Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
1 erthygl ar y dudalen hon
Pulpud y Seren

Pulpud y Seren, XXXV. GAN Y PARCH. T. T. JONES. BLAEN- CLYDACH. RHAGORIAETH CARIAD. Yr awr I- on y mae yin. aros ffydd, gobaith, cariad, y tri hyn: a'r mwyaf o'r rhai hyn yw cariad." 1 Corinthiaid xiii. 13. Pwnc neilltuol y bennod brydferth hon yw rhagoriaeth ac uwchafiaeth cariad ar bethau pennaf Crisdonogaeth yn iachawdwr- iaeth yr enaid a bywyd dyn. Yng ngoleu- ni llachar y bennod, gwelir mai cariad yw rhodd fwyaf Dutwl i ddyn a'r gras pwysicaf i'r saint. Efe yw cymhelliad uchaf y gwir fywyd, a choron yr holl rasusau Cristion- ogol. Nodir tri dawn neilltuol o oiddo yr Yspryd Glan, sef gallu i lefaru a thafodau, proffwydoliaeth, a gallu gwyrthiol. Gallu i lefarau pethau rhyfeddo1, gallu i wybod pethau rhyfeddol, a gallu i gyflawni gweithredoedd rhyfeddol. Disgrifir y g allu oedd hyn yn eu holl ogoniant. Llefaru a thafodau dynion ac angylion." Dyna hy- awdledd yn ei fan uchaf. "Gwybod y dir- gelion oil." Gwybodaeth yn ei man per- ffeithiaf. Symud mynyddoedd." Gallu gwyrthiol yn ei fan cryfaf. Yr arfer cyffrediii wrth gymhaiu yw pwys- leisio diffygion a gwenclidau yr hyn y oeiisir gosod allan ei isafiaeth, a rhoddi amlygrwydd i ragoriaethau yr hyn y ceisir gosod allan ei uwchafiaeth. Cymharu ochr wan un peth lag ochr gref y Hall. Darostwng un mor isel ag y gellir, a dyrchafu y Hall mor uchel ag y medrir. Ond nid y (dull hwn larfera Paul, wrth osod allan ragoriaeth cariad. Rhodda ef i'r don- ia,u y. cymhara cariad a, hwy eu 'holl rag- oriaethau. Rhodd amlygrwydd, ni l yn unig i'w holl ragoriaethau gwreiddiol, ac ar- ferol, ond hefyd eu holl ragoriaethau posibl a, dychymygol. Cyfyd h wy i'r llwyfan uchaf posibl, a gwisga hwy yn eu dillad goreu. Pan yn son am hyawdledd una d'afod dyn ac angel a'u gilydd. Pan yn cyfeirio at wybodaeth,rho- dda bob gwybodaeth i mewn. Pan yn nodi y gallu gwyrthiol, geilw sylw ato yn symud mynyddoedd. A phan yn sylwi ar aliu dyngarwch disgrifia ef yn aberthu ei fywyd ar yr all or. Ond wedi dyrchafu y doniau hyn i'r uclielderau, meiddia fynegi fod cariad yn rhagori arnynt yn eu gweddau uchaf a gpreu. Mynega na all fod gwir werth yn y pethau eraill oil ar wahan i gariad. Heb gariad nid oes gwir beroriaeth mewn hy- awdledd. Cariad yw gwir fywyd a nerth hyawdledd tla;fold'. Nid yw. gwybodaeth, gallu gwyrthiol na dyngarol yin wir werth Crist- ionogol heb gariad. Mae cariad yn rhodd a gras hanfodol mewn Cristionogaeth. Dyma yr un peth angenrheidiol ynddi hi. Nid yw yr Tioll ddoniau eraill gyda'u gilydd yn Gristion- ogaeth, oblegid rhaid wrth gariad yn sail a chymhelliad iddynt. Ond mae cariad heb y pethiau hyn yn anrhaethol bwysig a gwerthfiawr. Cariad. yw hanfod y bywyd tragwyddol y(ng Nghriist Iesu. Mjae yr hwn sydd yn trigo mewn cariad yn trigo yn Nuw. Mae pob un sydd yn oaru wedi ei eni o Dduw. Gellir meddu llawer o allu- oedd a doniau ar wahan i enedigaeth o Dduw, ond ni ellir meddu gwir gariad ar wahan i enedigaeth ddwyfol. Er meddu Un o ddoniau, os heb gariad1 nid: ydym yn ddim yn yr ystyr uchiaf, ond yn meddu cariad' er heb feddu y doniaii eithriaidol yr ydym yn blant i Dduw, ac yn etifeddion 'bywyd tra- gwyddol. Cristionogaeth wedi ei dwiyn i lawr i'w helfenau cyntaf, a sy.mlaf, cariad yw; a Christionogaeth wedi ei datblygu i'w pher- ffeithrwydd terfynol, cairiad' yw. Cariad Duw at ddyn, a chariad Duw mewn dyn. yw Cristionogaeth yn ol ys'brydoliaeth. Mae oariad yn ol y testyn jiid yn unig yn rhagori ar holl ddoniau yr Yspryd Glan ond hefyd lair holl rasusau yr Yspryd Glan. "A'r mwyaf o'r tri hyn yw cariad." Cariad yw y cyfoethoeaf o holl ddoniau Dnw a'r mwyaf o holl rasusau Duw. Saif yn uwch ac yn well na'r oil. Mae ffydd yn fawr yn ei Aveithredoadd rhyfeddol a'i fuddugoliaieth- au sy,nfawr. Mae gobaith yn fawr yn ei allu i oddef, aros a disgwyl; ond mae cariad yn fwy. A'r mwyaf o'r rhai hyn yw cariad. I. Rhagoriaeth Ffydd, Gobaith, a Chariad ar ddoniau eraill yr Yspryd! Glan. Yr awrhon y mae yn aros ffydd, gob- aith, cariad, y tri hyn." Gesyd yr apostol allan ragoriaeth y tri gras hyn ar holl roddion eraill yr ysbryd trwy nodi yma fod y tri hyn yn rhai arhosol. Rhagorant yn eu par had. "Y tri hyn." Un o wirion- eddau neillduol y, dadguddiad yw ei 'drin- dod.' Ceir ynddo drindod o Bersonau, drindod o swyddau, trindod o fendithion, a thrindod o rasusau. Dysga fod yna drin- dod o Bersoiiaii y, Tad, y Mab a'r Ysbryd Glan: drindod o swydda,u-y Frehinol, yr Offeiriadol a'r Broffwydol: drindod o fen- dithion—Maddeuant, Cyfiawnhad a Sanct- eiddhad; a thrindod o rasusau,-ffydd, gob- aith, cariad. Ac mae y rhai hyn yn aros, ac am hynny yn rhagori ar y rhoddion er- aill. Rhed yr apostol yn y bennod hon dros nifer o ddoniau gwerthfawr gredid oedd yn aros, ond dengys ef mai myned heibio a diflanu oedd eu hanes oil. Pi-offivydoli,aietl-i,au hwy a ballant." Pan gyflawnir hwy peidiant a bod yn broffwyd- oliaethau. Tafodau hwy a beidiant." Peidia y tafod fwyaf hyawdl. "Gwybod- aeth hi a ddiflana." Mae y damcaniaethau a'r cyfundreuthau meddyliol fu mewn bri gan mlynedd yn ol yn ddison am 'danynt yn awr. Yr oedd y doniau a noidia yn werthfawr, pwysig a defnyddiol, am oes a chyfnod neilltuol, ond nid oeddynt yn 'hanfodol i boTb oes a chyfnod. Ond mae y, tri hyn yn aros, oblegid nid darpariaeth ar gyfer ang- henion a chyfnodau neilltuol ydynt hwy, ond angenrheidrwydd y bywyd ysbrydol. Mae rhaid. wrth y tri hyn ym mhob cyfnod a byd. Rhoddid dawn broffwydoliaetb, dawn tafodau, dawn wyrthiol, &c., i'r ych- ydig mewn cyfnodau neilltuol, i amcanion arbenig; ond rhoddir ffydd, gobaith. a chariad i'r holl saint trwy yr holl oesau, am na allant wneuthur hebddynt; ac am hynny arhosant. A gellir dywedyd am lu o rasusau heblawl y rhai a nodir yn y bennod hon mai rhai ar gyfer cyfnodau ac amgylehiadau neilltuol yn hanes y saint ydynt, ond y tri hyn yn hanfodol bob amser ym mhob lie ac amgylchiad. Perthyna rhai grasusau i wahai: o1 gyrnodau a chyflyrau. Rhai i gyfnodau a chyflyrau o orfoledd, ac eraill ar gyfer cyfnodau o alar, rhai ar gyfer llwyddiant, ac eraill ar gyfer aflwyddiant. Ond mae y. tri hyn ar gyfer pob cyfnod a chyflwr yn ein hanes yn y byd hwn a'r byd a d'daw. Grasusau ar gyfer y dydd fel y nos; yr haf fel y gaeaf yw yi rhai hyn. Grasusau yr ieuanc fel yr lien, a'r nef fel y ddaear. Gall y rhai hyn fyw ym mhob hinsawdd, a dwyn ffrwyth ym mhob tymor, ae aros yrnholv oyfnewidiad. Mae y tri hyn yn aros yn yr ystyr na fydd iddynt ddatblygu yn rhyw bethau er- aill, ac na fydd i ddim ddyfocl ar eu hoi er eu gwthio o'r ffordd. Nid o,es dim i gymeryd eu lie hwy yn y bywyd ysbrydol, oblegid elfenau arhosol yn y bywyd a fydd byth yw y rhai hyn. Mae yr Hen Oruehwyliaeth gyda'i theml, ei hoffeiriaid, ei phroffwydi a'i brenhinoedd wedi myneel heibio. Mae canrif gyntaf Cristionogaeth gyda.'i doniau o dafodau, proffwydoliaethau, a'i galluoedd gwyrthiol wedi myned heibio; ond mae ffydd yn Iesn Grist, gobaith yn Nuw, a charia,d at Dduw a dyn yn aros. Yohydig iawn o bethau yn y byd hwn sydd yn para yn hir iawn. Mae yma In o hethaugwerthfawr iawn, ond byr barhaol ydynt. Iechyd sydd werth- fawr iawn, ond nid yw yn para. Mae cyf- eillion yn werthfawr, ond collir hwy yn and yn fua,n iaw:n. Bywyd sydd o werth maw, ond nid oes pa,ra. mawir yn hwnw. Ond, di- olch, mae y pethau pwysicaf yn para, sef ffydd, gobaith, a chariad. Rhydd angeu derfyn ar lu mawr o bethau gwerthfawr, ond ni all angeu roddi terfyn ar y tri hyn, oblegid anfarwol a tliragwyddol ydynt. Bydd y tri hyn yn elfenau amlwg ym my- wyel a gwasanaethy; saint yn y nefoedd. ArfeTiai yr hen ddiwinyddion ddysgu y bydd ffydd yn troi yn olwg yn y nef; a gobaith yn fwynhad; ac felly na, fydd ffydd a gob- aith yno, am na fydd angen am danynt. Ond, credwn, er yn cydnabod y bydd llawer o'n ffydd bresenol yn troi yn olwg yn y nef, a llawer o'n gobaith presenol yn troi yn fwyn- had, etc y ibydd ffydd a gobaith yn para ym mywyd y /Saint perffeithiedig. Byddant byth yn dal i ymddiried a gobeithio yn Nuw. A sicr fe fydd cariad yn amlwg yn eu bywyd yiio. Bydd y tri hyn yn para i dyfu a datblygu ym mywyd a gwirionedd y Nefoedd yn dragwyddol. Aros fydd eu hanes bythol. II. Rhagoriaeth Cariad ar Ffydd a Gob- aith. "A'r mwyaf o'r rhai hyn yw cariad." Mae ffydd a gobaith yn rhagori ar yr holl ddoniau eraill am eu bod yn fwy parhaol, ond mae cariad yn rhagori ar y ddau ras gwerthfawr hyn. Medda cariad yr elfen o barhad sydd yn rhoddi i ffydd a gobaith eu rhagoriaeth ar y donian eraill, ond medd cariad ar elfenau sydd yn rhoddi iddo uwchafiaeth ar y ddau ras rhagorol ffydd a gobaith. Nodwn ddwy nodwedd i gariad sydd yn gosod allan ei ragoriaeth ar y ddau ras eraill. (a) Rhagora Cariad ar ffydd a gobaith yn ci ansawdd gymdeithasol. Cynhwysa car- iad holl egwyddorion a chymhellion i wir frawdoiaeth. Cariad yw syIfaen arhwymyn ymerodraeth Iesu Grist ar y ddaear. Medda yr holl elfenau alluoga ddynion i gydfyw mewn heddwch a dedwyddwch. Mae o ran ei nodweddion "negyddol" a chadarii- haol yn gweithredu i'r cyfeiriad hwn. Sylwer ar rai o'i nodweddion "negyddol." "Ni feddwl ddrwg." Yr arfer o feddwl yn ddrwg yw un o'r dyla.nwadau cryfaf er dinistr heddwch cymdeithas. Aftonydchvyr cymdeithas yw y rhai sydd yn meddwl yn ddrwg. Mae cariad yn meddwl ac yn medd- wl y meddyliau mwyaf, ond mae ei holl feddyliau yn dda am arall-heymera yr olwg oreu ar bethau. Cariad nid yw yn oen-