Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
1 erthygl ar y dudalen hon
u Pulpud y Seren

-u. Pulpud y Seren. RHIF XUI. GAN Y PARCH. W. C. THOMAS, DOWLAIS. Eseciel ii. 9-10; 1 iii. 1—3 Nid swydd ddymunol yw swydd proffwyd, os yn deyrng-arol i'w weledigaeth. Nid eyfhvr ei wisg, nodwedd melfededd ei law, esbonia ei waith, ond rliaid pwyso pryder ei feddwl, hiraeth ei galon, baich ei enaid, cyn deallir y proffwyd a'i waith. Ffaith bwysicaf yr oesau, a phery felly, yw y proffwyd a'i weledigaeth, deffry ei oes, a cheidw ar ddihun gan ddangos iddi lwybr goleu i wirionedd newydd, gan ei harwain o gadwynau, hualau a llyffetheiriau defod- aeth, cyrff dhvinyddol i ryddid .gweledigaeth semi, unplyg", bur y nefoedd; yn tafiu ei weledigaeth fel paladr o oleuni i non ei oes, i'r oes symud i weledigaeth fwy. "Lie ni byddo gweledigaeth methu a wna y bobl." Y j-nae x proffwyd yn fwy na'i oes, nid cael ei wneud gajn lei oes, ond y proif- wyd, isydd yn cyfnewid ei oes, a'i weledig- aeth.- Duw wna'r proffwyd a'r weledigaeth yn llosg-i yn ei galon. Dyn yr un faint a'i oes yw, nes gesyd Duw y weledigaeth ynei galon i'w wneud yn broffwyd, odi-ych ar ei oes fel y mae, ac nid fel dylai fod, ond y mae'r weledigaeth yn peri iddo edrych i galon ei oes. Rhaid cael llygad clir i fed yn brophwyd, y mae brycheuyn ar wydr yr ysbieinddrych yn didigon i guddio wyneb yr haul. Nid oedd Esaias yn fwy na'i oes tra yr oedd y brenin Ossiah yn fyw, yr oedd y brenin ar y ffordd y proffwyd, yr ydym ar ffordd ein gilydd yn ami, rhaid i Dduw symud y brenin i gael y proffwyd—y mae'r proffwyd yn bwysicach na'r brenin, y mae palput yn bwysicach na gorsedd, allor yn bwysicach na theyrnwialen, a'r proffwydyn bwysieach na brenin i genedl, a daw y byd i weled hyny, hwyr neu hwyrach, er cymaint y cablu sydd ar y proffwyd yn bresenol. Pan aeth Esaias yn broffwyd yr oedd yn fwy na'i oes--oaid proffwyd yr oesau. Nid oedd Paul yn fwy na'i oes, hyd nes gafodd y weledigaeth, er ei alluoedd a'i ddyisgeidiaeth. Nid oedd ond yn gweled hyd ei oes, yr oedd eenedlgarwch, crefydd- garwch, ar ei ffordd i weled ymhcll, ondy mae goleuni y weledigaeth yn ei ddallu i bob eangidjer, iao yn union aeth yn fwy na'i Oes- -yn ddigon i'r oesau. Nid oedd Luther yn fwy na'i oes tra yn Athraw yn Wittenberg, na phan yn ymweled a Rhufain, pan ymddangoeai y ddinas o'i flaen, a gwaeddai allan, I greet thee thou holy Rome," ond pan gafodd y weledigaeth a chanfod yr Eglwys Babaidd wedi ymgolli mewn defodaeth, a mwy o fri yn cael ei roddi i Betr a Mair nag i'r Crist, y Pab yn ymg-eisio am le Duw yng nghalon yr oes, colegau oenedlaethol, Germany, France, Scotland, wedi myned i wadu athrawiaethau sylfaenol yr efengyl, ac yn bygwyth medd- iannu'r cyfandir; gwir fod yr ysgolhaig mawr a'r Idyn da Erasmus yn ddiwyd wrth y gwaith yn gwrteithio chwaeth, a dyrchafu yr oes a'i harwain ar hyd llwybr y gwirion- edd, ond y mae efe fel Moses, yn marw yn yr anialwch cyn arwain ei oes i Ganaan; ond yr adeg hono y mae Duw yn rhoddi ei weledigaeth i Luther, a hono yn llosgi yn ei galon, a dywediai, Here I take my Itaud; I can do nothing eke, so help me God." Y mae yn union yn fwy na'i oes gan arwain ei oes i fwy o ddydd. Y rhoswm fod yr oes yn gwawdio y proffwyd a dirmyg-u ei weledigaeth yw, am ei fod yn fwy na'i oes. Nid yw llwybr y proffwyd i fod yn melfededd iawn, model yr Athraw Mawr, y mae yn eerdded ar draws trend meddwl ei oes, pan aeth loan a bwyell i dori lawr coedydd cyfeiliornad, yr oedd yn rhaid cael ei ben i ffwrdd. Y proffwyd mwyaf yr oesau oedd y Crist-iEfe ddioddefodd fwyaf; dywedai, "Nid ydyw proffwyd yn cael anrhydedd yn ei wlad ei hun." Y mae'r weledigaeth yn cynhyrfu'r oes. Pan welir y weinidogaeth a'r oes mewn heddwch cymodlawn a'u gilydd mae lie i ofni mai nid yr oes sydd yn gwella, ond y weinidogaeth yn gwaethygu. Y mae'r proffwyd o hyd i fod yn fwy na'i oes; ac y mae hyn yn codi oddiar y ffaith mai nid ei feddwl ei hun y llefara'r proffwyd, ond meddwl Duw; y mae'r proffwyd yn wastado! yng nghyimdeithas a'i Dduw yn derbyn y neges, a thraddoda hi'n dwyxn o galon Duw i'r byd. Bydd y gwrthwyn- ebiadau yn fawr, efallai na wrandawir ar y genad wri, efallai erlidiant y proffwyd, ond ei ddyledswydd yw ei chyhooddi yn glir ac yn' wrol i'r oes. Felly y mae Duw yn gorchymyn i'r proffwryd yma, Tithau Fab dyn, nac ofna rhagddynt, er bod gwrthryfel- wyr a drain gyda thi, a thithau yn trigo ym mysg ysgorpionau; nac ofna rhag eu geiriau hwynt, ac na ddychryna gan eu hwynebau hwynt, er mai Ty gwtthryfelgar ydynt. Eto llefara di," &c. Rhaid cyhoeddi y genadwri; y mae pob gweledigaeth new- ydd yn ein darparu ni ar gyfer dyledswydd newydd. Nid yw cenadwri Eseciel yn dder- byniol iawn igian ei [oes, yr oedd yn genadwri chwerw iawn; y mae ynddi galar,' gridd- fan,' a gwae,' dinoetha ei phechodau i'r genedl, y modd dinistriwycl ei theyrnas, chwalwyd ei theml, ac aethant yn watwar- gerdd i'r cenhedloedd. Y mae y genadwri hon gan y proffwyd o hyd, y mae i dtlinoethi pechod, ceryddu rhagrith, y mae i gerdded ar draws ei oes; ac y mae hyn yn gysur iddo, y mae y mwyaf o'i blaid yn ei nerthu, Yr wyf fi yn gallu pobpeth drwy Grist, yr hwn sydd yn fy nerthu.' Y PROFFWYD A'R LLYFR. 1. Y Hyfr yn ei bertliyna a'r proffwyd. 1. Gwelir yr audwr yn datgnddio ei hun gyda'r Hyfr.—"Ac wele law wedi ei han- fon ataf, ac wele ynddi blyg llyfr." Rhaid gweled y Haw gy,cl,t'r Ilyf t,, y llyfr a'r awrlwr. Y mae gweledigiietlian yn ar- weddu mewn gwahanol foddau, yma, Haw a "llyfr." Nid oes neb wedi gweled, na dealt datguJCldiatl Duw, os na welodd yn y Bibl llyfr Duw-llyfr mewn llyfrau. Y mae Bibl Duw yn fwy nag athrawiaethau, brawddegau, meddyliau, y mae'n llyfr by w. Y mae llyfr yn y llyfrau, y mae yn llyfr ysprydol, y mae iaith yn rhy dlawd, a materol i'w gynnwys, y tafod yn rhy floesg i'w barablu, yr ysgrif-bin yn rhy afrosgo ei ysgrifennu, o ran hynny ILosgai y papult gan ei wnes, symudai y llythyrenau o'u lie gan y bywyd sydd ynddo, Fy Ngair I bywyd ydyw ac yspryid yidyw." Ac y mae'r dyn sydd yn gweled y llyfr yn gweled y Haw. Nid, yn unig y datguddiad ond y. Datguddiwr. Gellir darllen y Bibl trwyddo heb ddarllen llyfr Duw, a'i esbonio heb weled y Haw. Y mae ysprydolrwydd y llyfr yn gyfryw y gofyna am gymhwy@der ys- prydol ei ddarllen. Y mae eisiau mwy na phen goleu, ond oaloai lan, er gweled y llaw, a darllen y llyfr; onid dyma'r cym- hwysder i weled a. dealt boll orucliwyliaeth- au Duw? Y mae'n bosibl i ni ddysgu ein hunain oddiwrth Dduw, ac nid dysgu ein hunain at Dduw. Un o nodweddion arben- ig duwiolion yr hen iOiruchwyliaeth, a'r rlies- wm eu bod yn cyfiawni y fath orcliestion, eu bod yn gweled Duw ymhob peth. Yr uiuld yn oruwehnaturiol ac mewn natur, yr oedd D lIWY n y oorwynt, yn yr ystorm, yn y tlaran, ac yn cerdded yn amlwg yn anigyleh- iadan eu bywyd." Yr Arglwydd a rodd- odd, yr Arglwydd a gymerodd ymaith," &c. .» yr oedJdynt yn gweled y lla w, yr oedd llaw estynai'r fendith yn esbonio'r am- ,gylchiaid yn gweled y llaw a'r llyfr. Y mae dynion ymhob ,oe,3, pe medr- ent, yrrent y Creawdwr Mawr o'i greadig- aeth ei hun. Nid yw i fyny yma, medd y seronydd, nid oes yma io,it(I deddfau, nid yw lawr yma, medd y daearegwr, nid oes ond pahainau yma; dynion yn esbonio. go dnvith ydynt, yn ocilsio deall Duw yng ngoleuni natur, ac nid natur yng ngoleuni Duw, methu gweled y llaw, felly yn methu. gweled y llyfr yn iawn; rhaid dyfod i gyfhvr iawn er gweld y Haw sy'n dal y llyfr, a neb ond y pur o galon sy'n gweled Duw. Y mae y rhai sy'n gweled y llyfr yn dywedyd, "Yr holl ysgrythyr sydd wedi ei roddi gan ys- prydoliaeth Duw," &c. Y "llaw: ni ellir cael y llyfr heb y llaw, rhaid gweled yr awdwt er mwyn gweled y llyfr. With brynu llyfr fel rheol y peth cyntaf wneir yw edrych pwy yw'r awdwr: os awdwr da gospdir awydd i brynu y llyfr. Ni allwn dderbyn llyfr Duw heb weled1 yr awdiw, yr ydym yn derbyn y llyfr o'i law. Dynion nad ydynt wedi gwel- ed y llais na'r llyfr, sydd yn gwawdio llyfr Duw. Ac wele law," darn llaw," welodd Belsassar, a darn o'r llyfr welodd, yr oedd wedi mynd yn rhy bell i'r darn arall, dat- guddiwyd yn y darn welodd, fod Duw yn gyfiawn, yn sanctaidd, yn condemnio pech- od, yn cospi'r annuwiol, rhanno! oedd y tlat-, guddiaJd gafodd, ond Haw a llyfr sydd yma datguddiad cyflawn, nid yn unig yn datgudd io fod Duw yn oondumnio pechod, yn cospi'r annuwiol, ond bod Duw yn maddeu, yn trugarhau, yn cyliawuliau yr edifeiriol. Trosglwyddir y datguddiad yn dyner iawn, "llaw," nid dwrii, ond Haw, nid cosp ond bendith, yr oedd y genedl wedi teimlo dwrll yr Assyriaid, ond llaw Duw. Yr oedd y genedl wedi troi yn ddrwg iawn, ac wedi gwneud ei gwaethaf i Dduw, aetbani/a.r ol cariadau gau, lladdasant ei broffwydi, &c., dwrn Duw yr oeddynt wedi ei haeddu, ond ei law a datguddiad maent yn ei gael. Beth bynnag yr oeddynt wedi ei golli, ac yr oeddynt wedi colli llawer, wedi colli Oll gwlad, eu tern l nodau eu telynau wedidoffi, a chaniadau Seion wedi rhewi ar eu gwef- usau, ond eu gobaith fod y llaw g-anddynt a'r llaw honno a bendith iddynt. r Pan y derbyniom lyfr peth iawn i sylwi ar y llaw a'i rydcf, y mae meddyliau dieithr iawn yn cael eu cynyrdhu ymyd y meddwl. Y eyfiiod presenol, ceir baeddgarAvch dynioai yn rhuthro i fannau cysegredig i wyrdroi y gwirionedd ac yspeilio Duw, p'i ogoniant, pe medrent, drwy Tyfrau a chyfryngau er- ■, aill, fel rhaid gofalu o b'le daw y Hyfr a'r llaw a'i estyna. Pwy yw- yr awdwr? -Ac ymae ambell i drdatgudidiad yn ymddangos mor anhebyg i'r hyn ddisgwyliem, ac yr ydym yn baxoll i'w wrthocl oni bai y ceir hyn yn llyfr Job, gailai foddwl fod Rhagluniaeth y net yn myned i'w erbyn a, bu bron meddwl hyn hydnes iddo weled y "llaw." Y IlaAv ii.aturiol, mor dyner, y mae rhoddiad y datguddiad yn ddwyfoi-ddynoi, yn fawr eto yn ago-, yn or-