Collection Title: goleuad

Institution: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

First Previous Image 3 of 16 Next Last
Full Screen
8 articles on this page
No title

BRWYDR MOR Y GOCLEDD. Cymerodd Syr John Jellicoe dros fis o amser i htvratol eiadmddiad am y frwydr lyngesol gymercdd Ie ar y dydd olaf o Fai ym rnor y Gogledd. Sicrha yr oediad hwn gywir- deh yr adrocldiad, a, diameu mai hwn fydd prif sylfacn cronicl lianeswyr y dyfodoi am y cyfarfyddiad pwysig hwn rhwng Llyngesoedd yr Almaeai a Phrydain. Mae'r Llyngesyad wedi eymerydpob mesurau dichonadwy i r-ed-di daiiuniadi cyflawn o'r frwydr, ac wedi calsglu ei ddefnyddiau oddiwnii yr Is-lynges- wyr a'r Swyddogion ar y rhai yr oedd gofal y gwahanol adrarmau o'r Llynges.. Mae'r holi stori .yn gyffrous ac yn cynhyrfu'r galon i'w dyfnderau. Ni oddef ein gofod inni ei dilyn; ac nid ces angen, gan fod yr holl wlad wedi ei darllen, un ai yn yr adroddiad cyilawn ei hun, neu ynte mew A crynhodeb byrrach a inwy dealladwy yn y papurau. Yr hyn sydd amlycaf ynddi yw fod, y Llynges Brydeinig wedi proii yn ddigamsyniol nad yw ei nerth a'i goganianfc wedi ymadael a hi. Er i'r Airmen ruthro i gyhoeddi i'r holl fyd fod eu Llynges wedi llwyddo i orchfygu'r Llynges Brydeinig; ac er i Mr. Balfour a'r Moflys yn amryfus roddi'r help mwyaf i ymffrost yr Almaen gael ei dderbyri [1'i chredu, trwy gyhoeddi'r pellebrau cyntaf a anforiwyd pan oedd y frwydr ar ei chanol, a phan na's gaThi ein, Swyddogion. wneud fawr fwy na nodi eolledion ein Llynges ein hunain, dengys adroddiad sWyddogol y prif Lyngesydd fod eoiledion Llynges yr Alinaen, a dweyd y lleiaf, yn gymaint a,'n collodion. ninnau, a, golyga hynny goiled gymhariaet-hol anhraeth- 01 fwy i nerth morawl y gelyn nag i'r eiddom Hi. Dangosodd ein holl forw.yr arwriaeth Has anghofir, a phrudd yw darllen am y gwr- oniaid hi a abertbasant, eu hywydau yn y frwydr fawr. Daeth y frwydr i ben mewn .ychydig oriau, i Lynges yr Alrnaen weled nad oedd y gobaith lleiaf iddi wynebu yr eiddom, ni wedi i'r brif adrnn dan y Llynges- ydd Jellicoe, gyrasdd i'r lie. Cafodd gyfle, dan orcbndd y niwl i ffoi ac i ddychwel yn y i'w hoches gly" d. yng N g hanilas Kiel. Hos i'w bodies g.lydi yng Nghamlas Kiel. —o—

No title

YR YMWTIIIAD YN FFRAINC. Mae'r symudiad mawr o eiddo'r Prydein- Wyr a,'r Ffrancod yn dadolygu ar y liineliau Y disgwylid id,-tov,,netid. \Vedi'r enill cyliyin ar y cychwyn., nid oedd dim i'w ddisgwyl end gwrthsa.fi.ad cryf gan y gelyn, a pharatoadau newyddion gan yr ymosodwyr i gadw'r tir enillwyd ac i symud ymlaen yn ddiiynol. Y peth mawr a. phwysig yw fod y rhod wedi D troi, a'r Cyngrheiriaid wedi dyfod, yn ddigon hyderus ac yn ddigon cryf i gyineryd yr ym- J 0 t),J Psodol, ac i wneyd hynny yn llwyddianus. Yffi marn y rhai mwyafabl i. farnu, bydd i'r frwydr neu'r brwydra,u gychwvnwyd, yr Vvythnos blaen, ac sydd yn parliau gyda gryrn, a ffyrnigrwydd mawr ar hyd y llinell, orofi yn vm o gerrig milltir pwysicaf y rhyfel. vii ii,,i c, g e r-?L- I c, m, I A1' yr amddiffynol y bu ein byddinoedd ni yn y gorllewin, gydag eithro rhuthr lleol yn \\i1' ac yn y man, fyth er brwydr fythgof- :ladwy y Marne!. Yr 6iedd hynny yn rhoi 'Hantais i lawer o. feimiadaeth a chondemniad gyfodi o rai cyfeiriadau gan wyr anghyfrifol a. dlgYdwybod yn y wdad hon. Bu llawer o'r "osbariii ynul; yn ddigon anwladgar i geisio reu d>rwg-deimlad a drwrg-dybiaeth yn ein lerbyn yn Ffrainc; ac nid oedd derfyn ar eu clochdar gwarthus hydi ,nes y daeth gorfod- eth fihvrc1 yn ddecldf y wlad, Metha,i'r' dyn yffredin hefyd a deall paham nas gallem ? dairo a, symud a gwneud rhuthr ar linellau'r lmenia,id wedi'r hoH amser a'r hon baratoi. ()lid gwnaed yn amlwg ym mnvydr Loos '.?betil oedd y gwir reswm; ac yn wir dylasai \Vh ddadlenodd areithiaiU Mr. Lloyd 71"ge ar ein 

No title

DARPARIAETH EFFEITHIOL. Yn awr hawdd, ydyw canfod fod ffrwyth ei lafur enfawr yn dyfod yn amIwg, a'r milwyr Prydeinig yn cael eu hunain ar dir i gymerydi rhan ymosodol dan amodau rhyfel fel y carir rhyfèl yrnlaen heddyw. Mae llu- cedid yr Almaen yn awr wedi newid eu lle, ac wedi gorfod cymeryd yr ochr amddiffynol. Dywed y gohebwyr fod ein gynnau mawr a'n holl arfau ym profi. yn abl i wneud eu gwaith dinistriol mor effeithiol nes galluogi ein mil- wyr i symud ymlaen heb y peiygL o gael eu llwyr ddifa, ar derfyn eu symudiad. Mae'r brwydro yin waedJIyd, wrth gvyrs,ac nid yw ein llwyddiant yn gyfartal yinhob rhan., nac yn gyfartal i Iwyddiant milwyr Ffrainc sydd yn cydweithio a ni. Mae'r ffaith olaf hon wedi ei hegluro yn faiwrfrydig gan rai o'r Ffranccd eu hunain. Am ymosodiad Pryd- einig y disgwyliai'r gelyn, a thybiai nas gall- asai Ffrairic estyn unrhyw gymorth yn y symudiad hwn tra yr oedd byddin y Tywysog Coroncg, yn dal yn ei benderfyniad gwaedlyd yn erbyn Verdun. Ehoddicdd hyn, a, rhai pethau eraill fantais i'r Ffrancod i symud ymlaen yn erbyn Ilineliau gwanach y gelyn gyda chyflymder mawr. Daethant o fewn rhyw ddwy fiYtir i Peronne, a phan ydym yn ysgrifennu dywedir eu bod yn pwyso yn drwm ar y lie. Y dyddiau diweddaf mae yr Almaen wedi rhcii eymainti o'i hymadferui- cadd ag a all fforddio eu hebgor 01 leoedd eralill, ar walth yn y rhan sy'n cael ei pheryg- lu gan yr yinosodiad hwn, yn enwedig yn y rhan lie mae'r Prydeinwyr yn ymladd; ond hyd yma gellir d:weyd: mai hwy sy'n cael y gwaethaf. Yn y newyddion gyhoeddid. foreu Ma.wrth, adrcddid am bump gwrthymosodiad mawr wnaed. ar ein milwyr ar aden ddeheu y llinell, er ceisio ein gwthio yn ol o goedwigfa T'rones. Llwyddwyd i drechu pob ymgais, er i ran 0'1' Coad unwaith gael ei gymeryd gan y gelyn. Maer carcharórion rhyfel .yn chwy- ddo bob dydd:, ac yn nesu'n gynym at ugain mil. Mae'r llecyn hwn yn bwysig am mai dyma'r cyswllt rhwpg ein byddin ni a'r Ffrancod, ac y mae hyn yn peri i'r gelyn ddybIu ei iierth a'i ymdrechion yma er ceisio gwaha.:iu'r byddinoedd ac ymw,thio. rhyng- ddynt,

No title

YMDAITH RWSIA. Newyddion, da sy'n parhau i gyraedd o du Rwsia, bron yn ddidor. Mae'r perygl i Kovel yn mynd yn fwy 0: ddydd i ddydd. Mae'r ymdrech i gadwi y Rwsiaidl yn ol yn y rhan lion, wedi costio yn ddrud i'r gelyn. Gwyr yn dda pa rnor fa.wr fyddai'r trychineb o golli Kovel a.'i rheiltfyrdd. Pe cymerai y Rwsiaid y lie, rhoddiai atalia, ar y cymundeb rhwng byddinoedd yr Ahnaen ac Awstria. Am amser gallodd y gelynion rhyngddynt gadw y Rwisiald Nn, ol; ond mae'n amlwg fod Ewsia wedi ymadfer mor llwyr fel ag i alfiu gwthio ei hymgyrch ymlaen yn -erbyrr nerth pennaf yr Almaens. Dyma'r lie mwyaf ei ddyddordeb ar y llinell Rwsiaididi 'ar hyn o bryd, er fod ei byddinoedd yn nes i'r de yn parhau i wneud gwrhydri mawr yn erbyn yr Awst- riaid, a'i hadrainnau i fyny i'r gogledd yn dal eu tir ac yn troi yn ol ymdrechion pender- fynol yr Almaen ar hyd y llinell. -0--

No title

CORCHEST Y DEUTSCHLAND. Y synedigaeth ddiweddaraf yw gorchest y Suddlong fawr newydd! o eiddo'r /imiaen, lwyddodd i lanio yn. Baltimore, un o borth- laddoedd yr Unol Dalaethau. Nid dyma'r sudidlong gynta.f i fyroesi'r Werydd; ond dyma'r gyntaf i wneud hynny ar neges fas- nachol, a gWiladwriaethol. Cynllun, diwedd- arai yr Almaen i wneud y bIccåd yn ddirym, ac i roi pen ar uwchafiaetli Prydain, ar y rnor, yw adbiladu llynges o suddlongau mawrion l drw y 'r ee f ii f or, allant fordwyo yn ddiberygl drwy'r cefnfor, a,chludo nwyddau ac angenrheidiau 01 ai blaen er gwaethaf gwarchodaeth llynges Prydain ar wyneb y m6r. Prin y gallwn dybio f c,d y polisi wedi ei ddyfeisio neu ei ddarganfod mewn pryd i fod o help mawr iddi yn ystod y rhyfel presennol, a. chaniatau iddo barhau am both amaer eto. Ar yr un pryd mae'r anturiaeth yn symudiact pwysio-, ac yn codi i'r metldwl gryn lawer o feddyliau am bcsibl- rwydd y dyfodol -yn y cyfeiriad hwn. Sudd- long deithiol yw hon, a diarfog meddu\ ac yn abl i gludoi llwyth o fil o dunelli. Dywedir hefyd fod gan. Gapten y Deutschland lythyr oddiwrth y Kaiser i'r Arlywydd Wilson. -0-

No title

MESUR IWERDDON. II II Nid yw M'esur newydd Yrmreolaefch Iwerddon wedi ei gyflv/vnoi i'r Ty etc; ond cafwyå datganiada,r y cwestiwn gan y Prif- Weinidog nos Lun. Oddiwrth yr araeth hon, gallwn gasglu yn bur hyderus fod yr anhaws- terau pennaf ynglyn a'r mater dreimog a dyrus hwn wedi eu goresgyn; ond gel lid yn hawdd ddeall hefyd oddiwrth don gymedrol a gochelgar Mr. Asquith fed y Ilestr wedi bod yn ages iawn i'r creigiau yn ystod yr wytll- nosau diweddaf. Ehagfarnau gwleidyddwyr Seisnig brofodd y rhwystrau mwyaf peryg- lus. Wrth gwrs, ni ddywedodd y Prif Wein- idog hynny; ond gellid yn hawdd ddarilen rhwng y Einellau, a, deall ystyr y cwbl. Yn wir, gwyddid hynny yn flaenoroi. Cynhal- iodd yr Undebwyr gy far fod yn y Carlton Club ddiwedd! yr wythnos; a.c yno yr oedd cyfle olaf y rhai a fynent wrthod ildio er fed pob dosbarth a. phob pla,idi yn Iwerddon ei hun wedi boddloni i gyfarfocl mewn cyfadd- a.wd, ac er y gwyddent fed gwrthod cyhygidn Mr. Lloyd George yn peryglu tynged yr Ymherodra.eth. Nid oeddi Mr. Asquith yn bared i hysbysu, ainser dygiad y Mesur newydd gerbron, ond gellir ei ddisgwyl yr wythnos hon neu'r nesaf.

No title

DIWEDDARAF. Da gennym weled fod y newyddion o faes y frwydr yn parhau yn galonogol. Mae 'r newydd diweddaraf pan ydym ar fyned i'r wasg yn ad rod d am fuddugoliaeth ddisglaer in. milwyr yn Ffrainc. Ddiwedd yr wyth- nos yr ceddynt wedi gwnevd ymgais i gymer- yd Contalmaison, ac wedi ymladd yn ardder- chog yn erbyn y Prussian Guards. Mor bell ag y gellir deall adroddiadau y gohebwyr mwyaf cyfrifol, daethant allan yn orchfyg- wyr trwy Gontalmaison a thu hwnt, i'r pen- tref. Ond daeth ystorm o wlaw eithriadel o drwm, fel y dyryswyd pob cynllun a threfn, a phrin.y aKai neb roi cyfrif dealladwy am yr hyn gymeroddi le, na pha, fodd i esbonio'r ffaith iddynt Cldyfod yi-i ol. Yn ol y newydd- ion diweddaraf, llwyddasant i gymeryd y lie am yr ail waith nos Lun diweddaf, ac i at-al yn llwyddianus ymgais ddilynol y gelyn i'w (-,yrru y,n ol. O'r ochr ddwvreiniol deil y newyddion lawn mor galonogol, a phrofa y Rwsiaid fod eu nerth yn aruthrol, Yn 01 tystiolaeth y gohebwyr, yr oedd buddugol- iaeth y Cadfridog Kaiedine ar yr afon Styr yn un debyg i fuddugoliaethau mawr y Cad- fridog .Letchisty yn y Bukovina. Nid oedd gan y gelyn, a wneid i fyny o filwyr Almaen- aidd yn gystal ag Awstriaidd, ond ffoi Mith- drafflith, neu gymeryd eu da,l neu eu difa. Dywedir fod adrannau oi fyddin Rwsia. wedi cyraedd gla-n yr a,fon St(;k!i<>d, yr atalfa. ddi- woddaf, ar eu llwybr tua Koveil, a. bod rhai ohonynt, eisoes wedi croesi yr aion. Gwelir fed y gelyn yn cael ei wasgu fwy fwy o bob cyfeiriad, ond parha'r gohebwyr i rybuddio yn erbyn gor-hyder am. gwympbuan yr Almaen, nac am symudiad buddiigoliaeUius cyflym ar ran y Cyngrheiriaid. Mae'r oruchafia,eth lwyr a, therfynol, mae'n debyg iawn, eto ymhell; ond y mae gwawr ei dydd wedi torri, pa mor hir bynnagi y rhaid i'r dydd fod.

No title

Cynhaliodd cyfeillion Jerusalem, Barry Dock, eu cyfarfod pregethu eleni y Sabboth a'r Llun, Gorff- enaf yr ail a'r trydydd. Gwasanaethwyd gan y Parch. J. Wilson Roberts, Ynvshir, a'r Parch. Ho- well Davies, B.Sc., y gweinidog. -0- Drwg genym hysbysu am farwolaeth Mr. Thomas Jones, y blaenor hynaf ym mysg y Cymrv yn Bir- mingham. Disgwyliwn gyhoeddi cofnodiad hel- aethach am dano mewn rhifyn dyfodol. -0- Y mae Mr. Elias Morris, un o flaenoriaid Stanley Road. Bootle, wedi rhoddi. rhodd o ddeuddeg punt at ddyled eglwys Beulah, M.C., Llanddulas. Y mae i eglwys Beulah le cynes yng nghalon y brawd rhagorol hwn, ac y mae iddo yntau le cynes yng nghalon pob un o aelodau yr eglwys fach weithgar hon. Yr wythnos hon cawsoih bunt arall trwyddo, oddiwrth ei fab, Mr. E. P. Morris, Llandudno.