Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
1 erthygl ar y dudalen hon
Pulpud y Seren

Pulpud y Seren, V. GAN Y PARCH. W. MORRIS, D.D., TREORCI. "YR EFENGYL DRAGYWYDDOL." Ac mi a welais angel arall yn ehedeg ynghanol y nef, a'r efengyl dragywyddol ganddo, i efengylu i'r rhai sydd yn trigo ar y ddaear, ac i bob cenedl, llwyth ac iaith a phobl." Datguddiad 14. 6. Defnyddiau cysur i loan yn ei alltudfan yn yr ynys a elwir Patmos, am air Duw ac am dystiolaeth Iesu Grist," ac i'r eglwys Grristionogol yn gyffredinol yn ei chystudd a'i dyoddefiadau yn yr erledigaethau blinion oedd wrth y drws sydd yn nghenadaethau y tri angel yn y bennod hon. Llyfr cysur yr Eglwys y-w Llyfr y Datguddiad, ac y mae Yn 11a wn o ysbrydiaeth iddi yn y tywydd garw yr eir drwyddo yn y byd. Dug yr angel cyntaf (adn. 6) gysur mawr i'r eg- lwys ac i loan yn ngwyneb paganiaeth y byd. Deffry yr eglwys i ymwybyddiaeth ddofn o fawredjd ac eangder y byd pagan- aidd heb Grist, heb Dduw ac heb obaith yn y byd. Anf esurad wy fawr yw anghen y byd oerihedlig. Nid ydjyw nifer yr eglwys ond bychan iawn, ae nid ydyw yr aelodau ond tlodion ac o flaen chwerwder yr erled- igaethau attelir y gwaith Cristionogol a bydd y byd yn nis heb yr efengyl. Sut y ca y cenhedloedd glywed gair Duw ac ef- engyl lesu Grist? I gysuro'r eglwys yn ei Phatmos, yn ei chystudd a'i charchar meddai loan, Ac mi a welais angel arall yn ehedeg ynghanol y nef a'r efengyl dragy,- "wyddol ganddo," &c. Gofala Duw amgen- aJdwr ysblenydd i gario y genadwri, ac y mae uwchlaw ergyn y gelyn ynghanol y y nef." Eheda gyda chyflynider buan yn rhydd a rhwydd fel y daw y cenhedl- oedd i glywed y genadwri fawr iddynt sydd yn yr efengyl dragywyddol. Daw y byd eto i wybod am Grist ac am Dduw, ac am y, jdrefnj i garlw heb fod yn hir. A ctarllen y geiriau hyn yn ngoleuni yr banner can mlynedd diwieddaf mor wir a byw ydynt. Y fath nifer aruthrol o "Air Duw" sydd wedi eu gwasgaru ym mhedwar ban y byd, y fath angel yw y Feibl Gymdeithas wedi bod, a'r fath chwyldroadau cyflym, sydyn, a disymwth gymerodd le yn Japan, Corea, China," &c. A gair Duw nis rhwymir." Eheda yn rhydd. Y fath angel hedegog yw y Gymdeithas Genhadol wedi bod, a'r Gymdeithas Zenanaidd yn y blynyddoedd di- wed.daf hyn. I'r eglwys yn ei Phatmos oyfyngedig ac yn ei rhwymau tynion myn Duw angel yn y Gair i ehedeg ac efeng- ylu i bobloedd a ieithoedd nas clybuont er- ioed sain lleferydd cenad wr. Gwel Paul yr "angel" yn ehedeg, ac meddai, Bellach frodyr, gweithiwch drosom ni, ar fod i Air yr Arglwydd redeg. Rhedeg, nid ymlus- go; rhedeg, nid cerdded; rhedeg, nid aros a chael gogonedd. Mae amser yr 'eh- edeg' a'r rhedeg i dclyfod yn gyflymach nag erioed, a gwneir i'r ddaear dyfu niewn Un dydd a 'gwneir cenedl ar unwaith.' Cysur mawr i'r eglwys yn ei phruddglwyf- edd ac i loaniaid y byd yn eu gwaethaf- edd yw fod amser gwell i ddyfod allwydd- riant mawr i fod ar "Air Duw." ? Cysur anrhaethol i loan ac i'r eglwys ddug yr ail angel fod Babilon, y ddinas fawr, wedi syrthio; fod y drwg mawr corff- oredig wedi ei goncro. Saif Babilon,' y (iinas fawr, am bechod wedi ymdrefnu, i gadarnhau, ac ymgorffori fol 'dinas fawr.' Pechod wedi organeiddio (organized evil). Babilon a olyga fod pechod wedi dod yn allu ofnadwy heriog. Pechod wedi cyfan- soddi undeb dinystriol yn ei allu ymosodol ac yn ddynol amhosibl i'w orchfygu, ond mae y ne wyidd1 ar dafod' yr angel y n ddym- unol, Ac angel arall a ddilynodd gan ddywedyd, Syrthiodd, syrthiodd Babilon y ddins fawr liono Os y "Babaeth" a olygir, a hon yw y trefniant cryfaf, cyf- anaf, a pherffeithiaf fel cyfundrefn yn y byd, o flaen yr efengyl dragywyddol y mae i syrthio. Os yr Ammherodraeth Rhufein- ig y mae yno i syrthio yn adfeilion. Nid oes yr un drwg organeiddiedig (organized evil) yn rhy gadarn i ergydion gordd y cewri. I lawr rhaid iddynt ddod. Ni fu adeg yn hanes y byd y mae cymaint o Fabiloneiddio pechodau a'r awr hon. Cryf- hant, hofnant, ymgorfforant ac ymglymant fel y mae yr eglwys yn gorfodencilio yn ami mewn anobaith eu concro. Mae mas- nachau drygionus yn' aruthrol gryf yn her- wydd yr undebau,' y cynghreiriau.' a'r trefniannau nerthol sydd ganddynt. Cyd- wea a chyfrodedda y cyfryw a holl linyn- au cymdeithas. Mae 'vested interest' mil- iynau y wlad ynddynt yn anghredadwy. Gwelwyd ar gareg drws 'Landsome House yn 1909a, pan y llethwyd y Mesur Tr!wyddeJol cyfiawnaf a buddiolaf gynygiwyd i'r wlad erioed fod trefniannau y fasnach feddwol, fod Babilon y ddinas fawr gyda'i dinas- wyr buddianol yn drech na Phrydain Grist- ionogol. "Mawr yw Diana yr Ephesiaid.' yw cri y buddsoddwyr a'r budd a'r budr- elwyr. Gorchest yw cael y drwg i lawr. Ond y mae buddugoliaeth yn sicr i Wirion- odd, ac Efengyl Diuw. Mae y fasnach opium yn dadfeilio. Mae y drafnidiaeth mewn caethwasiaeth aflan y merched yn lleihau, mae Babilon fawr i syrthio hwyr neli hywrach. Can sicred ag y syrthiodd Jericho syrth Babilon ddinesig ddrwg- a "mwy nis gwelir ond ei bedd." Ymdidengys y trydydd angel gyda chysur i loan yn Patmos, ac i'r eglwys yn ei thyw- wydd blin yngwyneb barn Duw ar Fabilon (ac ar bob un a addola; bwystfil a'i ddelw ef. Y cyisur yw fod Duw a farn ac a wna gyfiawnder a'r anufuddion a'r aned- ifeiriol ar y naill law ac ar y llaw arall fod y saint yn ddiogel trwy y cwbl. Gwob- rwyrir eu ffydd, eu hufudd-dod a'u hamyn- edd. Yma y mae amynedd y saint. Yma y mae y rhai sydd yn cadw gorchymynion Duw, a ffydd lesu." "Ac mi a glywais let o'r nef yn dywedvd wrthyf, Ysgriiena, Gwyn eu byd y meirw y rhai sydd yn marw yn yr Arglwydd, o hyn allan medd yr Ysbryd, fel y gorffwysant oddiwrth eu llafur; a'u gweithredoedd sydd yn eu canlyn hwynt." Mae y saint yn ddiogel er pob barn ar Babilon, ar y bwystfil a'i addolwyr. Yn y testyn y mae y moddion effeithiol i greu chwyldroadau yn y byd, ac yn mhlith y cenedloedd ar wyneb y ddaear. Yma y mae yr efengyl dragywyddol i'w hefeng- ylu i'r rhai sydd yn trigo ar y. ddaear, a mawr yw ei gwaith hi, cany-s gallu Duw ywi hi. Gyr baganiaeth eilunaJddolgar ar ffo, ymesyd ar Babilon fawr mewn ffieidd- dra y ddaear, a thanseilia bob corfforiad o ddrwg yn y byd. Efengyl Crist ddug heddwch, tangnefedd, cyfiawnder, a chariad i ddynion. Genadwri Duw i'r byd yn yr efengyl; mae y genad yn urddasol, y gwaith yn fawr, a'r cylch yn eang. Gelwir yr ef- engyl yma yn efengyl dragywyddol. Nid rhywbeth mynedol ac amserol, ond tragy- wyddol yw hi. Cyjnygiwyd myrdd o ef- engylau a chsistiau i'r byd ddiflanasant cyn marw eu hawdwyr. 'Doøcld' dim mynd arnynt. Daeth un o gynllunwyr yr efengyl- au hyn a'i grefydd newydd1 at Talleysantyn Ffrainc. Yr oedd yn gywrain ac yn fedrus- waith, ond ni fynai y wlad mohoni. Ateb y Ffrancwr athrylithgar hwnw i'r dyfeisydd oedd Cymer dy groeshoelio, bydd farw, cladider di a chyfod y trydydd dydd. ac fe a dy grefydd di." Yr unig efengyl sydd wedi mynd ac yn mynd yw yr efengyl drag- ywyddol a Christ Duw, ynddi. Ysgrifenodd rhYWlUJl 'lyfr,'a'i deitl oedd" The Gospels of Yesterday." Daeth Crist a gwnaethpwyd ef yn awdwr iachawdwriaeth dragywyddol. Mae yr efengyl fel ei hawdwr, ddoe a heddyw, yr un ac yn dragywydd." Yr Efengyl dragywyddol. 1. Yr Efengyl a'r tragywydidol ynddi. Tragywyddol yn ei natur ydyw. Mae y tragywyddol ynddi. 'Does dim treulio ifod arni. Erys yn ei mawredd a'i gogoniant byth bythoedd. Mae yn dragywyddol gyf- oethog a newydd. Buasai hanrier can mlyn- edd o bregethu ar yr un testyn wedi dihys- byddu ei fa,ter, ac wedi g-wasgar y gwran- dawyr, ond erys yr efengyl dragywyddol yn ddyddorbeth byth ac yn faes byth gynyrch- iol i'r pulpud Cristiollogol drwy yr oesau. Person tragywyddol yw Person yr efengyl. Un felly ydyw yn y bennod gyntaf yn y llyfr hwn. Mi yw Alpha ac Omega, y dechreu a'r diwedd, medd yr Arglwydd, yr hwn sydd a'r hwn oedd a'r hwn sydd i ddyfod yn Hollalluog. And the ever-liv- ing one." Dr. Neymouth. "A'r hwn wyf fyw." Hwn yw Person canolog yr efengyl, Iesu Grist yr un tragywyddol Hwn, oedd, sydd, bydd." dyna ei hanes. "Hwn oedd yn y dechreuad gyda Duw. "Iesu Grist, ddoe, a heddyw yr un ac yn dragywydd." Dyma arbenigrwydd efengyl Crist, y mae yn dragywyddol fel yntau. Am fod Iesu byw, byw hefyd fu ei efengyl. Maebywyd Iesu yn fywyld i'r efengyl. Os offeiriall y mae yn offeiriad tragywyddol, "ond Hwn am ei fod yn aros yn dregywydd, sydd ag offeiriailaeth dragwyddol ganddo,' sef Iesu yr Hwn a wnaethpwyd yn Archoneiriadyn dragywyddol, yn ol urdd Melchisedec." Fel Brenin y mae yn Frenin byth ac ar ei freniniaeth ef ni bydd diwedd. Gwrandewch ef, meddai Moses, dyma y Prophwyd Mawr, a gwrandawent ef, medd y Tad', dyma y Prophwyd terfynol. Yr Efengyl amBerson a'r tragywyddol yndjdb yw hon. Yr egwydd- orion sydd yn yr efengyl ydynt dragywydd- ol. Nid pethau newyddanedig ydynt eg- wyddorion Cristionogaeth. Caria y tragy- wyddol yn ei natur. Egwyddorion y, nef wedi eu trosglwyddo i'r ddaear ydynt hanfod yr efengyl. Teyrnas nef oedd fel y maeyn y nef wedi ei chyfieithu i'n byd ni ydyw. Cyfiawnder ydyw un o'i hegwyddorion, ac y mae hwnw a bytholrwydd yn ei natur. Cyfiawnder a fydd byth ydyw a chrea fyrdd o newyn a syclied am dano ar y ddaear. Nid peth newydd i fyd yw cyf- iawnder, mae mor hen a Duw. Gwirionedd, nid' ty un nos yw hwn Ei ben a'i wallt oedd wynion fel gwlan, cyn wyned a'reira; ei lygad fel fflam dan." Gwirionedd a'i hanes yn ddiddechreu, a'i gyrfa yn ddiddi- wedd. Sancteiddrwydd, nid darganfyddiad diwedd ar yw hwn, mae yn wrthryeh eyf- archiad engyl cyn bod y byd. Sanct, sanct,' sanct yw Arglwydd y liuoedd, yr holl ddaear sydd lawn o'i ogoniant." 'Cariad nid egwyddor ddiweddar yw hwn. Mae yn Nuw erioed. A chariad tragywyddol y'th gerais am hyny y'th dynais a thrugaredd." Yr hyn sydd yn newydd mewn efengyl yw yr egwyddorion hyn yn cyfarfod mewn Mab