Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
1 erthygl ar y dudalen hon
Pulpud y Serene 1

Pulpud y Serene '1; Y PREGETHWR PERFFAITH. CAN Y PARCH. DANIEL THOMAS, ABERTAWE. Anmlierffaith yw y saint ar y ddaear; Ond mac modd iddynt fod yn berffaith trwy, ras eu hymdrech personal. Byddwch chwithau gan hynny yn berffaith, fel y mae eich Tad yr hwn sydd yn y nefoedd yn berffaith." Anmherlfaith yw pregethwyr yr efengyl. Alao ffaeMdau gaiiddynt oil. Ond Crist yw yr unig Bregethwr perffaith fu ary, ddaear. Sonir am berffeithio'r Faint i waith y weinidogaeth." Ond nid oedd angen perffeithio'r Iesu, am fod ganddo bob cymhwysder angonrheidiol i bregethu'r ofeuuyl. 1. Crist yn Bregethwr Perffaith mewn cymertad, doethineb, dean, gwykoc'aeth ac ymadrodd. Mlrue y swydd o bregethu'r ef- engyl yn bwyisig a chysegredig, a rhaid bod yn bwyllog a gofalus i godi dyuiou i'r iareithfd. Nl'i d' oedd'? i'r areithfa. Nid oedd! eisiau pwyll nagofal i godi'r Iesu, am fod pob cymhwysder angenrheidiol ynddo Ef. Hynod oedd ei gynydd mewn grus, doethineb, deal], agwy- bodaeth pan yn fachgen. Syjnu a rhyfeddu wnaeth y Doctoriaid Yll y Demi pan glyw- sant y bachgen de uddg mlwydd oed yn ateb pob gofyniad; dyrus yn rhwydd. Yr oedd yn grefyddwr ffyddlou ia siolog, yn niynd yn gyson i'r synagog i addoli yn ol ei 'arfer.' Clywodd lawer o ddaiiion |ac esponio'r ysgrythyrau'ii w alius, a gwelodd yr addoliad i raddau yn ddefodol, serem- oniol a rhagrithiol. Nid oedd hyn y'nach- lYlsur i'w gadw o'r synagog, aeth yno i addoli yn ol ei 'arfer.' Ni ddywedir beth oedd arfer ei frodyr yn ol y enawd, ond dyna oedd! ei arfeir Ef. Ma,e'n bosibl i fechgyn fod yn ddu wiol a buddiol mewn lie drwg. Cawd peth diaioni yn nhy Jeroboam am fod Abiah ei fachgen yn ofni Duw ac yn cilio oddiwrth ddrygioni mewn teuiu eilunaddolgar. Nid oedd daioni'n dod 0 Nazareth cyn magu yno y bachgen Ielsu. Boddloll oedd y Nazareaid i'r Iesu gyd- addoli a hwy, end nid i bregethu, am 'nad yw prophwyd yn gymeradwy yn ei wlad ei hun." Bu cwrdd eglwys i ymdrafod a'r mater. Nid ym ni Doctoriaid y gyfraith yn foddlon i'r Iesu bregethu y, Saboth liesaf yn y synagog, am mill: y w wedi üael. iaddysg yn ein hysgolion." Paham yr y'ch chwi Ddoctoriaid yn anfoddlou, ac yntau wedi niynd yn llwyddiannus drwy'r arholiad yn y Demi? Nid ym ni Henuriaid yn gef- nogol i'r Lesu, bregethu yn y synagog. Pa fodd y gall dynion profiadol a dealhis fel ni wranido ar un dibrofiadl a diddy,sg yn preigethu?" Os y'ch chwi Henuria,id yn gofalu am yr athra,wiaeth inch us a bregetha'r Iesu, paham yr y'ch yn goddef i draddod- iadau dviiol gael eu, dyisgu yn y synagog? Os yw Mab y saer i bregetliu yn yisyn- agog y Sul nesaf, nid ym ni Phariseaid ar Ysgrifenyddion am ddod i'r cwrdd." Grwell i chwi fod allan o'r cwrdd na b-od ynddo yn rhagrithwyr, yn gwrando'n rhag- farnllyd i geisio drysu a maglu'r Iesu. Wedi gwrando arnoch chwi swyddogion yr eglwys, mae gelnnym ni'r aelodau cyfI- redin air i'w ddyweud ar y mafor. Aeth yr Ieisu o Nazareth i Judea i gajel ei fedyddio gan loan Fedyddiwr yn afon lorddonen. 'Nawr maon dy,chwely;d gan bregethu yn synagog,au ein gwlad, gyda nerth, dylanwiad ac arddeliad mawr, lac mae torfeydd yn ei ganlyn. Diameii y byjdd 11awer o bobl yn Nazareth y Saboth nesaf. Os 11a chaiff yr Iesu bregethu yn y .synagog, fe bre- getha yn yr awyr agored, a bydd hynny yn waith i ni fel eglwys." 'Yr wyf I, y gweinidog, yn awyddus am i'r mater hwn gael ei benderf'ynu yn urifrydol a hodd- ychol. Da chwi frodyr anwyl gadewoh i ni oil fod o'r nn meddwi. Os oes rliywun yn adclas i bregethu'r efengyl, yr Iesu yw hwnnw. Daeth lawer gwiaith i'm tv igael gwersi. Pan yn ceisio ei ddysgu Ef, yr oedd Ef yn fy nYlsgu 1. Mae yn hynod ddoeth, dysgeldig, gwybodus a hyddysg yn yr ysgrythyrau, ac hefyd yn eanotaidd, gwyl- aidd a gostyngedig. Dia, chwi frodyr, gad- ewch iddo gael pregethu yn y synagog y Sul neisaf, Boddlon wyf i roi y llyfr iddo a'r areithfa hefyd." Penderfynwyd i'r Iesu gael pregethu. Am hynny Efe a. aeth i'r synagog i bregethu y waith gyntaf yn Naz- areth. Wedi oael y llyfr darllenocld ei destyn: "Yepryd yr Arglwydd sydd arnaf fi, oherwydd iddo fy eneinio I, i bregethu i'r tlodion yr anfonoddl fi, i iachau y dryll- iedig- o galon, i bregethu gollyngdod; i'r caethion, lacha,fflaelilarl: golwg i'r deillion, i ollwng y rhai y!sig mewn rhydd-deb, i bre- gethu blwyddyn gymeradwy yr Arglwydd.' Wedi darllen ei do sty 11 rhoddodd y llyfr yn ol i'r gweinidog, am fod y testyn ia"r bregeth yn ei gatoli, Cafodd sylw mawr pan ddarUenodd ei delstun. "A llygad pawb oil oedd yn y synagog oedd yn craffu arno Ef." Cafodd fWYI 0 sylw, a dy Ian wad wrth ddarllen ei diestyn nag a ga llawer wrth bregethu, Dy wed fod ei destyn yn gyflawn- iad prophwydoliaeth. "HedJdyw y cyflawn- wyd yr ysgrythyr hon yn eich clustiau chwi." Efe yn unig allai ddyweud hyny, canys Efe oedd gwrtlirych ei chyflawnder, y brophwyidoliaeth. Mae lei destyn yn y bre- geth, ei bregeth yn y testyn, 2. Crist yn Bregethwr Ysbrydol. Dywgd Yspryd yr Arglwydd! sydd arnaf fi," &c. Y prophwyd Esaiah a, ragddiywedodd am danaI. Ac Yspryd yr Arglwydd a orffwys arno Ef, yspryd doethineb a dead, yspryd cynghor a chadernid, yspryd gwybodaeth ac ofn yr Arglwydd." Esa. xi. 2. Druethy,r Yspryd arnaf pan fedyddiwyd fi gan loan Fedyddiwr yn afon lorddonen, cyn dechreu ar fy ngweinidogaeth gylioe- ddus. Dywedais wrth loan, cyn myned i lawr i ddwfr y bedydd, Fel hyn y mae yn weddus i ni gyflawni pob cyfiawnder." A phan ddeuthum i fyny o ddwfr y bedydd, agorwyd y, nefoiedd, disgynodd yr Yspryd arnaf, a lief o'r nef a ddywedodd, Hwn yw fy anwyl Fab yn yr hwn ym boddlonwyd." Matth. 3. 15-17: Mewn cysylltiad a'i fedydd y cafodd ein Gwaredwr yr Yspryd i'w wneud yn Bregethwr perffaith. Ac mewn cyisylltiad1 a'i frodyr y cafodd yr Apostol Paul ei lenwi a'r Yspryd Glan cyn dechreu ar ei weinidogajetli, am fod hynny yn angenrheidiol i'w gymhwyso i brogetiiu'r efengyl. Act. 9. 17, 18. 3, Crist rYin Bregethwr Eneiniedig. Dywfod, "Yspryd yr Arglwydd sydd arnaf fi, oher- wydd iddo fy eneinio I." Hysbys i chwi wranidawyr y synagog mai y prophwyd Samuel a eneiniodd Dafydd yn frenin ar Israel a'r corn olew wrth fesur. Ond. ytf Arg-lwydd Dduw a'm heneiniodd I leisu yn Frenin, Offeiriad a Phroffwyd, a'r Ysprvd Glan heb fesur, megis y dywedir am danaf yn Psalm 45. 7, "Cieraist gyfiawnder a chaseaist anwiredd, am hynny y'th eneiniodd -O- DÙw, set dy Dduw di, ac olew llawtenydd yn fwy na'th gyfeillion." Ni allai'r Iesu fod yn Bregethwr prerffaith heb yr eneiniad Dwyfol. Difudd yw pregethu'i* efengyj. heb yr eneiniad oddiwrth y Sam faidd Hwnnw. 1 loan 2. 20, 27; 2 Cor. 1. 27. 4. Crist yn Bregethwr danfonedig. Dyvved i'r Arglwydd ei ddanfon i bregethu; 'i bregethu i'r tlodioiii yr anfonodd fl." En- einio yn gyntaf, danfon wedyu, am iiad allai fod .yn Bregethwr perffaith heb yx en- einiad. Ni ddanfonodd Duw net i bregethu ond y sawl a alwodd ac a gymhwysodd i'r swydd. Ni ddanfonodd Crist ei apostol- ion i efengyl heb eu cymhwyso, eu haddajsu a d,onialti'r Yspryd GlAil. 'Nid ym ni y Nazareaid yn credu'r hyn a ddy- wedi Iesu wrthym, Yspryd yr Arglwydid. sydd arnaf fi, oherwydd iddo fy eneinio I: i bregethu i'r tlodion yr anfonodd fi,' &c. "Nid ,gwir yw yr oil a ddywed dynam dano ei hun." Gocldefwch i mi yr leisti ddyweyd hyn mewn atebiad. Duw'r Tad a'm danfonoddi at y genedl Iuddewig, ac a ddy- wedodd yn gy,hoedduisar adeg fy medydd, Hwii y,w fy aii-?NT y l ? Hwn yw fy anwyl Fab yn yr hwn y'm boddlonwyd." Duw hofyd a ddanfonodd loan Fedyddiwr, fy rhagredegydd, a'r mwy- af o'r prophwydi, yr hwn a ddywedodd pan fedyddiodd fi, Mi a, welais yr Yspryd yn dirsgyn megis colomen o'r net, ac efe a arhosodd arno Ef," &c. A'ch dyledswydd chwi Nazareaid yw credu yr hyn a ddy- wedaf am danaf fy hun ar sail y ddwy dystiolaeth wirioneddol, dwyfol, a dynol." 5. Crist yn Bregethwr Efemgylaidd. Pre- gethu'r efengyl yn unigoedcl Ef, ei chyf- lawnder, ei darpariaeth a. l ias a digonol i ddynoliaeth mewn cyflwr inoesol athruenus. Dywed, "I bregethu i'r tlodion yr anfon- odd fi, i iachau y drylliedig 0 galon, i bregethu golljngdo 1 i'r caetliion, a chaff- aeliad golwg i'r deillion, i ollwng y rhai ysig mewn rhydd-deb, i bregethu blwyddyn gymeradwy yr Arglwydd." Nid gwahanol ddosbarthiadlau o wrandawyr yr efengyl sydd yma, ond gwahanol glefydau, nodweddau a graddau yn eu cyflwr moesol a thruienus. Maent oil yn dlodion yn yr yspryd, yn lliewynog, yn sychedig, yn noeth, yn gaeth, yn ddall lac aliach, &c. Crynhodeb o glef- ydau inoiesol mewn oorph ac enaid. Ps. 103. 3; llsla. 1. 6; Dat. 3. 17. Olid mae gnll Grist yn ei efengyl ddarpariaeth addas a. digonol i wrandawyr yn eu gwahanol gyf- lyrau fcruenus, goleuni i ddeillioll, rhyd- id i gacthion, iechyd i gleifion, &c. Crist yw cronfa a ffynonell wreiddiol benditliion yr efengyl. Mae yaddo Ef oleuni abywydi tragwyddol i ni, prynedig, cyfiawnhad ao iachawdwriaeth i ni, &e. Mae gan weinidogaeth yr efengyl ei ohyf-, nod neillduol a phenodol, "blwyddyn gym- eradwy yr Arglwydd." Blwyddyn newydd dda oedd blwyddyn y jubili i dlodion, caethion a dyledwyr, pan rhyddheid dyled- wyr o'u dyledion, caethion o'u caethiwed, ac yr adforid etifeddiaetliau yn ol i'w per- chenogion. Mae blwyddyn gy 1 nei ad wy yr Arglwydd yn 11awn o newyddion da i dlodion, deillion, caethion, cleifion, a dy- ledwyr moesol, canys yn y flwyddyn hon rhyddheiry, caethion, maddeuir dyledion, iacheir y cleifion, ladfeirir golwg i ddeillion, ac yr achubir pecliaduriaid edifeiriol. Bu dechreu a diwiedd i flwyddyn y jubili a'i bendithion, ac mae dechreu a diwedd hefyd i "flwyddyn gymeradwy yr Arglwydd," yn yr hon y maø yn drugarog, tosturiol, a maddeugar, yn cymenadwyo jtrwy Grist Iesu ein cariad, ffydd, edifeirwch, gwasanaeth iac addoliad, &o.