Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 8 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
2 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

INDIVIDUAL Communion Cups. Write for List of Patent" Idleal" Outfits and Samples on appro., to the Makers,— TOWNSHENDS LTD., BIRMINGHAM. D. VERNON DAVIES, Organydd a Chorfeistr Soar, LLwynhendy. Ariveinijdd. Beirniad. Organydd. LLWYNHENDY, LLANELLY. Bwrdd y Golygydd. SYLW PWYSIG. Dymunir ar i'n gohebwyr anfon eu boll gynyrchion i'r Golygydd-Parch. J. Jenkins, M.A. (Gwili), Ammanford, Carm. Oi. P. ac eraill. -Rb aid wrth yr enw priodol a'r cyfeiriad. E. M:Y mae digon i lanw tri rhifyn o'r "Seren" yn y Swyddfa. Cyhoeddir eieh ysgrif pan eUir. Ysg-rifau byrion biau'r blaen. A. M.-Do, fe gyrhaeddodd yma'n ddi- agel. H. B. D.- Yn y Swyddfa y talfyrrwyd. Blin gennym. O. O.-Diolcli, eithr nid yw,'r eno-hraifft ond un o gant. Hwyrach y daw dydd, yn y man, iddi wneuthur rhywbeth heb law- Ymladd am hen waddol, f A'r wir efengyl ar ol." C.Na, nid da gan afonydd y fan nod. Lector.-Yn y Swyddfa. Rhoddwn i fyny'n gofod i wr teilwng, y tro hwn er m wyn ysgafnhau peth ar w'asgfa'r Swyddfa. 0 hyn allan, oeisir crybwyll enwau'r ysgrifau pwysicaf a fyddo mewn Haw, er mwyn tawelwch meddwl i'w hawduron.

Perthynas y Redydduyr ar Cri am Undeb

Perthynas y Redydduyr a'r Cri am Undeb." Ymddengys fod y cri am undeb rhwng yr enwatlftu crefyddol yn cymhell sylw a barn y dyddiau hyn. Yr enwadau crefydd- ol yn anesmwyth ac anfoddlon ar y safiad sydd cydr h yngddynt, ac ami i lef yn gwae- ddi am symud i gyfeiriad undeb. Nid yd- yw hyn ond argoel er gwell, oblegid dengys ofid ethryb yr hyn sydd, a theimlad o bosiblrwydd gwell a rhagorach. Arwydd ydyw fod gwedldi yr offeiriad mawr yn gweithio fel lefain yn y corff sydd yndwyn ei enw, ac yn sicr Oj isylweddoliad ryw ddydd a ddaw. Mantais i Fedyddwyr ydyw cofio mai undeb yr enwadau ydyw y cyrchnod. Nid ydyw hyny yn gyfystyr ac undeb yr eglwys. Gellir enwad heb eg- lwys, ac nid anhebgor i eglwys ydyw en- wad. Cynnyrch Iesu Grist yw eglwys, ond llabed dynion ydyw nifer o enwadau. Heb y Crist anmhosibl eglwys, cafwyd dynion da cyn dyfodiaxr y; Crist, a theyrnas Dduw yn ymgyrch mewin parotoad. a chyffro cyn ei ddyfod ef mewn cnawd. Pwrcas y Mab ydyw eglwys, bu hon yn un ar ddechreuad ei gyrfa, a bydd eto, Da yw clywed cri am undeb, ond cofio mai eglwys ac nid enwad ydyw'r delfryd. iJn eglwys iddo Ef ac nid un enwad ar ei enw. Perygl mud- iad fel hwn ydyw, ymaflyd ynddo fel peir- iant, heb gofio mai bywyd sydd i'w drafod. Undeb felly fyddai unffurfLaetih marw, ac nid creadigaeth hoenus. Gellid gwneudyr enwaidau yn un fel symud cynnifer o gelfi i'r un ty, ond cyn y gellir yr un eglwys rhaid iddi dyfu fel creadigaeth Duw. Gwaith eglwys ydyw portreadu teyrnas Dduw, mae'r deyrnas yn blaenori yr eglwys, ond rhaid i'r eglwys weini er budd a lies y deyrnas. Dyfod yma i sefydlu teyrnas wnaeth Crist; dywedodd lawer fwy am dani na'r eglwys, ond yn ol yr Actau a'r epistol- au mae yr eglwys yn tyfu o egwyddorion y deyrnas. Mae gan y, deyrnas ddeddf au, gwneud a chadw y rhai hyn y,w ystyr a gwaith yr eglwys. Ufudd-dod i ddeddfau'r deyrnas rydd ffurf a bod i fywyd yr eg- lwys. Yn y deyrnas mae Duw yn ceisio dyn a dyn yn cael Duw. Gelwir DLiw yn Dad, a phlant y deyrnas yn feibion. Gel- wir deiliaid y deyrnas i bresenoldeb y Brenin, ac yn eu plith y preswylia Efe. Sefydlu'r deyrnas yn golygu datguddiad, a bywyd y deiliaid o dan lywodraeth. Rhaid i'r deyrnas wrth air i gyfarch dynion, mae'r gair hwnw yn efengyl i bechadur, DllW yn ei Fab yn cymodi'r byd ag Ef ei Hun, a dyn trwy ffydd yn derbyn y cymod sydd yng Nghrist. Eglwys Crist sydd i amlygu bywyd y deyrnas. Gwirionedd ac egwydd- orion y deyrnas i dderbyn amlygiad yn ffurf a chyfansoddiad yr eglwys. Pwysig uwchlaw cyfrif ydyw i'r eglwys wneud cyf- iawnder a meddyliaeth a delfryd y deyrnas. Safiad y Bedyddwyr ar hyd yr oesau yd- yw gwneud yr eglwys hyd y mae yn bosibI mewtn. anmherffeithrwydd yn deyrngar a chywir i'r gwreiddiol. Rhoddir iddi y por- tread ar fynydd y datguddiad, a gwel am wneuthur yn ei ol hyd eu medr. Gwedi efrydu Ilyfr y deyrnas, gwelant gynnifer o wirioneddau, y rhai gyfansoddant achos a chadwraeth yr eglwys. Yn hyn mae gwa- haniaeth rhyngiddynt a'r holl enwadau. Credant fod yn meddiant yr enwadau ryw ffurfiau a defodau sydd yn darngnddio gwirionedd y deyrnas. Cyhuddant eu bro- dyr mewn corlanau eraill o wneud yn yr eglwys yr hyn sydd yn frad i egwyddorion y deyrnas. Gwelant ym mhlith yr enwad- au rywbeth naill ai yn ngliyfansoddiad1, ordinhadau, neu lywodraeth yr eglwys heb warant Crist arno. Addefant fod gan er- aill yr hyn sydd ganddynt hwy, ond yn gymysg, a'r arall na chredant ynddo; felly gwneir gwahaniaeth mawr rhyngddynt a'r agosaf ohonynt. Meddylir yn ami, a thaerir yn amlacii, mai dull a deiliaid bedydd y Bedyddwyr sydd yn gwneud y gwahan- iaeth rhygddynt a'r enwadau. Ond nid yw hyn ond banner gwirionedd, ac fel pob banner gwirionedd yn heintus a pheryglus mewn dylanwad ac effaith. Nid ydyw gwaith y Bedyddwyr yn gwneud dull a deiliaid bedydd yn wahanol i eraill, ond amlygiad ac amddiffyn i'w golygddysg parthed cyfansoddiad a bywyd eglwys Crist. Rhaid i'r eglwys gyda hwy gaiio tystiol- aeth mai ffydd yng Nghrist sydd yn achub pechadur, ac yn rhoi sicrwydd cadwedig- 4eth Cynulliad o bersonau yn ymarfer ffydd yng Nghrist ydyw pobl briodol i'r eglwys, ac yna brodyr i'w: gilydd, y naill fel y Hall yn gyfartal o ran braint a chyfle fel addolwyr i'r un Tad, yn sefyll yn y rhyddid a'r hwn y rhyddhaodd Crist hwynt. Pobl brynedig yn derbyn gras Duw i fywyd tragwyddol, yn gwneud: gair Duw yn rheol ffydd- ac ymarwedidiad, ac yn llefain am gyfarwyddyd beunyddiol yr Ysbryd Glan i fywyd sanctaidd a chymerad wy gan Dduw. Y gwirioneddau hyn gyfrif am weriniaeth llywodraeth yr eglwys, cadwraeth yr ordin- hadau i berchen ffydd1 ac ufudd-dod, y nifer cynnil o swyddogaethau a swyddwyy yn yr eglwys. y cwbl mewn trefn i eg- wyddorion y deyrnas gael y fantais oraf a dysgleiriaf mewn amlygiad a buchedd. Cyn y gall y Bedyddwyr uno, rhaid i'r gwahaniaeth sylfaenol hwn gael ei ddileu, neu ynte iddynt ddadwneud eu hunain a darfod fel corff. Diflas i Fedyddwyr ydyw rhigwm y 'dibwys' a'r 'manion.' Anaf nid yn unig; i undeb a'r Bedyddwyr ond i wir lwyddiant cynghorion gwell ydyw pro- ffesu gwybod beth sydd ddibwys ac ysgafn yn nghylch eglwys Lelsu Grist. Anniddig ydyw clywed cyhoedjdi dibwys ar ddimsydd yn dwyn sel Crist. Cellwair yn nghesail pethau sanctaidd ydyw esgyn uwch Crist i wybod mwy a gwell nac Efe. Ufudd-dod llwyr a llawn yn gwneud yr Iorddonen o gymaint swyn a'r oruchystafell, a'r bedydd yn y naill o lawn cymaint gwerth a'r swper yn y llall. Yng ngwyneb y cri beth wneir gennym ni. Yn ol a welwn nid oes gen- nym ddewis ond aros fel cynt, tuallan ar ein llinellau cyntaf. Mae gennym ein com- missiwn, mater o raid yw ei wneud, ac nid dewis. Credant, ac am hyny gwnant, a gwae fydd iddynt oni wnant. Ieuad anghymarus fydd ein gwaith yn uno gyda rhai gwiahanol o ran defnydd, cyfansodd- iad; a llywodraeth eglwys. Pe tai awydd am wneud, buan y gwielid ein claddu, yn herwydd rheidrwydd ar Dduw godi tystion i gario i lawr y dystiolaoth a lindagwyd yn yr undeb. Hyd etc mae gan y Bed- yddwyr gonadwri nid yn unig i'r difraw a'r annuwiol, ond i'r diofal o hawliau priod Brenin Sion. Rhaid bod ar wahan i ddwyn y dystiolaeth. Mygi mynegiant, a llyffeitheirio symudiad fydd undeb ac eraill i'r bobl hyn. Mae yn bosibl y gall yr en- wadau eraill wneud a da am hyny, ond gwedi hyny bydd eisiau tystiolaeth y Bed- yddwyr. Glwell gariddlYnt nac undeb, er mor ddymunol a llawen fyddai hyny, ydyw hawliau'r goron a bodd y Brenin. Camp eu hymdaith trwy fyd o amser ydyw etif- eddiaeth ysbrydol dynolryw. Haw'fraint enaid yng ngwyneb Duw i drafod mater mwyaf bodolaeth, cydraddoldeb pob dyn yn ngolwg breintiau efengyl gras, llywodraeth eglwys i orffwys ar bob aelod o'i mewn, a chyfrifoldeb pob un yn dyfu o ryddid cyd- wybod a gwerth enaid. Amgyffred yrhai hyn a'u cyfathrach ydyw ystyr a rheswm eu bodolaeth wabanecli-. Dyled arnyntydyw cofio fod ffiniau yr undeb bwriadedig yn rhy gyfyng i athrylith en oenadwri. Tu allan i'r undeb y sonir am dano, mae yna gyfundebau crefyddol eraill, yn dwyn enw Crist, ond yn ddiffygiol mewn mynegiant ac aniad i egwyddorion y deyrnas yn ol barn y Bedyddwyr. Er hyny, rheidrwydd arnynt ydyw tystio gerbron y rhai hyn yr argyhoeddiad sydd ynddynt; gan weddio dydd y mynegiant gwell, a ffurf ragorach yr athrawiaeth iachus yn eu hanes hwy. Dywedwyd cyn hyn, a hyny o gadair y Cynulleidfaolwyr ym Mhrydain Fawr, eir- iau sydd hafal i hyn: "Gwedi darfod ein brwydrau athrawiaethol, a gorffen ein gwa- haniaethau cydrhwng yr enwadau, fod ym- gyrch fawr y dyfodol yn aros i'w chymeryd, a hyny yn erbyn y Babaeth, a'r bobl, medd efe, i gychwyn y frwydr fuasai y Bedyddwyr; a'r holl lwythau eraill ym myd Cristionogaeth yn cymeryd ochr gyda'r naill neu'r llall." Ymadroddion cyfoethog o feddw'l, a llwythog mewn arwydd heddyw. Gwyddoii) hyn ar dystiolaeth uchelwyr cym- undeb Rlu fain, maiyr unig bobl gyfaddef- ant sydd wrthwyneb hollol iddjynt hwy yd- yw y Bedyddwyr. Yn credu fel y gwnant, ac yn hawlio rhyddid i wneud yr eglwys yn deyrngar i'w! ffydd a'u crebwyll, rhaid i'r Bedyddwyr wrthod undeb a'r enwadau, o herwydd amodau hunanwneuthuredig, ond yn hytrach nis gallant uno ond ar amodau Crist—Pen yr eglwys. I effeithio undeb rhyngddynt a'r enwadau eraill, rhaid fyddai wrth bolisi o ychwanegiad neu dynnu oddi wrth yr hyn sydd ganddynt. Yn y naill a'r llall ni oddef eu cydwybod iddynt sym- ud cam. Proffesant nad oes eisiau ychwan- eg arnynt, ac nis gallant fyw wrth lai. Mae llywodraeth yr eglwys yn syml, hollol werinol, swyddogaethau yn ychydig. yr or- dinhadau yn ddwy, ac aelodaeth trwy ffydd ac ufudd-dod i Fab Duw, a gwnant y bed- ydd yn gyfle i dystio hyn, fel arwyddlun ufudd-dod llwyr i awdurdod a llywodraeth y Brenin. Gan na fedrant ychwanegu na thynu oddiwrth yr hyn ydynt, beth sydd iddynt ond parhau fel y maent, cynnal y goleu gwell gredant sydd ganddynt i lew- yrchu, hyd y, daw byd Crist i'w gynnwys a'i fwynhau. Hwyrach fod rheswm arall dros eu bod- olaeth ar wahan. Os ydym yn deal! rhyw gymaint o'r byd presennol, mae yn symud yn gyflym iawn i gyfeiriad gweriniaeth mewn eglwys a gwladwriaeth. Dylorner a fyner mae brenin Demos yn dyfod i'w frenin- iaeth mewn cymdeithas a gwladwriaeth. Anhebgor eglwys Crist ydyw arwain mewn cynllun a Idelfryd hyd yn nod i lywodraeth gwlajd a chymdeithas. Yn hyn ni raid i'r Bedyddwyr ofni, maent heddyw, .meddai Dr. Clifford, lle bydd eraill ar ddiwedd y ganrif hon. Beth bynag am hyny mae ein cyfansoddiad a'n llywodraeth eglwysig yn ddigon gwerinol i ateb pob galwad o eiddo gwirionedd a chyfiawnder yn y cyfeiriad- au hyn. Wrth barhau ar wahan i dystio arbenigrwydd ein safiad, nid profiad new- ydd fydd hyny, ond ein cynnefin. Methai Dafydd ddygymod yn dda wedi ei wisgo