Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 4 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
5 erthygl ar y dudalen hon
Pulpud y Seven

nid dyna a feddylir yn ein testyn. Paul yr annhebycaf o bawb i ymddwyn felly. Yr oedd gormod o'r dyn ynddo i hyny. Paul yn ddyn pO1 modfedd; ac nis gall wn golelddu y syniad am eiliad; iddo ogwyddo haner trwch blewyn, i fod yn llai na dyn yn yr ystyr uchaf, wrth ryngu bodd i bawb ym mhob peth. Dylid oofio fod y ddaisi beth a nodwyd o flaen meddwl yr apostol yn barhaus, sef gogoniant Duw a lies dyn. Ymdrechai ymhob lie, bob amser, ac o dan bob amigylchiad, i ryngu bodd i bawb yn mhoh peth, mor belled ag yr oedd hyny yn gydweddol a gogoniant Duw a lies dyn. Yn y ix. benod, dywed, Mi a ymwneu- thum yn bob peth i bawb, fel y gallwn yn hollol gadw rhai." Yn ei awydd angherddol i gadw rhai, mynai wneyd ei hun yn bob peth i bawb. Am wn i, nad oedd Paul yn barod i ddisgyn i ddyfnder mor ddwfn ag uffern ei hun, er codi ereill i'r lan. Iaith ddyfna ei galon yw geiriau y testyn, "heb geisio fy llesad fy hun, ond llesad Ilawer- oedd." Darllena Deon Howson yma--llesad y llawerodd; ac felly y Test. Diwygiedig "the profit iof 'the' many." Ac y mae hwn yn gryfaoh-y llaweroedd, gan olygu dynolryw yn gyffredinol. Calon fawr Paul yn cofieidio yr holl fyd. Gellir dyweyd mai egwyddor ogoneddus holl fywyd yr apostol a'i arwyddair wrth gyflawni pob1 peth, oedd, hebl geisio fy llesad fy hun, ond llesad y llaweroedd. Rhyfedd mor wahanol iddo ydyw llawer. Yr eilun mwyaf poblogaidd yn y byd heddyw, ydyw hunanles—y mil- oedd yn mhob gwlad yn plygu yn isel wrth ei draed. Ond yr oedd Paul yn anghofio ei hun yn llwyr, yn llee y llaweroedd. Mae yn iechyd i'n h'ysbryd i gwrdd a dyn fel hwn. Collodd ei hunan yn hollol yn achos dynolryw, a thyma sydd wedi ei enwogi byth yn hanes yr eglwys. A ni a'i cawn unw-aith yn dymuno bod ei hun yn anathema oddi Wrth Grist, er lies eraill; pe yn ddichonadwy, dymunai'i fod yn goll- edig ei hun er cadw eraill. Dywedir fod holl wroniaid y byd wedi' cyflawni eu gor- chestion penaf ;wrth anghofio eu hunain. A thyma ddirgelwch bywyd gorchestol Paul— anghofio ei hunan (self-lost), lies y llawer- oedd. Mae hunan fel Satan yn ein xhwys- tro i wneyd fawr dros eraill. Gwyn fyd, na chelem fwy o ysbryd hunanymwadol Paul gylda yr achos Dirwestol. Gwneyd ein hunain yn bob peth er mwyn sobri y meddwon. Gyfaill, os wyt ti yn arfer dy lasiad, dyro ef heibio, er wwyn achub y meddwon; bydd dy waith di yn ymwrthod a'r haner pint,' yn fantais i'r achos Dir- fwestol lwyddo. Dyro heibio borthi dy flys, er mwyn lies y llaweroedd. Mae y diluw to drueni ag sydd yn gorlifo y wlad gan y fasnach feddw,ol,carcharau llawnion, dagrau miloedd o wragedd cystuddiol, lief- au torcalonus plant bychain noethl wm ac anghenus, a marwolaeth anamserol tua chan pail o'n cyd-ddynion yn y Deyrnas hoabob blwyddyn, yn gaol w yn uchel am i rai wneyd pob ymdrech ler ceisio symud yr aflwydd ofnadwy hwn o'r tir. Na fydded yr un aberth yn ormod genym, er sobri y medd- won. JDysgwn anghofio ein hunain, (er mwyn Ties y llaweroedd. Y cymhelliadt yn cael ei ategu ymmheli- ach, gan yr iesiampl fv/ya'n 'bod o hunan- aberthiad. "Byddwch ddilynwyr i mi, megis yr wyf finau i Grist." CyfeiriaPaul feddwl y brodyr heibio iddo ef at Grist; ac yn Nglirist y ceir yr enghraifit benaf o hunanaberthiad; y fath na welwyd, acna -welir ei hail byth. Mae liunanymwadiad Paul yn diflanu yn yr olwg ar eiddo Crist. Nid yw bywyd Paul ond efelychiad gwan o'r hunanaberthiad anfeidrol ag oedd yn Iesu. Yr hwn yn lie y llawenydd a osod- wyd iddo, a ddioddefodd y groes, gan ddi- ystyru gwaradwydd. Aberthodd y nefoedd yn ei holl ogonianau, a daeth i lawr i barthau isaf y ddaear, yn wr gofidus a chynefin a dolur; a gwnaeth yr oil, er mwyn llesad y llaweroedd. Aeth lelsu Grist yn wirfoddol, ac yn sylweddol, yr hyn a ddymunai yr apostol fod dros ei genedl yn ol y cnawid.—gwnaethpwyd ef yn felldith drosom ni. Aeth Crist yn anathema erein hacfiuib m; a phan yn y cyflwr ofnwlwy gyfyng hwn, y llefai allan, yn y geiria-u rhyfeidd hyny, Fy Nuw, fy Nuw, paham y'm gadewaist." Duw yn gadael Duw! Sut y mae esbonio hyn? Yfodd i'r gwael- edion y gwpan rag yr oedd uffern myrdd- iynau ynddi, gan sicrhau nefoedd a ded- wyddwch byth i'r oil a gredant ynddo. A dylai egwyddor fawr j cariad anfeidrol a thragywyddol a ddygodd lesu i'r groes i farw dros y byd, ein hargymhell ninau i fod yn llwyrymwrthodwyr er mwyn achub1 y meddwbn. Y rheswm cryfaf dros gymeryd yr aridystiad Dirwestol, ydyw marw y groes. A beth yw ein tipyn aberth ni, yn ymyl ei aberth anfeidrol Ef; yr Iesu yn marw dros y byd. Dyma weithred benaf--gorchest anfeidrol gariad, a hyny yn hollol er llesad y llaweroedd. Yr amcan uchelaf i ymgyraedd: ato—<- "Fel y byddont hwy gadwedig." Ni ddylid aros gyda y meddwyn ne.s ei gael yn gad- wedig. Gwneyd dirwestwr ohono yn gynt- af, a ehrefyddwr ohono wedyn. Ei sobri yn gam at achub ei enaid. Bendith fawr yw gwneyd dyn sobr o'r meddwyn, ond an- nhraethol fwy bendith, yw gwneyd dyn cad- wedig ohono. Mynwn gael holl feddwon y wlad yn ddynion sobr cad wed ig. Amcan mawr goruchwyliaeth anfeidrol ras, yw ach- ub y colledig. Dawi y ddau beth a nodwyd i'r golwg ieto yma, a hyny Ll eu man eithaf —Cadw Enaid, y gogoniant mwyaf i Dduw, a'r llesad mwyaf i ddyn. Yn y cadw Efe pia y gogoniant bob gronyn; ond mae y llesad i gyd i ddyn. A'r peth pwys- icaf i bechadur colledig, ydyw ei gadwed- igaeth. Syniad difrifol i'r eithaf, ydyw sobri y llleddwryn, a'i ddamnio byth wedyn. Mae yn ddigon |da i'w ddamnio yn ei feddw- dod, ond mewln trefn i'w gadw, rhaid ei sobri. Cadwedig! Swnia y gair yn hyfryd, yn nghanol byd y colli. Dyma air an- rhaethol gyfoethog a chynwysfawr. Mae dedwyddwch y nefoedd .ar hyd tragywydd- oldeb yn oblygedig ynddo. Bydd yn hawddach pregethu arno yn y nefoedd.

YR ARHOLIADII

YR ARHOLIAD. II Mr. Gol., Carwn dafiu awgrym neu ddau, yn garedig i bwyllgor yr uchocl. 1. Y priodoldeb o gynnal yr Arhouad mewn lleoedd canolog (centres). Er engraiilt, Caei-ffili i fod yn ganolfan y cylch hwn, yn cynnwys Senghenydd, Abertridwr, Llan- bradach, Caerffili, a Bedwas. 2. Cynnal yr Arholiad ychydig oriau yn gynt er mwyn hwyluso yr uchod. 3. Gofalu am xm gwyliedydd ymhob ad- ran a fyddo'n gy MI wys mewn diwylliant a chymeriad i fod yn gyfrifol am y trefn- iadau. 4. Pob eglwys gynrychiolir yn yr Arhol- iad i ddanfon ungivyliledydd (neu ychwaii- eg os jbydd angen), i gy north wyo y prif wyliedydd yn yr ystafell arholi. Credaf pe mabwysiedid cynllun ar y llinellau uchod, y diddymai yr auonest- rwydd sydd yn bodoli yn rhy fynych yng na-lyn a'r arholiad yn ei idr of niant Tires eii ol. SenghenydA. D. EDWARDS.

UNDEB YSGOLION SUL BEDYDDWYR CYMRU

UNDEB YSGOLION SUL BEDYDDWYR CYMRU. At Mr. J. Morris. Syr,Darllenaiseich llythyr yn SEREN Mehefin 19, a chydymdeimlaf a chwi a'r Pwyllgor yn y drafferth y cyfeiriwch ato. Ysgrifennais atoch yn bersonol gan roddi yr achos o'r oediad. Wedi i mi ysgrifennu cefais wybod Efod un gwall mawr yn eich llythyr. Dywed wch fod y Methodistiaid wedi cyhoeddi eu Hadrod-diad er ys wyth- nosau. Nos Wener, Mehefin 19, y dos- parthwyd y cyfryw gan un eglwys oleiaf yn yr aridal yma. Nid yw hyn unrhyw reswm dros i ni oedi. Ond cyn gwneud cyhuddiad cyhoeddus dylid bod- yn sicr o bob ffaith. Os argyhoeddwyd chwi trwy yr eglurhad, na chollwyd awr trwy fy mai i, diolchwn am i chwi wneud hynny yn hys- bys gyda'r un cyhoeddusrwydd a roddwyd i'ch llythyr. THOS. HUMPHREYS, Ysg.

AMDDIFFYN Y GOF

AMDDIFFYN Y GOF. At Olygydd "Seren Cymra. Mr. Gol.,—Drwg gennyf wneuthur cam a'r gof; ond ymddanghosai'r frawddeg i mi fel rheg. A tlywedJaf eto, nad y w'r chwodl am y gof yn ychwanegu dim at werth nac urddas erthygl Morleisfab. Y mae pwy bynnag sy'n defnyddio brawddegau o'r fath hyn yn troseddu yn er'byn chwa,eth dda. Pe troisai Morleisfab i eiriadur am ystyr y gair chwedl, nis ysgrifenasai, nid chwedl yw yr hyn a adroddir, ond ffaith." Y r eiddooh, GOLYGYDD YR- HAUWR.

UNDEB YSGOLION SUL BEDYDDWYR CYMRU1

UNDEB YSGOLION SUL BEDYDDWYR CYMRU. .1. At Olygydd Steren (Jymru. Syr,—Yn y "Seren" Mehefin 19 ym- ddangosodd ysgrif dan y ponawid Yr Wythnos yn cyfeirio at fy ngwa-ith i fel Ysg. U.Y.S.B.C. Cwynir fod y Pwyllgor hyny ydyw fy mod i, fel gweithredydd y Pwyllgor, yn aohosi anhwylusdod, anrhefn, anhegweh, anonestrwydd a chant a mil o'r cyfryw bethau, trwy oeldiad ynglyn a idygiaid allan Fynegiad yr Arholiad. Gwaroliod pab. Cyfyd eich gohebydd gynnifer o bynciau, a cha gymaint o fai ar y Pwyll- gor, ar bregethwyr, ar y gwyliedyddion, a phaw'b arall, fel mai anhawdd ydyw gwyb- od pa le i ddechreu ei ateb', heb ymollwng i feithder dibendraw. 1. Dywed—" Pery llawer a ddiffyg trefn ynglyn a'r Arholiad." Gwir. Nid un waith na dwywiaith, y derbyniais lythyrau ar fore yr Arholiad, neu hyd y nocl 'T,elogram'' wedi canol 4ydd, yn gofyn am y papurau yn ddiymdroi gan addaw y taliadau yr wythnos neaafY mae diffyg cadw a,t y drefn 'yn' [wir. Ond heriaf eich Gohebydd i ddangos mai o ochr y Pwyllgor y saif y diffyg. 2. "Yng nglyn a holl waith yr Ysgol Sul yn ein mysg." Dyna'i ychwanegiad. A oes eisiau ateb hyn. Tybiwn nad oes yn siwr. 3. Dywed !Gto-" Y gwir yw, rhai gwael yw pregethwyr am drafod busnes. Ch.wil- ied y neb a fynno i'r manlyion. Pan y derbyniais y swydd o Ysgrifennydd, yr oodd pob cyfrif a changhen mewn icyfiwr truenus, ac o dan gryn ddyledion. Yr unig ddyled a erys ydyw yr arian idyledus i'r Golygydd a minau ta nodir ar Idaflen cyfrifon "Yr Hauwr." Mae y cyfrifon eraill mewn cyf- lwr iaeh. Pa isawl ju.n o'r lleygwyr a fuont yy swydd a allasent ddweud yn well na hyn? Carwn weled "Yr Hauwr" mewn sefyllfa glir a diogel, ao yna ymddiswydd- wn gyda phleser, er rhoddi fy lie i'm gwell. Hawdd ei gael. 4. Dywed, "Digon tebyg mai'r Argraffydd a feir gan y Pwyllgor." Nage, syr. 5: Eto dywed-" Mae digon o Argraffwyr a wnant y gwaith hehi oedi dim." Carwn eu hadnabod. Treiais amryw yn eu tro. Cefais ddau na fethasent gadw eu haddewid i'r diwrnod. 6. Dywed eto—" Ond y Pwyllgor a feir gan [bob dyn synwyrol." Tra beiddgar yw eich gohebydd yn ateb drostynt. O'mrhan i yn bersonol, mynwn gael isicrwydd o'r many lion cyn (beio neb. 7. Eto dywe,d-"Dygir yr Arholiad yn mlaen mewn modd anheg ac anonest dylid cymeryd sylw o lythyr y brawd o Fon," sef Mr. H. C. Parry. Dyma anheg- wch ac anonestrwydd o'r fath waethaf, sef, dwyn cyhuddiad hollol d'dibrawf a dienw yn erbyn cymdeithas yn gyffredinol. Cyn- wysa hyn gyhuddiad, yn gynt if yn erbyn y Pwyllgor, sef, fod y Pwyllgor yn gwybod fod anonestrwydd mewn cysylltiad Ar- holiad, ac yn caniatau hyny; yn yr ail, le cynnwysa, gyhuddiad yn erbyn yr holl wyliedyddion yn gyffredinol, ac hefyd yn erbyn yr ymgeiswyr. Ai gwaith dyn syn- wyrol fyddai y fath gyhuddiad? Dyma'r gradda-u yr awd trwyddynt yng nglyn a'r cyhuddiad yma. Gadawaf i ddynion gwir synwyrol eu hystyried ac yua i ddweud pa fai sydd ar y Pwyllgor, a pha ysgol y' dylid ei hesgyratino:- (1) Cylnzddiad fod rhai Gwyliedyddion wedi derbyn y gofyniadau wythnos "cyn