Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 6 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
3 erthygl ar y dudalen hon
UNDEB BEDYDDWYR IEUAINC CYMRU

UNDEB BEDYDDWYR IEUAINC CYMRU. Cyferfu'r uchod yn Saron, New Tredegar, dydd Mereher, Medi 23ain, 1914. Yn ah- senoldeb y Parch. D. Lloyd, Caergybi, eth- olwyd yr Is-lywydd i'r gadair. Arweiniwyd mewn gweddi gan y Parch. D. Bo wen, Llanelli. Wedi cyfarohiad byr gan y Lly w- ydd, penderfynwyd, 1. Fed y swyddogion canlynol yn cael eu ethol:-Llywydd, Parch. W. Jones, Ystal- yfera; Is-lywydd, Parch. D. Bowien (Myfyr Hefin), Horeb, Llanelli. Trysorydd, Y Cyng- horwr W. P. Thomas, Treorci; Ysgrifenydd Parch. W. Saunders, C.C., Pontycvmmer, Ysgrifennydd Cynorthwyol, E. D. Joshua, Maesteg. Archwiliwr, D. J. Morgan, Ysw., Pontrhyl. 2. Etholwyd y canlynol yn bwyllgor gwei- nyddiadol am y, flwyddyn. Y swyddogion, y Parchn. Ben Jones, Calfaria, Maesteg; W. R. Wat-k-iii, M.A., Llanelli; a Mr. C. B. Griffiths, Bonymaen. 3. Ein bod yn datgan. ein cydymdeimlad dyfnaf a'n hanwyl frawd y, Parch. W. Saunders, C.C., yn wyneb afieehyd blin ei anwyl briod, ac yn dymuno iddi adferiad llwyr a buan. Gafwyd awgrymiadau gwerthfawr gan am- ryw frodyr er ymgyrraedd at berffeithrwydd. Terfynwyd trwy weddi gan y Parch. M. T. Rees, Meinciau. Ivor St., Maesteg1. E. D. JOSHUA.

IIY GYMDEITHAS DDARBODOL

II Y GYMDEITHAS DDARBODOL. Cynaliwyd cyfarfod blynyddol y Gym- deithas Ddarbodol yn y Wesleyan Institute, New Tr.edeg-ar, am 2 o'r glosh dydd Mer- cher, Medi 23a,in, y Parch. T. Erasmus Gravell, Begelly, Penfro, yn y gaidair. An- erchwyd gorsedd gras gan y Parch. J. R. Phillips, Bwlchnewydd. 1. Darllemvyd cohiodion y Pwyllgor gan yr yisgrifonydid, a chadaruhawyd hwynt. 2. Darllenwyd y Mynegiad gan yr Ysg- rifenydd, a mabwysiadwyd ef. Mynegiad 1914. Anwyl Frodyr,-Trwy dirioadeb einnefol Drud isyrth. ini ran gyfhvyno i'ch sylw Dryd- yd.d Mynegiad a Deugain y Gymdeithas, a gwnawn hynny gyda theiinladau tra chym- YiSg o'r prudd a'r lion, a cheir yn ein plith heddyw adlewyrchiad go gywir a tfyddlon o'r hyn yw by wyd. Hiraethwn yn fawr ar of ein brodyr anwyl. a'r aelodau tfyddlon aeth yn it-ilaeii yn ystod y flwyddyn, ac sydd goruweh angen, a darbod ar gyfer angen. Y mae pedwar wedi eu symud er pan gwrddasem y llyuedd. Bu rai o honynt yn mhlith cefnogwyr mwyaf ffyddlon ac amlwg y Yr oedd tri o hon- ynt yn i-fililitli y Gymdeithas, set y Parchn. E. Probert, Tredegar; W. P. Williams, D.D., Gland wr; a J. Gomer Lewdis, D.D., Abertawe; ac yr oedd y ped- werydd, y Parch. Dd. James, Llandilo, cys- tal a bod yn un o'r syHaellwyr; canysunodd pan yn bedair ar hugain oed, a thai odd X6 yn dal derbyn, yn ol nodiaclar y llyfrau gan y Parch. Dl. Morgan, Blaen- afon, ysgrifennydd cyntaf y Gymdeithas. Gwnaeth Dr. Williams lawer o wasanaeth iddi, a dadleuodd ei hawliau ar dudalena,u "Befen Cymrll," gan ei chymhell i ystyr- iaeth gweinidogion ieuainc ein henwad yn Nghymru. Yr -oedd efe yn gymdeitliaswr mawr, ac yn ddarbod wr o argyhoeddiad, end aeth adref yn syclyn, "yji yr harness," yn ol ei ddymuniad heb dderbyn dim or g-ymysgaeth a ddarparasai, er budd i ereill llai ffodus. Dadleuodd Dr. Gomer Lewis yn hyawdl drosti ac anogodd lawer i ymuno a hi, "rhag eu cywilydd," fel y dywedai. Ac y mae yn syndod pan ystyriom es- mwythed ei thelerau, a phan y mae pawb yn iawr yn darbod, na bai mwy yn gwiieyd. Gedy IIawer hi yn rhy ddiweddar, am fod y tal derbyn yn chwyddo gydag amlhac1 blynyddau, ac yna edifarhant; ond, yn ami, nid oes le i edifeirweh. Ysgrifena brawd rhagorol atom ar y mater: pan yn son oiii rawd brawd ymadawedig dywed: Tra- fferthus fa diwedd ei oes, am nad oedd wedi darparu dim ar gyfer henaint a meth- iant. Dylai pob gweiniclog ieuanc ar ei fynediad i'r 'weinidogaeth ymuno â'r Gym- deithas Ddarbodol; fel y byddo ganddo ryw- beth i bwyso iarno pan ddaw methiant. Nid wyf fi yn aelod o'r Gymdeithas Gymreig, ac y mae yn ledifar genyf yn awr, ond yr wyf yn perthyn i'r un Seiisnig er pan yn 24ain oed. Y mae yn drueni meddwl fod cymaint o'n gweinidogion yn terfynu eu by wyd mewn tlodi o herwydd esgeuluso gwneyd y ddarpariaeth brydlon ar gyfer hen ddyddiau. Ffaith l'oddhaus iawn i'n teimladau yw fod y Gymdeithas, fel angyles ymhlith plant angen, wtedi cyflawni ei gweinidogaeth yn ardderchog eleni eto, ac wedi estyn mwy nag erioed i'r rhai ar ei gofyn, sef X 17 5is. yr un i 15 o geiswyroedranus a methedig, yr hyn sy'n gymhorth fsylweddol i etmwyth- au pethau, ben y daith. Felly y tystiol- aetha'r holl dderbynwyr, a dywed rhai lias gwyddent beth a wnelent oni bai am y ddarpariaeth hon. Y mae'r Gymdeithas, bellach wedi rhoi allan o fewn ychydig1 bunoedd i X7,000 mewn blwydd-daliadau i'r angenog. Ni fu gwiell engraifft o'r wireb fod liawer i ychydig yn gwneyd llawer Y mae i ni y llonder parhaus, pwy byn- ag isy'n brin, o fod ag arian mewn Haw, yn barod i'w rhoi allan. Ymddiriedodd y Pwyllgor 'i'r Trysorydd edrych am nyth diogel i roi'r hyn sy'n barod eto. Y mae ein rhwymau yn parhau 1 ddiolch i'n brodyr lleyg hael a pharod sy'n nodd- wyr mor werthfawr i'r Gymdeithas ar hyd y blynyddau, lac i'r Trysorydd Isydd mor lyg-adog yn gofalu am ein buddiaiiau, ac yn rhoi ei amser, ei laftir a'i .eiddo i'r gwasanareth. Taled yr Argl wydd iddynt am y g-ras ymarferol liwn, ddylai fod yn galon- did i ugeiniau ymuuo a'u rhengoedd. 3. Cyiiwynodd y Trysorydd, y Cyng. W. Lewis, y mynegiad' ariauuol, a d'erbyni.wyJ ef gyda boddhad. 4. Ein bod yn diolcli o gaion i Iioll noddwyr y Gymdeithas am en toimladau da a'u haelioaii parhaol tuag ati, ac i'r Cyng. horwr Wm. Lewis, Trysorydd, am ei lafur dibaid o'i phlaid. 6. Fod Pwyllgor cyfansoddedig o Gadeir- ydd, Ysgrifenydd a Thrysorydd y Gym- deithas, Mr. W. R. Edmunds, Cyfroithiwr, Parch. W. R. Watkins, M.A., Dr. Ed- wards, a'r Parch. W. A. Williams, Ponty- pridd, yn cael ei benodi i wylio buddianau y Gymdeithas hon, ac i Aveled en bod yn cael eu diogelu jaig ngwoithiad allan y cynllun gweinidogaethoL 7. Fod yr Ysgrifenydi i ohobu a brawd yn mhob cymanfa i ofyu iddo ddwynliawl- iau y Gymdeithas ger bron, a gwney-rl ei oreu er sicrhau ei llwyddiant yn lnhiith gweinidogion ieuainc, fel y caniyn: Ar- fon, Parch. D. Da vies: Mon, Mr. H. C. Parry; Dinbych, Ffiint a Moiricm, Dr. H. Gernyw Williams; Maldwyii, Mae-syfsd a Brycheiniog, Parch. Jas. Jones, Mynwy, Parch. D. E. Hughes; Seisnig etw, Parch. D. Be van Jones; Morganwg (D.), Parch. Wm. Jones; (G.), Parch. Iorwertii Jones; Gaerfyrdditi ac Aberteili, Parch. J. R. Evans, Penfro, Parch. T. E. Gravell. 8. Ein bod yn gofyn i'r Parcllll..0.. Davies a D. Davies ynghyid a'r at hr aw on wneyd lell gonm ar ran y Gymdeithas yn ein Hathrofeydd. 9. Fod y Parch. Charles Davies, Caer- dydd, i fod .:ill ymddiriedolwr yn lie y diweddar Barch. J. Gomer Lewis, D.D. 10. Fod y Pwyllgor am y fiwyddyn i fod yn gyfansoddedig o'r Parchn. R. Gimb- lett, St. Clears; Dl. Griffiths, Taiog; J. R. Evans, Llwynhendy; J. Griffiths, Aberdar; Proff. J. T. Evans, M.A., Bangor; D. Davies, Llandudno; Charles Davies, Caer- dydd; W. Jones, Treharris; W. R. Wat- kins, M.A., Llanelli; T. T. Jones, Blaen- clydach; T. Morgan, Skewen; Iorwerth Jones, Maesteg. 11. Fod y Mynegiad Teirblwyddol yn Crael ei gyhoeddi. 12. Ein bod yn diolch i'r Arcinvilwyrv y Cynghorwr Dd. Griffiths, a Mr. W. E. Rees, Abei-tawe; am eu gwasanaeth, ac yn eu hail-ethol i'r iswydd. 13. Fod y Trysorydd yn cael ei ad-ethol. 14. Fod yr Ysgrifenydd yn cael ei ad- ethol. 15. Diolchwyd am y lletygarwch yn New Tredegar, ac i'r Cadeirydd am lywyddu. Cafwyd cwrdd dymunol, ao amryw ynghyd, a chafwyd enwau rhai aelodau newyddion. D. B. Richauds, Ysg. Eureka House, Lajidore.

MYNEGIAD PWYLLGOR YSGOL SUL AM Y FLWYDDYN 191314 YR ARHOLIAD

MYNEGIAD PWYLLGOR YSGOL SUL AM Y FLWYDDYN 1913-14. YR ARHOLIAD. Ag eithrio ychydig ddigwyddiadaii aeth yr Arholiad diwecldaf heibio yn llewyrchus. Ni ddylai y digwyddiadau anffodus gym- eryd lie 0 gwbl; oblegid, y mae yr holl gyfarwyddiadau yn ddigon eglur a deall- adwy i bawb. Y peth sydd eisiau ydyw, i'r holl bwyllgorau lleol i ofalu dewis y dynion goreli posibl i'w gwahanol swyddau. Ofnwn na wneir hyn yn mliob engraifft. Saif nifer yr Ysgolion allfollodd ymgeis- wyr i'r Arholiad fel y canlyn: -Mon 24 ysgolion a 213 ymgeiswyr. Arfon, 34 ysg- olion a 23'2 ymgeiswyr. Dinbych, Ffiint a Meirion, 53 ysgolion 447 ymgeiswyr. Caerfyrddin ac Aberteifi, 29 ysgolion 256 ymgeiswyr. G-orllewin Morganwg, 25 ysg- olion 374 ymgeiswyr. Dwyrain Morganwg, 60 ysgolion 866 ymgeiswyr. Penfro, 4 ysg- olion 41 ymgeiswyr. Gwna yr oil 229 ysg- olion a 2,429 ymgeiswyr. Llai o 1 ysgol a mwy o 139 ymgeiswyr na'r flwyddyn o'r blaen. Saif eniliwyr y gwobrwyolJ fel y oaulyn: Safon 1. J, Alice Maud Jenkins, Seion, Cwmaman. 2, A. M. Rees, Seion, ( winamaii. 3, Gw>en Davies. Fforddlas. Safon II. 1, Annie James, Horeb, Pen- rhyncoch. 2, Hy. Cyril Vivian Nicholas, Tabernacl, Caerdydd. 3, Morris W. Roberts, Gaersalem, Carnarvon. Safon III. 1, Joseph E. Hughes, Pen- rhyndeudraeth. 2, K. Thomas, Hebron, Dowlais. 3, Cledwyn A. Jenkins, Abercwm- boi. Safon IV. 1, Bessie James, Brynhyfryd, Swansea. 2, J. Chas. Junes, Bethania, Rlios- llanerchrugog. 3, Sarah J. Davies, Bryn- hyfryd, Swansea. Safon V. 1, T. Evans, Fforddlas a M. Humphreys, etc, cydradd. 2, M. Lewis, Pen- rhyndeudraeth. 3, D. E. Jones. Carmel, Llanelidan. Felly, aeth tair gwobr i Gyrn- anfa Arfon. Pump gwobr i Gymanfa Div, y- rain Morgamyg. Pedair gwobr i Gymanfa Dinbych, INliat a Meirion. Dwy wobr i Gymanfa Gorllewin Morganwg. Dvmunwn longyfarch y goreuon ar eu llwyddiant. Rhoddai yr Arhohvyr g-anmoliaeth uchel ia wn i'AV papurau. Yr Arholwyr oeddynt Mr. Rogers, Ysgol- feistr, Garth, ger Llangollen, ar Parchn. R. Gimblett, St. Clears; E. D. Lewis Ys- talyfera; E. J. Michael, B.A., Blaenconin; a D. D a vies, Llandudno. Cawisont doraeth. dda o Avaith, a gwnaeth y rhai lluosocaf eu gwaith yn ,brydloll, ond bu arafwch un yn rhwystr i tni allu dod a'r Result allan i-iior fuan ag y carasem. Diolcha y Pwyllgor yn fawr iddynt am eu Uafur rhad agwerth- faAvr. Haedda y rhan luosocaf o'r gwyl- iedyddion. ein diolch cynhesaf am w gwaith