Collection Title: Llan

Institution: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

First Previous Image 3 of 8 Next Last
Full Screen
6 articles on this page
Morta

Morta." DIDDYKIAD NKU WELLIANT ? Dyma rai o'r pethau ddywedir gan y Church Times' yngltn &r posibilrwydd o ddiddymu neu wella y Mesur Dadgysylltiad. Yn y Confocasiwn cyfeiriodd Esgob Rbydychain at y peth, ond swm a sylwedd yr hyn ddywedodd oedd gobeithio yn arw na fyddai i Eglwyswyr gndi cynwrf gyda'r amcan o ddiddymu'r Mcsur. Y peth gafodd fwy o sylw oedd Bil y Due o Devonshire i sicrhau yr un chware' teg i Fesur Dadgysylltiad ag a roddir i Home Rule.' A yw y syniad o ddiddymu'r Mesur yn bolisi ymarferol I Barn y Church Times' yw mai anymarferol yw. Mae diddym- iad (' repeal') yn bosibl, ond nid yn debygol. Annhebygol iawn yw, ac 011 oes yna Eglwyswyr Cymreig yn breuddwydio y cymer hyny to, goreu po gyntaf iddynt ddeffro o'u breuddwyd, a gwyn- ebu ffeithiau. Mae'r pleidiau gwleidyddol yn Lloegr ar hyd yr aniBer wedi g' .sod eu gwyueb fel 'ffliut' yn erbyn diddymu deddfau. Pan mae Deddfau Seneddol wedi d'od yn feicbus, gwellhawyd y manau gwan, ond nid oes sou am ddiddymu. Nid oes hanes am un biaid, yn cy- meryd lIe plaid arall yn llywodraeth y wlad, yn diddymu deddfau basiwyd gan y blaid o'i blaen. A da hyny. Pe byddai diddymu deddfau yn dyfod yn arfer gyffredin, anodd iawn fuasai cario deddfwriaeth yrnlaeu. Trybiniac anniben- dod fyddai'r canlyniad, a'r wlad fyddai raid dioddrf. Os yw Meaur Seneddol yn wrthun, yna gwellhaer ef, i'w hystwytho, dyna'r egwyddor ar yr bon y mae pleidiau gwleidyddol wedi gweithio arni yn y gorffenol. Peth arall. Os yw'r cynwrf am ddiddymiad i gael ei gychwyu a'i g^rio allan, yna angenrhaid yw i'r Eglwys fod yn hollol un ar j mater. Dyna'r unig siawns am lwyddiant. Yn Nghymru, tuedd llawer yw gwneyd y goreu o bethau fel maent, gwneyd y goreu o orchfygiid gwleidyddol. Yn Lloegr y teimlad yw mai annceth fyddai cychwyn symudiad heb fawr neu ddim siawns i r symudiad hwnw lwyddo. Mae'r ymladd drosodd*, Gelwir ar yr Eglwys Gymreig i ddangos y gall hi godi uwchlaw gorchfygiad ymddangosiadol, ac nad oes raid iddi adeiladu ei gobeithion ar esgyniad plaid newydd i lywodraeth y wlad. A byddai galw am ddiddymiad yn codi yspryd chwerw a byddai i'r Athrofeydd Cymreig a'r Cynghorau Sir godi fel un gwr pe gwelent ar- wyddion o ddiflaniad ou hoff obeithion. Dyled- 8wydd yr Eglwys ar hyn o bryd yw gwneyd yr hyn a ofynir ganddi gan ei angbenion ei hun. Bydded iddi withod pob ymyraeth ar ran y Wladwriaeth yn ei materion hi ei hun safed i fyny i dtnu dros ei hen hawliau, a danfoned ei Heagobion a'i phroctoriaid fel o'r blaen i'r Con- focasiwn. Ymroed ati i hel crenfa arianol ar gyfer y dyf-ldol. Ond oa bydd i lawer o'r offeir- iaid a'r lleygwyr goleddu y syniad a'r gobaith y gellir 'repealio' neu ddiddymu y Mesur, yna .byddai hyny yn rhwvstr mawr iawn ar y ffordd o gario allan y gwaith sydd o'i blaen. PIGION O'R 1 CYMRO.' Cynbelir arwerthiant ar ddodrefn tt y diwedd- ar Principal Ellis Edwards, gerllaw'r Coleg, dydd Iau, yr lleg o'r mis nesal. English Essays and Essayists,' ydyw teitl cyfrol o waith Proff. Hugh Walker, o Goleg Eglwysig Llanbedr, sydd wedi ei chyboeddi gan Mri. J. M. Dent a'i Feibion. Gwelais fod Syr J. Herbert Roberts wedi ei benodi yn gadeirydd y blaid Gymreig. Atolwg, a yw y 'blaid Gymreig' yn gwneyd rhywbeth yn ychwaneg na dewis swyddogion ? Diau fod pethau yn cael eu gwastadhau yn y Llyfrgell Genedlaethol. Gwelais hysbysiad yn un o'r papurau Saesneg fod angen yno am fachgen yn medru Cymraeg. Da iawn. Dyma eaampl ragorol o ddechreu yn y gwaelod.' Dywed un o newyddiaduron Manchester fod Mr. William Jones yn bwriadu ymneilltuo oddi- wrth waith y Senedd, a rhoi'r sedd dros Arfon i fyny. Nid yw wedi bod yn gryf er ys tro, a phriodolir ei ymneilltuad i hyny. Hwyrach y ceir gweled nad dyna'r cwbl sydd i'w ddweyd. Mr. John Rowland yw pregethwr teithiol y dirprwywyr yswiriol yng Nghaerdydd. Aiff o amgylch y pwyllgorau sirol i ddweyd fod gormod o yfed meddyginiaeth, a gormod o ofyn cl&,fdil. Byddafyn achlysurol yn troi i mewn i rai o'r pwyllgorau sirol, a'r peth glywir yno yw fod gormod o dalu cyflogau yn Nghaerdydd. Hwyr- acb fod eisio cynhilo yn y ddau ben. Parhau i geiaio cynhyrfu'r gwersyll wna earedigion yr Eglwys yng Nghymru, ac nid 8es pall ar ystrywiau. Yn Syr Henry .Lunn c&nt offeryn ufudd a gwasanaetbgar, a thrwy ei apeliadau budolus llwydda i dwyllo ambell un ag j gellid disgwyl gwell oddiwrtho. Un o'r rha. arwyddodd ei ddeiseb yw y Parch. J. H1 Shakespeare, ac efe fydd Lly wydd nesaf Cyngrair yr Eglwysi Rhyddion. Nid allan o le fyddai i'r cynrychiolwyr Cymreig i'r Cyfarfod Blynyddol ym Manchester yn y mis nesaf wrthdystio yn erbyn ei benodiad. Y mae Mr. David Samuel, M.A., Aberystwyth* wedi gwella ar ol afiechyd lied fln yn rhagorol. f mae hanes toddedig iawn i farw y Lieut. J. Arthur Hughes, mab y diweddar Barch. John Elias Hughes, M.A., Wilton Square, Llundain. Aeth drosodd i Ffrainc efo'r Welsh Fusiliers. Ac efe yn ceisio acbub un o'i gyd-filwyr derbyn- ioddergyd marwol, a bu farw yn y trenches. Efe oedd un o'r cyntaf o Sir Ddinbych l ymreatru. Cvfreithiwr ydoedd, 25 oed, ac anfonwyd nifer o benillion Saesneg ganddo at gjfaill yn Llundain o'r trenches.' Y mae yn y penill olaf yn canu ei gnul sngeuolei hun:— Yea we fought as we had hoped to, And we didn't flinch or quail, And they're telling me ao kindly I made good' and didn't fail. But my life is slowly ebbing And with blood the ground I drench As I'm lying under cover In a damp and dirty trench." Bu Eøgob Llanelwy yn pregethu dair gwaith i'r milwyr yn y Rhyl a Llanelwy. Mae wedi gwella yn lied dda Mas dros un cant ar ddeg wedi ymrestru yn Sir Aberteifi er toriad allan y rhyfel. Dywedir dylasai y nifer fod agos yn ddwbl yn ol diagwyl. iadau'r Fyddin. Dywedodd Mr. J. Hugh Edwards, A.S., mewn ciniaw yn Blackpool, y bydd y rhyfel drosodd cyn diwedd Gorffenaf. Dyna, meddai, ydyw Warn aelodau Ty y Gyffredin. Y mae Mr. Samuel Ingham, Caernarfon, yn cyhuddo y dref bono o ddiffyg gwladgarwch. Er Medi 22ain diweddaf nid oes ond 50 wedi yruuno Ar fyddin. Y mae poblogaeth y drefyn 10,000, felly y mae 2i o ddynion y dydd wedi ymreatru ar gyfartaledd I Rhyfedd ydyw hyn yn wyneb y ftaith mai Mr. Lloyd George sydd yn cynrychioli y fwrdeisdref t alimau. Delays are dangerous. For every evil under the sun, There is a remedy or there is none If there is one, be sure you fiud it, If there is none, why never mind it. Four things come not back to man nor woman: the sped arrow, the spoken word, the past life, and the neglected opportunity. Be soople, Davie, in things immaterial, It requires a well-balanced mind to tell the truth. Things come about very strangely. Do what you can, being what you are, Shine like a glow-worm if you can't like a star. Do as well as you can to-day, and perhaps tomorrow you may be able to do better. He who mingles humour with his life, Has found a cushion in this world of strife. Let not the dark hours be the only ones you count; try to be like the sun-dial, that only counts the bright ones. The happiness of your life depends on the quality of your thoughts. What is the use of repining, For where there's a will there's a way, Tomorrow the sun may be shining, Although it's been cloudy today. Knowledge is now no more a fountain sealed. Drink deep. Neither let mistakes nor wrong directions, of which every man falls into many, discourage you: there is precious instruction to be got by finding out we were wrong. Make God thy friend, and then it is no matter who is thy enemy. There is so much bad in the beat of us, And so much good in the worst of us, That it ill behoves any of us To find fault with the rest of us. Bide and see, that's the gran' philosophy o' life after a'. Give the tongue more holidays than the hands or eyes. Religion is the music of the Infinite in th heart of man. Four things a man must learn to do If he would make his record true To think without confusion, clearly To love his follow-men sincerely To act from honest motives purely To trust in God and heaven securely. Behaviour is a 1mirror in which everyone dis- plays his image. Three loves are ours-the love of self, the love of others, the love of God. Of these, only the last endures and is eternal. The recognition of a determinate purpose in life, and a sturdy adhesion to it through all dis- advantages, are indispensable conditions of success. The nearer one gets to God, the more good one can and will do for his fellow-men. In ways we know not of, failures are worked into the texture of the eternal plane, which can- not fail and never falter. All the doors that lead inward to the secret place of the Most High are doors outward, out of self, out of smallness, out of wrong. Those who bring sunshine to the lives of others cannot keep it from themselves. Think that this day will never dawn again. PMRSONOII. Are you still taking a cold plunge every morn- ing l' 'No, I quit doing that to save time.' 'Why, a cold plunge doesn't take more than a minute or two.' I know, but I used to spend three-quarters of an hour curled up in bed hesi- tating.' Y trethwr yn glneyd ei orou, ond roedd y ffarmwr (Ianci) lawn top' iddo. Dyma'r scwrs —' How many acres of farming-land have you f "Bout twenty, I guess.' I Twenty I' medde'r trethwr, why it looks to me nearer one hun- dred and twenty. Come now, can't you increase that a little? There are surely more than twenty acres in that tract. Suppose you stretch that a little.' Say, feller '—medde'r hen ffarm- wr-I this ain't no rubber plantation.' Pan ofynwyd i Neli bach-o 'standard one'— tebyg i ba anifail arall oedd y Zebra-ei hateb oodd, 'A horse that has been in the penitentiary.' Yr oedd y gwr ifangc wedi bod wrthi hi reit ddiwyd yn astudio gwasanaeth y bedydd yn lie priodas, druan. A phan ofynwyd iddo, Wilt thou have this woman to be thy wedded wife,' atebodd fel I iihot, That is my desire.' Efrydydd o Cambridge yn digwydd myn'd i Eglwys ddyeithr, ac yn union wele wr dyeithr yn cael ei ddangos i'r un eisteddle. Y gwr dyeithr yn tynu allan o'i boced Lyfr Gweddi, ac yn cynyg rhan o hono i'r efrydydd. Lladin oedd y Llyfr Gweddi. Gwelodd yr efrydydd drwy'r peth, a gwrthododd y cynyg trwy ddweyd, Sir, I read nothing but Hebrew! Twrne Gwyddelig enwog yn cael IIond ei ddwrn' gan borth-mon' neu horse-dealer' pan yn cael ei groesholi gan twrne. Pray, Mr. medde'r twrne, you belong to a very honest professiom? I 'I can't say so,' medde'r tyst for, saving you lawyers, I think it the most diskanest going., Boneddiges yn digwydd cwrdd & hen forwyn iddi ac yn gofyn, Well, Mary, where do you live new ?' Please, ma'am, I don't live nowhere now; I am married Medde rhywun:—' All that is necessary for the enjoyment of sausages at breakfast is confidence.' Tyner ei galon oedd y Gwyddel hwnw a listiodd yn y 75th Regiment, er mwyn bod yn agos i'w frawd, yr hwn oedd yn corporal' yn y 76th. -=-e Myner y PERL ymhob ty yn Nghymna

Llythyp Llundain

Llythyp Llundain. YSGUBELL SYR JOHN JELLICOE. Cafodd Syr John J elliooe anrheg ryfedd oddiwrth drigolion tref fechan Butter- worth yn Neheudir Affrica. Rhoddwyd ysgubeH arian iddo, yn mesur dwy droed- fedd a haner mewn hyd, ac yr oedd y geiriau hyn wedi eu hargxafi'u arno:— 'Cyflwynedig i'r Llyngeswr Jellicoe am ei allu yn yagubo Mor y Gogledd, 1914.' Yr oedd llabedyn wrth yr ysgubell a'r geiriau 'Fel arfer' wedi eu hesgrifenu arno. Danfonodd y Llysgenadwr J ellicoe atebiad oymhwys o ddiolchgarwch, a dywedodd, "mai gobaith mawr y llynges oedd cadw yr oruchafiaeth ar y mor er mwyn sicrhau i'r fasnach Brydeinig barhau 'fel arfer' GWAITH Y LLYNGES. Nid yw y werin wedi iawn sylweddoli maint a phwysigrwydd yr hyn mae'r Llynges wedi gyflawni er deohreuad y rhyfel. Yn y misoedd cyntaf pan oedd eiti gelynion a nifer o longau rhyfel cyflym ar y dwfr, gan chwilio am gyfleusdra i suddo ein llongau, yr oedd y Llynges yn gofalu a.m y gwaith o drosglwyddo milcedd o fibryr o'r wlad hon i'r Cyfandir, a gwnaethpwyd hyn heb golli un bywyd. Nid hawdd fyddai gwneyd hyn yn amser heddwoh, ond pan ystyriwn fod hyn wedi ei gyflawni yn ngwyneb peryglon annia- grifiadwy, gwelir mai anmhosibl ydyw rhoddi digon o glod i'n morwyr. Dengys hefyd nad ydym. am foment wedi colli ein goruahafiaeth ar y mor er pan saethwyd yr ergyd gyntaf. » PEIRIANAU YR AWYR. Yr ydym yn cadw ein goruchafiaeth yn yr awyr hefyd, fel y dengys gweithredoedd y rhan Uyngesol o'r Royal Flying Corps yn hedfan uwchlaw Belgium a dinystrio eiddo'r gelyn yn y tir hwnw. Mae hyn yn fwy boddhaol oherwydd yr oedd y wlad hon ar od y gwledydd ereill yn y mater o bedrianau yr awyr. Felly hefyd a. rhanau ecreiil, sef y Ilongau tanforawl, etc., ond pan ddechreuwn a'r gwaith, a chyfarwyddo a'r peirianau nid ydym yn foddlawn hyd nes ein bod o flaen pob un yn y cyfeiriadau hyn. Ni chasglodd un wlad erioed ond Lloegr ddeugain o beirianau yr awyr a'u danfon gyda'u gilydd i ymosod ar y gelyn. Llwyddiant ardderchog oedd yn eu disgwyl pan daflont y pelenau ar Zeebrugge, lie yr oedd y gelyn yn ymdrechu parotoi llongau tanforawl, a thra y bydd gan y wlad hon beirianau a pheirianyddion fel sydd gan- dddi yn bresenol, ni fydd lawer o obaith y llwydda y gelyn i wneyd unrhyw beth yn Zeebrugge a'r aniotlchoedd. HEDDWCH ANRHYDEDDUS. Mae ton areithiau y Kaiser wedi oyf- newid yn gyflym yn ddiweddar. Pan lefarodd wrth fyddin y Milwriad Von Mackensen, ger Lodz, awgrymodd y byddai yn foddlawn os Uwyddent i gael heddwo-ii anrhydeddus. Dywedodd Von Mackensen, mewn atebiad, y gwnai y cwbl a fedrai i ddal allan yn erbyn gwyr Rwsia yn Pol- and. Dengys y geiriau hyn fod fod ffydd y Germaniaid yn eu galluoedd yn gwan- hau, ond un peth e. sydd yn eglur—y Cynghreiriaid yn unig fyddant yn cynyg telerau heddwch, a gwneir hyn yn y fath fodd fel na fedr y Kaiser eu gwrthsefyll. « RWSIA, CANOLBWYNT Y BYD. Mae llygaid y byd yn awr at Rwsia, lie mae ymladd caled wedi cymeryd lie, ond ni lwyddodd y gelyn dori txwy fyddin Rwsia. Collodd y Germaniaid 40,000 o filwyr, ac erbyn hyn mae Von Mackens-en wedi oolli tua 150,000. Pan ddanfonodd Cadfridog Germani bedair byddin i'r rhan ddwyreiniol o Prwsia, ciliodd y Rwsiaid am rai milldiroedd. Gorfodwyd hwynt i wneyd hyn oherwydd prinder eu rheilffyrdd, ac felly yn analluog i ddwyn cymorth iddynt yn ddigon cyflym, ond pan gyrhaeddant Tilsit, y pryd hyny tar- awant y Germaniaid yn y modd mwyaf effedthiol. CWESTIWN YR AMGAERIAID. Erbyn hyn mae'r ymladd ar lan yr Aisne a'r Yser wedi parhau yn agos i chwe mis, a dyddorol ydyw sylwi ar y cwestiwn o effeithioldeb yr amgaeriaid. Ni ddaliodd y gaer gryfaf allan am fwy na 15 niwrnod yn erbyn drylliau y gelynion. Cwympodd Manonvillers mewn 48 awr, Manbenge mewn saith niwrnod, ao Antwerp mewn pythefnos. Dim ond un amddiffynfa sydd wedi gwrthsefyll, a hono ydyw Przemysl. Serch hyny nid yw o fawr werth i'r gelyn; nis gall wrthwynebu y Rwsiaid pan fyddont, yn myned i Galicia, ac nid yw y Rwsiaid yn bwriadu ei daraw am nad yw yn y ffordd. Mor wahanol ydyw trench ac ychydig o wifr bigog, a dryll neu ddau os oes milwyr effeithiol yn y trenches gallant wrthsefyll y gelyn am fisoedd, a hyn rydd gyfrif am hwyrfrydigrwydd eil mudiadau yn mlaen. » Y BRENIN. Nid 000 neb yn gweithio yn g'alettach na'n Brenin ar hyn o bryd. Fe a o un man i'r llall er mwyn talu ymweliad a'r I milwyr. Dechreua ar ei waith bob dydd cyn saith yn y boreu, a chyn bod y mwy- afrif wedi myned at eu gwaith yn Llun- dain y mae ef wedi cyflawni gwaith dir- fawr. Galluoga hyn iddo ef a'i briod dalu ymweliad mynych a'r clwyfedig a'r cleifion yn y gwahanol ysbyttai.

Coleg Dewi Sant

Coleg Dewi Sant. C.E.M.S.—Cynhallwyd cyfarfod o'r gym- deithas hou nos Sul fel arfer am 5.30. Caed anerchiad gymwya gan Proff. E. Tyrrell Green, M.A., ar 'An effective blockade.' Dywedai Proff. Green y dylem amgylchynu ein pechodau yn ystod y Garawys fel y gwna ein llongau rhyfel amgylchynu y gelyn er mwyn ei newynu. Dylem wneyd ymdrech arbenig yn ystod y tymor bwn er gorchfygu y pechod sydd barod i'n hamgylchu. Y GYMDEITHAS GATHOLIG.-Noo Sul am 8 o'r gloch cynhaliwyd cyfarfod o'r Gymdeithas Gatholig yn ystafell y Prif Athro. Darllen- wyd papyr gan Mr. E. D. Johnson ar 'Sacrament Swper yr Arglwydd.' Cadeir- ) iwyd gan Mr. H. Bushell. DYDD GWYL DDBWI.-Wele Ddydd' Gwyl Ddewi wedi ein gadael eleni eto. Ni chawsom y wledd arferol y tro hwn o herwydd y rhyfel. Rhyfedd fel y gwna rhyfel ymyraeth a phobpeth, hyd yn nod coffadwriaeth ein Nawdd Saut. Caed gweinyddiad o'r Cymun Bendigaid am 8 o'r gloch y boreu, y Foreol Weddi am 9.30, a'r Hwyrol Weddi, ynghyd I phregeth am 5.30 -yr oil yn Gymraeg. Y Parch. J. R. Jones, B.A., ficer St. Dogwell's, oedd y pregathwr y tro hwn. Darllenwyd y llithiau gan Mr. Dan Thomas (Maths). YR AIL SUL YN Y GAJIAWYS.—Pregeth- wyd y Sul hwn yn Pencarreg gan Mr. Dan. Thomas, a llafarganwyd y gwasanaeth gan Mr. D. T. Jones. Yn Pentrebachs pre- gethwyd gan Mr. D. S. Williams, tra y darllenwyd y gwasanaeth gan Mr. R. H. Pritchard. Darllenwyd y llithiau yn Eglwys y Plwyf yn Gymraeg gan Mr. J. Williams (P), ac yn Saesneg gan Mr. T. R. J. Jones. ETHOLTADAU.-Prydnawn dydd Gwener, Chwefror 26ain, cynhaliwyd yr etholiadau. Wele restr o'r ymgeiswyr llwyddianus:— Vice-Captaia 1st Rugby XV. David Williams. Captain 2nd Rugby XV.—J. Winston. Captain 2nd Soccer XI. W. P. Jones (Barry). Secretary of Soccer.—J. T. Jones. President of English Debate. Jacob Evans. Vice-President of English Debate.—J. B. Thomas. Secretary of English Debate. George Shllton Evans. President of Welsh Debate.—T. Harries Williams. Vice President of Welsh Debate.— Ben- jamin Roberts. Secretary of Welsh Debate.—Daniel Jones. Secretary of Students' Meetings.—E. J. Harries. Junior Secretary of Music.— Handel Llewelyn. Secretary of Magazinex.-A. F. Cox. Secretary of Temperance.—H. Bushell. Secretary of Missions.—W. B. Williams. Sen. Sec. of Sunday Social.—H. Bushell. Junior Sec. of Sunday Sooial.-Claarlel Renowden. Secretary ef Hockey.—W. H. C. Williams. Sec. of Students' Library.—W. T. Thornber. SMOKEB. "—Cynhaliwyd smoker nos Gwyl Ddewi am 8 o'r gloch. Wedi'r swper aed trwy raglen faith o ganeuon ac adroddiadau. Yr oedd yr athrawon yn bresenol, a mwynhaodd pob un ei hun yn rh agorol. —A .Ll.J.

Rbiwmatic ac Anhwyldeb y Kidney

Rbiwmatic ac Anhwyldeb y Kidney. TRINIAETH RAD. Y mae rhiwmatic yn ganlyniad uric acid crystals yn y llywethau a'r cymalau, effaith mod ouric acid yn y cyfansoddiad. a'r asid hwn ydyw'r achos penaf y poen yn y cefn, lumbago, sciatica, gowt, anhrefn y dwfr, careg, grafel, dropsl, diabetes a Bright's disease. Y mae Tabledl Estora yn driniaeth affelth- iol a llwyddianus ar gyfer hyn, ac wedi gwella 11 u o achoslon, wedi i feddyginiaethau eraill fethu, yr hyn a gyfrif am y ffaith eu bod yn cyflym gymeryd lie meddyginiaethau ar ol yr oes"—ydynt yn ami allan o gyraedd pawb ond y cyfoethog. Y mae nifer oyfyng- edig o focses o Dabledi Estora yn cael eu cynyg yn rhad er profi eu bod yn Ilawn warantu eu degrifiad-meddyginiaeth onest at y Kidney am bris gonest, Is. lic. y boos o dabledi, neu 6 bocs am 6s. Cyflenwir hwy gan y rhan fwyaf o fferyllwyr. Y mae y cynyg hwn o un bocs llawn yn parhau mewn grym I ddarllenwyr y LLAN am ddeng niwrnod o'r dyddiad hwn, ac ar yr amod fod y rhybudd hyn yn cael el dori allan a'i anfon gyda 3c. mewn stamps, onid e, fe anwybyddir y ceisiadau; a'r amcan ydyw, diogelu rhag rhai nad 088 arnynt angen am y cynyg. Cyfeiriad- Estora Co., 1S2, Charing Cross Road, London, W.C. 401T—874p.

Beirniadaethau Eisteddfod Gadeiriol Penmachno Chwefror 27 1915

Beirniadaethau Eisteddfod Gadeiriol Penmachno, Chwefror 27, 1915. TESTYU Y GADAIR-11 Ao xi DDYSOANT RirpmL MWTACH." Anfonwyd pump o gyfat.soddiadau i'r gystad- leuaeth ar y testyn uchod, a saif y cystadleuwyr yn y teilyngdod canlynol: LJadmerydd.—Cyfansoddiad pur gyffredin ar ei hyd sydd gan hwn. Tueddir ni i gasglu mai ysgrifenu ar ei gyfer a wnaeth, heb gymeryd y drafferth leiaf i feddwl er y ceir ambell i lygedyn pur loew ganddo. Sathr ar odl a chorfaniad yn ddidrugaredd Amcana at rywbeth, ond anodd iawn yw ei ddilyn. Gwn na feddyliai yr awdwr fyth ysgrifenu rhyddiaith yn debyg i hyn. Pa- ham y meiddia ymddwyn yn wahanol atfarddon- iaeth nis gwn. Lled-d) biwn nad yw Lladmer- ydd' ar ei oreu yma, eithr wrth ei ymdrech bresenol y bernir ef. Em/mt Prys.-Cyfansoddiad cyffredin sydd gan hwn eto, ac yn ymylu ar fod yn faledaidd mewn manau. Cit) yntau ar ei gyfer heb fawr o ddisgyblaeth ar ei feddwl, a hyny am y rheswm nad yw wedi meddwl ei deetyn ymlaen llaw, nac edrych arno yn ei gysylltiadau. Os y dysg Emwnt Prys,' yn ogystal a Lladmerydd,' dreiddio i ystyr y testyn, beth bynag a fydd, a dw6yd a fydd ganddyot i ddweyd mor syml ac effeithiol ag y gallant, sicrhaf hwynt na fydd eu hymdrechion yn y gystadleuaeth hon yn ofer. Tuddud San e. Y mae bwn ar y blaen o gryn dipyn ar I Lladoaerydd' ac Emwnt Prys,' o gymaint a bod ganddo gynllun, er fod bwnw yn wasgarog a di-effaitb yn fynych. Trosedda nifer y llinellau a ofynid trwy ysgrifenu dwy linell yn un Fe eliir cymysgu y cyhydeddau faint a tyair, ond nis gellir gwueud dwyfgyhydedd yn un linell farddonol. Aofantais i'r cyfansoddydd ydyw hyn. Ni oddefa hyd yn oed fesur rhydd' ben-rhyddid, mwy na'r mesurau caethion. Y mae yn rhaid iddynt hwythau wrth drefn a rheol. Hyd llinell farddonol yw hyd cybydedd. Pan ofynir am niter arbenig o linellau, neu ymgadw o fewn rbyw nifer neillduol, fel y gwneir yn y gystadleuaeth hon, y mae myned dros ben byn yn troseddu y rheol gyntaf, ac nis gellid gwobrwyo hyd yn oed pe byddai teilyr.gdod yn galw am hyny. Y mae Tant Hedd yn yr un camwedd. 7atit Hedd.-Y mae mwy o farddoniaeth ar y cyfan yn y bryddest hon na'r rhai blaenorol, er ei fed yn gwmpasog a gwasgarog ar brydiau. Amcana at ryw gyfriniaeth, ond nid cyfriniaeth y testyn. Ceir ynddo hefyd ddywediadau amhriodol megis Hyrddio loes.' Di-chwaeth, ac anfarddonol yw llinellau fel y canlynol :— Beth yw brenin uchelgeisiol ? Cigydd coeg- falch rhwysgfawr, giu.' Nid uchelgais sydd yn gwneyd brenin, mwy na rhywun arall, yn gigydd. Ucbelgais I Tant Hedd' yw y gadair, nid yw oherwydd hyny yn 'gigydd coegfalch' rhwysgfawr, gau.' Fe *yr pawb ei feddwl paham, ynte, na ddywedai ei feddwl yn glir ? Neu, yr hyn a fyddai yn fwy effeithiol, paham na awgrymai hyn t Ac ar yr un pryd roddi eugraifft i wneyd min i'r awgrym. Syrthiodd ynte-u i'r un pwll a Tyddud Sant' gyda'r cyhydeddau. Hedd Molwynog.—Dyma'r bryddest oreu o ddigon a anfonwyd i'r gystadleuaeth. Y mae ya gyfoetbocach o farddoniaeth, a cheidw yn fwy at gyfriniaeth y testyn. Er mor 14n yw y gAn ar ei hyd, y mae rbai brychau. Gwisg' yw y trydydd person unigol yn y modd presenol o'r ferf 'Gwisgo,' ac nid 'gwisga.' Ceit ambell i frych- euyn fel hyn, yr hyn sydd yn anurddo cyfansodd- iad glAn, a gallesid yn hawdd ei gywiro. Nid priodol yr ansoddair gwynion' i ddyddiau- Dyddiau Gwynion.' Y mae hefyd yn esgeulua weithiau megis pan y dywed yn y penill cyntaf o'r drydedd ran- Pan y gwelir pur unoliaeth.' Yr hyn a feddylia yn ddiambeu yw- Pan y gwelir pur frawdoliaeth.' Gallesid gwneyd heb y Rhan 1. i gyd, oherwydd nid yw fel Rhagarweiniad yn dal yr un cysylltiad 4'r testyn, a grymusach fyddai y bryddest o adael y rhan hon allan. Eto, a'i chymeryd at ei gilydd, y mae hon yn bryddest dda a barddonol, ac yn cadw at gjfrin- iaeth y testyn yn lied ganmoladwy. Rhagora gryn lawer ar y pryddestau ereill, a'r cwestiwn yu awr yw, A yw hi yn deilwng o'r gadair a'i boll anrhydedd. Nid yw yn un anrhydedd cael cada r bob deilyngdod. A yw Hedd Molwynog1 yn deilwng o gael eistedd yn y gadair hon ac i'w ystyried yn fardd cadeiriol Eisteddfod Pen- machno y flwyddyn eleni ? Yn ddi-betrus y dywedaf ei fod, a'i fod hefyd yn deilwng o'r anrhydedd a'r clod sydd ynglyn i'r gadair. Ar air a chydwybod. IMRYIT. ENGLYNION flt I DRAYARL.' Pedwar englyn a ddaetb i law. Dau gan 'Ryb-Elwr,' a phob o NO gan Penybone,' a 'Rhwbelwr.' Y mae y pedwar yn gywir en cyng- aneddion, ac ar y cyfan yn englynion da iawn ag eithrio ail englyn Rybelwr,' yr hwn, yn ei linell olaf, a ddengys duedd at ddiffyg chwaeth. Nid yw englyn cyntaf 'Ryb-elwr' yn ddigon deffiniad- ol, oherwydd dyna ddisgwylir mewn englyn yw deffiniad cryno, cynwysfawr a phert. Syrth yn- tau yn fyr o hyn. Pen-y-Bone.—Nid yw ei englyn yntau yn ddigon deffiniadol o'r Drafel' Tuedd yn I Pen. y-Bone' sydd i'w chanmol— Un brif ywlr Draf- el ar bren.' Nid oes ambeuaeth nad yw y Draf- el yn braf ar bren.' a haedda bob canmoliaeth, ond nid dyna yw celfyddyd englyn. Pe ddylai y ganmoliaeth fod yn y deffiniad i fod yn gelfydd- ydol. A dyma fan gwan yr englyn yma. Rhwbelwr.- Dyma englyn deffiniadol a chel- fyddydol. Y mae yn gryno a chynwysfawr, ac yn taro, megis, yr hoel ar ef phen. Hwn yw yr englyn goreu, ac iddo ef y dyferniry wobr. ISFRTN.

LERPWL

LERPWL. EOLWYS DBWI SANT. -Gwasanaethwyd y Sul diweddaf gan y Parch. G. Salt, Bodfean, ac yr oedd ei bregethau hyawdl yn gymer- adwy iawn. Gobeithio y cawn y pleser o'i glywed yn fuan eto yn Dewi Sant. Yr oedd yr Eglwys yn llawn noa Sul, y canu yn ardderchog a'r gwasanaeth yn wefreiddiol. Gobeithio y bydd bendith y nef yn canlyn y gwasanðu. Myner PERL Y PLANT yn mhob ty yn Nghymru.