a chyflwynwyd iddo anrheg- ion lawer. Dywedai, "ei fod yn benderfynol 0 orchfygu'r demtasiwn i fyiicl yn ddiog wrth fynd yn hen, gan y credai maiy ffordd i arbed nerth y.w ei roi. OaJodd gysur mawr yn ddiweddar o ddarlien hanos y gwrhydri a gyflawnwyfd gan rai ar ol myned yn hen. G wnaeth Gladstone, Michael Angelo, a Goethe, rai o'u gorchestion peniiaf ar ol pasio'u pedwar ugain 'mlwydd oed. En ei nain fyw i fod o r:own i cliwe mis i gan mlwydd oed, a, chredai na. fuasai o un diben bod yn wyr i'r fath nain oni rag- orai ami. Da y gwnai llawor crefyddwr yiig Nghymru gymryd gwers oddiwrth Dr. Clifford. Rhy fynych o lawer yr esgeuiusir y cyrddau, ac yr encilir o'r Ysgol Sul, yng nghysgod yr esgusawd o fod yn mynd yn hen.

GWERSLYFRAU IR YSGOL SUL

GWERS-LYFRAU I'R YSGOL SUL. Da gennym ddeall am banatoadau helaeth Undeb yr YsgolionSul i gwrdd ag angen a deimlir niewn amryw gyfeiriadau. Y niae gwerslyfr i'r plant lleiaf, i ddysgu darllen, wedi ei gyfaxiisoddi ar gynllun diweddar gan Mr. J. Lewis, Y.H., Ammanford', yn nwylo'r argraffydd, a bydd yn barod ar fyrder. Ceir rhai ysgolion yn defnyddio gwerslyfrau en- wadau eraill oberwydd priuder rhai addas yn eu hen wad: eu "hunain. Bellaeh ni raid wrthy; gwyn hon. Paratoir "liefyd wers- lyfr ar Hanes Iesu Grist., seiliedig ar Ef- engy Marc, gan y Parch. D. Hopldn, B.A., Trecynon. Bwriedir hwn ar gyfer y (1,08- barthiad'au o dan 18 oed y flwyddyn nesaf, Pwyisig iawin yw i'n pobl ieuainc fod yn lxyddysg yn hanes y Gwaredwir, a gwyddom y medd Mr. Hopkin ar y ddawn i ysgrif- ddiddorol a byw. Trefnia'r Pwyllgor hefyd i gyhoeddi Holwyddoreg syanl ar bjnéiau bred ar gyfer y plant. Coudemnir llawer gan rai ar y dull hen ffasiwll o addysgu plant, drwy Holwyddoregau, end pan gofir brinned yw athrawon da yn ein Hysgolion Stil, methwn a deal] pa fodd y gellir gw,neuthur JielxhTynt. Bwriedir i'r llyfryn hwn fod! yn faes llafur y IsaJonau llafar o flwyddyn i flwyddyn, ac yn help i arwain y rhai bach i o-aru ei Gwaredlwr. Dylai yr enwad drwy Gymru roi csfnogaeth unol i'r Pwyllgor, ac hyp; nes y ceir y chwyldroadau y sonir am danynt yn hanes gwaith yr Ysgol Sul, gwneler y defnydd iawn o'r cyfleusterau sydd yn ein oyrra,edd,

0 dan Big Ben

0 dan 'Big Ben » (Gan y Gwyliwr.) TRETHI NEWYDD Y GYLLIDEB. JNrai heb gryn ididadleu y Jfwydda r Cang- hellor i gario drwodd drethi newydd y Gyllideb. Ddydd Mawrth 111 y nnai Mr. Snowdien fod y trethi ar fwydydd yn gol- ygu 4s. y bunt i'r teuluoedd nad yw eu hincwm yn fwy na punt yr wythnos. Ni chytunai Mr. McKenna a Mr. Snowden, a gofyjnnai snt y oeid arian i ddibenion y rhyfel, a gwaeddodd rhywun 'drwy dretlm'r tir." Methai igiolodi arall a deall pa ham fod y direth ar y to gymaint trymach na'r dreth ar goffi ia cocoa; ac un arall Idmohefn yn dadleu fod y baioli ar Isiwgr rhy drwni. Ni hyyddwYIc1, fodd bynuag, i newid dim ar y trethi newydd ar y nwyddau hyn. Caed parhad o'r gwrlliwynebiad gan Syr Alfred Mond, ac eraill, i'r trethi ar fewnforion ar y tir fod hyn yn anghyson ag egwyddorion Masnach Rydid, a Mr. Chaplin yn cael hwyl wrth glywed p'eidwyr Masniach Rydd yn < hid leu a'i gilydd Pan ymwahanwyd, gwel- NN,,y?d fo,?l, iii-viy?afrif iii,a?vr o -du'r Llvwo,dr- wyd fod mwyafrif inawr o du'r Llywodr- Dydd: lau hysbysoidd y Postfeistr Cyff- redinol ei fod, wedi ystyriaeth ofalus, yn tynnu'n ol y drloth ycliwanegol a mod:a.sid ar fater argraffedig a samp lau. Pe cerid drwodld y dreth newydd byddai'n bosibl i lyfhyrau yn cyninvys mater argraffedig ddod o Holland! a lleoedd eraill ar y Cvfandir am lai o doll nag a go. lid ar ly thy ran o'r un math yn y wlad hon. Felly penderfyn- odkl gadw at y doll bresennol. YMDDISWYDDIAD Y TWRNE CYFF- REDINOL. Ymdidiswyddodd Syr Edward Carson o'r Cyfrin Gyngor ac eglurodd i Dy'r Cyftred- in achos -ei ymddiswyddiad. Sicrhaodd y Ty tiad oedd a fyno'i ddaliadau gwleid- Tv na d oedd !a r y yddol a'i ymddiswyddiad; ac aeth yn bell- ach i ddweyd nad oes arliw 6 wlleidydd- iaeth plaid yn dod i'r golwg yn nhrafod- aethau y Cyfrin Gyngor. Nid ystyriaethau pensonol a arweiniodd i'w ymddiswyddiad. Nid oedd yn gallu eytun,oii holiol a pholisi'r Llywodraeth gyda golwg ar y rhan a gym or Prydain yn y Balkans, a theimlir mai elfell o wendi'd, oherwydd hynny, fyddai ei barhad yn aelod o'r Llywodraeth. Nid1 ydyin yn ameu teyrngarwch nagwlad- garwch Syr Edward Carson, eithr prin y tybiwn fod ganddo reswm digonol dros ym- cldiswyddo. Os yw pob Aelod o'r Llywodr- aeth a ddigwyiddo anghytuno a rhyw ran neilltuol o bolisi'r "Weinyiddiaeth, i ymddi- iswyddlo, betli ddaw o honom? Gedy pethau fel hyn argraff ar y wlad ac ar y Cyng- hreiriaid fod y gwahaniaethau mewnol yn fwy nag ydynt. Yn Nh)r'r Arglwyddi gofynnodd yr Ar- g'lwydd Vliiloughbyde Broke y rheswm am yr ymdidilswyddiad, ac awgrymai yntau fod a f yn no Ymreolaeth a'r anater, ond sicrhawyd ef glall Arglwydd Lansdowne nad oedd1 unrhyw sail i dybiaeth o'r fath. n

CWMDUAD

CWMDUAD. Cynhaliwyd cyfarfo lydd pregethu yn y lie hwn dydd, Sul, Hydref 10, pryd y caw- som wasanaeth gwerthfawr yr efengyles en- wog ac adnabyddiis Mrs. Blaenllechau Jones Caernarfon. Pregethodd dair gwaith gyda nerth a dynwa.d mawr, ac aeth drwy'r holl wasanaeth) arwoiniol gyda'r medrus- rwydd goreu heb ofyn help neb, ond' help ei Duw, yr hwn yn ddiau a gafodd. Yr oedd pawb yn teimlo yn fawr yji y cyJarfod- ydid1, ae yn canmol yn fawr ar eu liol. Wedi ei gwrando yn pregethu mor effeithiol cyt- unwn i ddweyd gyda'r enwog 'Cynddelw,' "Fob ntenyw a alio bregethu i bregethu, a phob gwriyjwt na allo i dewi son." Caw- som gy nhidliadiau rhagorol; a dta oedd gen- nym weled yn brasennol y brawd rhagorol T. Jones, Saddler, Bridge Street, Llanelli. Y mae ef ya un o blant allwyl y He, jac yn oofio yn haelfrydig o hyd am yr achos yn ein plilli. Nid anghofiodd1 y tro hwn. Bendithied yr Arglw;ydd ef aim ei haelfryd- edd; a'r had da a hauwyd yn y cyrddau a fyddo yn cgino, yn tyfu, ac yn lirwytll- loni, Yfll lle^had i ddynion lac yn ogoriiant i Dduw. Da gennym yng nghanol y mar- weidd-dra presennol W'eed rhai yn dilyn le.su.