Collection Title: Llan

Institution: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

First Previous Image 2 of 8 Next Last
Full Screen
25 articles on this page
I Parhad o tudalen 1

'I (Parhad o tudalen 1). DTDD GWENER. COFRESTRIAD DYNION IEUAIXC AR GYFER Y RHYFEL. Yn Nhy y Cyffredin, hysbysodd Mr. A y bwriedid dwvn ymlaen fesur yr wytbnos nesti er ccfrcstru dynion ieu- ainc addas i ymuno a'r fyddin. Yn ol eof- rifiad 1911. yr oedd 8,053,079 o ddynion rhwng IS a 40 mlwydd oed, ac OF- defnvddir mesurau porfodol i gael gan ddynion ym- uno a'r fyddin, ceir digoncdd c filwvi-, T ae. ein trefedigaethau yn rhoddi esiamplau da i ni yn y wlad hon, ac y mae New Zealand, yn ychwanegol at y miloedd i-.ii e, wedi anfon eiso-es, vn anfon mil I) ddynion a eheffylau i gymeryd rhan eto. a dywedant, os bydd angenrheidrwvdd, yr anfon ant eu holl ddynion i gynorthwyo y fam-wlad. j Dywed Awstralia hcfyd yr un pet-h. Hvderir na fvdd raid defnyddio mesurau gortodol yn y wlad hon, gan fod ymuno yn wirfoddol yn Rawer rhagoraeli na gorfod-" aetn vmhob ystyr.

YR AWSTRIA ID YN CAEL EU GYRU AR FFO GAN YR ITALIAID

YR AWSTRIA ID YN CAEL EU GYRU AR FFO GAN YR ITALIAID. Ar y ffrynt Italaidd, derbyniodd I Awstriaid adgyfiierthion eryfion, a chv- merasant y saiie ymosodol ar hyd yr holl linell, ond chwalwyd hwy yn ddiatrcg gf n yr Italiaid, a bu raid iddynt ffoi yn seremoni Mae cyflegrau y ddwy wedi bod yn hynod brysur ys yst-xi y dydd- iau diweddaf. ond hyd yroa yr I ,1(1 :c1 yn cario y dydd. -,¡..

CREULOXDEB Y CERMAXIAIDI

CREULOXDEB Y CERMAXIAID I Adroddir fod y G-ermaniaid wdi tan- belenu Arras yn ffyrnig. gan ymosod ar sefydliad a gynwvsai fynachesau a. mml- fvethoci, amtyw o'r rhai iaddwyd gan y mii- ciniaid creulon a aiegwyddor. Yn Peromie. i'r cle o Arras, taniwyd mwnfa Germanaidd, a than-belenwyd ar y ffosydd Ffrengig, ond llwyddwyd i gyfa-i-foct yr ymoscdiad Gemianaidd yn llwyddiamis. Yn rhanbarth y MNLS;, Ihvyddodd y Ffrancod i feddianu y safleoedd German- -i -ha iidd a gy merasant. Yn rhanbarth V03gcs. cymerodd y Ffrancod 716 o garchavorien I yn y deng niwrnod diweddaf. j I

CANMOLIAETII IR RWSIAIDj

CANMOLIAETII IR RWSIAID. j Mae gohcbwyr rhyfel y Gerinaniaid yn talu gwarogaeth uchel i'r Rwsiaid fel ym- laddwyr. Dvwed un newyddiadur mai eamgymeriad dybryd yw meddwl fod y I Rwsiaid wedi darfod am danynt, a dengys pa. rnor dawel a rheolaidd yr eneiliasant, o I Lemberg. Yr oeddynt wedi symud pob peth o worth j leoedd diogel. fel na chaiodd byddin Awstria. afael V*' ddim ysbail. Dy- wed newyddiadur arall nad oes sail i gredu fod y Rwsiaid wedi encilio i'w tiriogaethau fu hunain, ond eu bod vn awr vn gwersyllu i'r riwyrain o Lomberg. Addefa. newvdd- jaduron Germanaidd ereill fod y Rwsiaid yn eu brwydrau diweddaf wedi arddangos znedr ac arwriaetli neillduol. i

Y GERMAN AID MEWN PENBLET11

DYDD ^ADWRN. Y GERMAN] AID MEWN PENBLET11 Er i'r Cadfridog Linsongen a'i fyddin o G-ermaniaid groesi yr afon Dniester, rhwng Zurawno a Halics, mae vn nghanol hel- bulon blin, gan fod y Rwsiaid wedi yniosod arnynt g>Tda nerth a phenderfyniad. Addefir yn adroddiad y Genu a ni aid fod rhanau o il byddin wedi eu gorfodi i gilio yn ol gerllaw Halics. Dydd Tail, vr oedd y Germaniaid mewn sefyllfa adtydu- iawn. a chymerodd v Rwsiaid 1700 o garcharor- lon. Yn ngwyneb addefiad y Germaniaid, mae lIe i ddisgwyl fod y Rwsiaid wedi dad- biygu en llwvddiant yn mhellach. Mae v nweydd hwn yn galonogol iawn, ac vn gwrthbrr.fi yr haeriad fod y Rwsiaid wedi n ^or-hty^u a'u chwalu.

YR YAILADD YN FFRAINC

YR YA-ILADD YN FFRAINC. Yruladdwyd bnvydr ffyrnig nos I a u :n Trancheft do Calonne, ar uchelderau v Meuse, i'r de-ddwyrain o Verdun, rhwng y Ffrancod a'r Genmaniaid. Dywed vr adrocidiad Germanaidd fod vmosodiadau y Ffrancod wedi bod yn fethiant. hollol, ond y gwinonedd vw mai y Germaniaid a ym- osocla.sant. ac a fethasant. Defnyddierit ■dan-belenan fTrwydrol crvfion a gwlvbwr tanllyd, ond bu y Ffrancod vn alluog i wrt-hweithio eu hymosodiadau yn effeithiol. Mae y Cvnghreiriaid wedi adnewvddu en iiymo^odiadau gerllaw Arras, ac wedi eilill saf^eoedd newyddion rhwng Angres a Souchez.

EFFEITHIAU ADFYDUS Y RH YFEL

EFFEITHIAU ADFYDUS Y RH YFEL Newyddion o Zurich a hysbygant fod 200,000 o fihvyr wedi eu hanfcn o Galicia drwy Vienna. mewn sefyllfa resvnus a. dar- i'odedig iawn ar ol wythnosau o vmladd caled mewn gwlad anhvgyrch dan wres tan- beidiol yr haul. Maent yn cynwys 80,000 o Bavariaid, RO,000 o Prwsiaid, a 40,000 o Awstriaid. Cyrhaeddodd y Bavariaid i Passau ddvdd Sadwrn, ac \T oedd golwg ofnadwy arnynt. Caniateir i'r dynion ddychwelyd i'w cartrefi drwy Bavaria. Dywed meddygon y fyddin y bydd yn an- mhosibl iddynt ddychwelyd at eu dvled- j3wvddait milwrol cvn pen dau fis. Mae milwyr creill wedi eu hanfon i gymei'vd eu ileoedd. b.

YMDAITH YR IT ALT AID

YMDAITH YR IT ALT AID. MaejT Italiaid yn yr Alpau Cai-nicaidd yn drwy y mynyddoedd, or gor- llewin a.'r de, yn erbyn Tarvis. Gorwedda pwy.sigi-wydd Tarvis yn y ffaith ei bod yn junction amddiffynedig, a bod rheilffyrdd yn rhedeg diikrvddi i Itali, Vienna, a Trieste. Yn yn yr un rhanbarth, mae yr Italiaid yn myned ymlaen at Fynydd JavosiLk. i'r gågledd-orllewinol o Monte Nero, ac yn tan-belenu dyffryn Plezzo.

EST AM PL DDA GAN BERCHENOG ION Y DAILY MAIL

DYDD LLUN. EST AM PL DDA GAN BERCHENOG ION Y 'DAILY MAIL." Ma.e perchenoeion y Daily Mntl wedi rhrxldi esiampl gwerth ei hefelychu gan berchenogion newyddiaduron mawrion y deyrnas drwy gy m or yd gwerth 25,000p. o gyfranau yn y mudiad mawr sydd gan y Llvwodra-eth i fenthyca mil o filiynau o bitnaii neu fwy tuag at. gario y rhyfel ymlaen. Mae o'r pwysigrwydd mwyaf fod yr arian yn cael elt hanfon i mewn, gan fod gwir angen am danynt. Hysbyswyd i'i gan Ganghellydd v Tryporlys fod y rhyfel vn costio tair miliwn o bimau bob dydd i'r "Llywodraeth, yr hyn olyga fod lOOp. o arian v genedl yn cael hI gwario bob ir i eiiiad ar ymborth, llongau. gynau, tan- belenau, etc.. a Ilog ar arian a fenthyc- l' 1 1 iwyd. Mao mor angenrheidiol cael arian at gynhaliaeth v fyddin ag vw dynion a clrui- ddarpariadau rhyfel. a dyJedswyld p;n\ 11 sydd ag arian ganddvnt yw cyuoilhvvo gyda r mat-er pwysig hwn. Os am estyn (rynorthwy, yn awr yw yr ad eg, ac nid oes. amser i'w golli. Am bot> op. a unddir, ceir 4s. 6c. o log vn flynyddol. ac ni raid i neb betruso ynghylch buddsoddi arian vn hvii o beth, gan fod v Llyvrodraeth vn ddigou o sicrwydd am eu diogelwch.

BRWYDRAU AR Y DNIESTERI

BRWYDRAU AR Y DNIESTER. I Mae arwyddion ar y ffiynt Rwsiaidd fod y Gennaniaid yn bwriadu jnnosod ar y dwyrain i Lemberg, ac adrodda y Rwsiaid am ymosxicliad yn Bobikov. deunaw milldir i'r de-ddwyrain o'r ddinas bono, tra. yr hawlia y Germaniaid eu bod wedi medd- iami saiie Rwsiaidd a chymeryd 3300 o ddynion yn garcharorion gerliaw Rava Russka. Mae Linsingen. ar ol ei enciliad. umvait h eto yn yniosod ar y Dniester, gan hawlio ei fod wedi gwneyd peth cynydd ar OKleddbart.li yr afon i'r goglecid o Halicz. Ar y Pmth a'r Dniester Isaf mae hrwydr siglcdig yn cael ei chario ymlaen, ond nid yw y milwyr Germanaidd dan Pfianzer yn ymddangos hyd yma fel yn cael y liaw I uchaf.

TYWYDD ANFFAFRIOL YN ITALI

TYWYDD ANFFAFRIOL YN ITALI. Ar y ffrynt- Italaidd mae y twvydd y-tormus sydd wedi bc>d'»li yno er's peth amser wedi rbwystro y gweithrediadau yn fawr iawn. Ceir adroddiadau answvdd- ogol i r pei~vyl fod Gorizia wedi ei medd- ianu, ond. hvd yn nod pe hyddent. yn wir, nid yw meddianiad y lie o unrhyw bwys fora y byddo y safleoedd amddiffynedig o honi yn llaw y gelyn.

DINYSTRIAD YMSUDDLONG TAN FORAWL GERMANAIDD

DINYSTRIAD YMSUDD-LONG TAN FORAWL GERMANAIDD. I Newyddion o Rotterdam a rynegant fod I Hong ymsuddawl perthynol i'r German- iaid, tTa ar ei ffordd i ddyfroedd Seisnig ddnld Sadwrn, wedi ei dinvstrio ffrwydrad rhyfeddol gerliaw Emden Credir iddi daraw yn erbyn mwnfa Germanaidd. a dinyatriwyd hi yn llwyr Lfwyddwyd i a (th dau o r swyddogion, ond bi i gwpdd- ill o'r dwyla.w foddi.

YMOSODIAD ADNEWYDDOL YX Y DARDANELLES

YMOSODIAD ADNEWYDDOL YX Y DARDANELLES. Bodola brwdfrjTdedd angerddol drwv yr oil o Itali oherwydd fod yr Italiaid.* vn myned i gymeiyd rhan yn yr ymosodiad ar y Dardanelles. Bwriada (lnfon 80,000 o fihvyr ynghyd a, llynges (n-ef dan ]y\\)-dd- ] iaeth Due Abruzzi. Yn y brwydrau gymerasant y clyddi,U11 diweddaf yn y Dardanelles, nis gellir rlweyd i ddim penderfynol gael ei wnevd. Gweitliiodd v Prydeinwyr- vn fedrus" a! llwyctdianus yn y canol. end methodd v ttdwy aden estyn llawer o gynortJiwy iddynt. Dywed adroddiadau credadwy fod coll-1 edion y Tyrciaid yn GalhpoJi yn cvraedd 143.000, yn cynwys coll edion yr wythnos ddiweddaf. ac y mae ganddvnt- wedclill yj. awr o 170.000.

YR YMLADD YN FFRAINC

DYDD MAWRTH. YR YMLADD YN FFRAINC. Hysbysa y Ffrancod ou bod wedi Hwyddo i wrthwynebu dau ymosodiad Germanaidd yn llwyddianus, sef gerliaw y Meuse ac vn y \osges, yn mhentref Metzeral, Ar y ]law arall, dywed y Germaniaid fod dau ymosod- iad Ffrengig wedi tori i !awr yn yr Argonne a gerliaw y Meuse.

ENCILJAD Y RWSIAID

ENCILJAD Y RWSIAID. Dywedir fod enciliad y Rwsiaid ynparhlu, gan eu bod wedi metbu dai gafael yc IlirJeJl Dniester. Adrodda y Germaniaid fod y Rwsiaid wedi eu gyru yn ol o'r afon hono gan y Cadfridog Linsingen, yr. bwn sydd wedi rneddiarm ei glanau gogleddol. Mae y Rwsiaid wedi encilio tua Guila Lipa, lie y meddianant yr ucbelderau. I.'

DINYSTRIAD LLONGAU TYRCAIDD YN Y DARDANELLES

DINYSTRIAD LLONGAU TYRCAIDD YN Y DARDANELLES. Mae y t&nbelenu gan y Ffrancod yn Giliipoli Penui yn cael ei gario ymlaen yn egniol gan y magnelwyr Ffrengig. Dywed llywydd Llynges y Cynghreiriaid yn y Dardanelles eu bod yn parhau i ddin- ystrio y llongau Tyrcaldd a ddefnyddir i gludo ymborth i'r milwyr, ac y mae llongau Germani a Thwrci yn celsio nodded yn y Golden Horn a'r Bosphorus.

Y GERMANIAID YN PARHAU EU DYHIRWAITH

Y GERMANIAID YN PARHAU EU DYHIRWAITH. Tra yr oedd y Hong fasnachol I, Indraiii ar ei thaith o Glasgow i Montreal ddoe, gyda llwyth cyffredinol o nwyddau, heblaw gwar- tbeg a defaid, sudd wyd hi gan ymsudd-Iong Germinaidd. Gianiwyd y dwylaw, 45 mewn nifer, yn Milford Haren. Pan yn mordeithio o Lerpwl am Bantry gyda llwyth o 10, daeth ymsudd-long German- aidd i gyffyrddiad a'r ager-loog Lucena" gejrllaw Ballycotton, Cork, Iwerddon. Ar- wyddodd swyddogion yr yniaudd-long ar y dwylaw i ymadael, a thaniwyd naw o dân- belenau arni cyn iddi suddo. Bu Cadben Evans a'r chwech o griw oedd ar ei bwrdd am rai oriau yn eu cwcb cyn cael eu gw?redu, a .1 0 gianiwyd hwy yn Queenstown.

Y BRWYDRO AR GYFFINIAU RWSIA

DYDD MERCHER. Y BRWYDRO AR GYFFINIAU RWSIA, Er¡fod y milwyr Rwsiaidd yn parhauiencilio yn Galicia, eto mae yn ffaith fod y German- iaid wedi colli 380,000 o filwyr, ac Awstria rif cyffelyb drwy ymdrechion y Rwsiaid. Nid yw y Rwsiaid wedi en gorchfygu nac yn teirnlo yn ddigalon. Dywedir fod y Germaniaid wedi gosod eu traed ar dir Rwsiaidd yn nbalaeth Lublin, ac wedi raeddianu rhai safleoedd pwysig. Mae y Rwsiald wedi croesi yr afon Bug, I i'r gogledd o Komianka, ac wedi encilio, tra yn ymladd yn galed, ar draws yr afon Gnita Lipa. Nid yw awdurdodau Berlin yn crybwyll am y gorchfygiad'gawsant ar y San. 0 ,,>

LLWYDDIANT Y FFRANCOD

LLWYDDIANT Y FFRANCOD. Yn y Gorllewin, mae y Ffrancod wedi enill rhwng Angres ac Albain. Cymerodd brwydr m y galed le rbyngddynt a'r Germaniaid yn Argonne, pan y gwnaed defnydd helaeth o dan-belenau drwy gyfrwng awyr-longau, ac y Argonne, pan y gwnaed defnydd helaeth o dan-belenau drwy gyfrwng awyr-longau, ac y mae y brwydro yn myned ymlaen.

ANRHYDEDDU MILWYR DEWR

ANRHYDEDDU MILWYR DEWR. Mae y Brenin wedi cydnabod rhoddiad deg o dlysau y V.C. i ddewrion Prydeinig yn y rhyfe!. Yn eu plith y mae Sergeant-Major Barter, Caerdydd, yr hwn, gydag wyth o'i ddynion fu yn foddion i gymeryd i'r ddalfa dri o swyddogion Germanaidd, 102 o ddyn- ion. a meddianu 500 Hath o ftosydd.

COFRESTRIAD DYNION A MERCHED YN MHRYDAIN

COFRESTRIAD DYNION A MERCHED YN MHRYDAIN. Yn Nhy y Cyffredin nos Fawrth, dygodd Mr, Walter Long, llywydd Bwrdd Llywodr- Mr. Walter Long, llywydd Bwrdd Llywodr- aeth Leol, fesur ym laen er gwneyd cofrestr- iad pawb rhwng 15 a 65 mlwydd oed yn orfodol, fel ag i gael gwybodaeth drylwyr am adnoddau milwrol a llafuro! y. Deyrnas Gyf- unol. By dd yn rbaid i'r rhai a gofrestrant roddi man ylion gyda golwg ar eu hoed a'u galwedigaethau, a rhoddi datganiad am eu parodrwydd neu amnharodrwydd i wirfoddoli i gyflawni gorchwyliou y gelwir arnynt i'w wneyd. Darllenwyd y mesur y waithgyntaf.

MANION Y RHYFEL

MANION Y RHYFEL. Rhoddwyd yr enw, Warneford Gardens," i heol uewydd yn Hull, mewn coffadwriaeth am y diweddar awyr swyddog Warneford, V.C. Caniateir i'r menywod sydd yn gweithio ar y rheilffyrdd ymuno ag Undeb Cenedlaethol Gwyr y Rheilffyrdd. Dywedir fod dros 400 o wragedd yn gweitbio fel conductors ar y tramcare yn g we, Glasgow. Bwriedir llanw pob swydd ag sydd bosibl ar ol y rhyfel gan filwyr a morwyr. Dvna ydyw penderfyniad Cyngor Sirol Llundain. Mae Mr. (ieo. Shallis, 10, Ranelagh Road, Harlesden, Llundain, wedi colli tri o feibion yn y rhyfel bresenol. Mae ganddo un arall yn gwasanaethu ei wlad. Danfonodd y Brenis lythyr o gydymdeimlad ig ef. Rhoddodd awdurdodau porthladd Llundain un o'u llongau at wasanaeth yr ysbyttai i gymeryd milwyr clwyfedig am bleserdaith ar o c yr afon Thames. Yn ol Signor Luxzatti, o'r Eidal, mae dros 862,000,000 o wyr, neu haner y byd, yn gysylltiedig a'r rhyfel bresenol. Mae 25 o fyfyrwyr Prifysgol Columbia, America, wedi gadael New York i fyned i Serbia wasanaethu yn yr ysbyttai yno. Mae'r llynges wedi ei dyblu mewn nertb yn ystod y i-hyfol-dros 300,000 ar fwrdd y gwahanol loogau. Ymhllth y gwirfoddolwyr sydd yn cynorth- wyo y gwaith o wneyd ergydion, ceir y Parch. Wm. Brook, gweinidog Wesleyaidd J cl yn Windsor. Rhoddir rhybudd gan Esgob Furse i'r werin fod yn barod i gyfarfod y lief a gvfodir o rai ardaloedd, sef Rho'i terfyn ary rbyfel am unrhyw bris.' Faint sydd wedi ei wario ar hysbysleni yn gwahodd adfilwyr1? Pwy sydd yn gyf- rifol am y gwaitb, a faint yw ei gyflog? Dyma'r gofyniadaa sydd wedi eu haddaw gan Mr. Ellis Griffith yn y Senedd. Rhoddwyd yr ysplwr Germanaid, Muller 1 farwolaeth yn Nh\h Llundain. Saethwyd ef gan wyth o filwyr.

Y Symudiad CathoHg yn Nghymru

Y Symudiad CathoHg yn Nghymru. CYMDEITHAS GATHOLIG DEWI SANT. (St. David's Catholic Guild). Yn ddiau, fe wyr Hawer o ddarllenwyr y LLAN rywfaint am y Gymdeithas uchod yn barod. Hyd yn hyn, cyfyngwyd hi i Goleg Dewi Sant, Llanbedr, He y cyflawnodd waith da dros y grefydd Gatholig am dros bedair blynedd. Ond teimlwyd er ys amsei bellach y dylai'r Gymdeithail eangu ei cbylch adyfod yn undeb Catholig cyffredinol ar gyfer holl Gymru. Penderfynwyd llynedd yn nghyfar- fod blynyddol y Gymdeithas gymeryd y cana hwn, ac yn ystod y flwyddyn a aeth heiblo, yi ydys wedi gweithio er gwneyd y cyfnewidiad yn ffaith, gan gwbl gredu mai dyma'r modd goreu i gyraedd ein hamc.inion. Diben bodolaeth y Gymdeithas yw cyna! a lledaenu'r Ffydd ac Ymarfer Catholig yn Nghyaaru, ac uno Catholigion fFyddlon mewn eydymdeitbas, gweddi a gwaith at y diben hwn. AMCAN. Nid ychwanegu at y oynifer cymdeithabau Catholig SeisniL1 yw ein bwriad, end i'r gwrthwyneb, darparu Gymdeithas i uno Catholigion Cymreig (yn gystal a'r rhai hyny tuallan i'r Dywysogaeth sydd a. dydd- ordeb ganddynt yn nghynydd y Ffydd yn Nghymru) yn y gwaith o ledaenu'r Gwir- ionedd Catholig yn ein gwlad ein hun- ain. Yn ddiameu y mae digoa o le i Gymdeithas o'r fatb, ac angen mawr am ei gwaith. Ni all unrhyw Gymdeithas Seisnig lanw lle'r Gymdeithas hon, gan mai prif nod ein brawdoliaeth fydd ei hyspt-yd Cymreig. Gan hyny, bwriada'r Gymdeithas gymwyso ei dull o weithio at anghenion a nodweddion Cymru a'i phobl, gan egluro'r Ffydd Gyff. redinol yn y modd mwyaf cymeradwy i'n cydwladwyr. Saif y Gymdeithas dros Y Ffydd Gatholig yn ei chyfannwydd, Ei chais fydd adenill y Cymry i wybodaeth ac ymarfer o Grefydd Crist fel y derbynir hi ac yr addysgir hi heddyw gan Eglwys y Dwyrain a'r Gorllewin. Bu Cymru yn enwog unwaith am el Seintiau ac am bobl wed: ymroddi i'r Ffydd Gatholig. Eithr erbyn heddyw, ysywaeth, y mae wedi colli golwg i raddau helaeth ar ei hetifedd- iaeth ogoneddus, gan fod rhan iawr o addysg grefyddol yr oes yn anwybyddu llawer agwedd ar gred draddodiadol yr Eglwys. Ymegnia'r Gymdeithas hon dros adferxCr hyn oil a esgeulusir felly. Yn fwyaf neiJItuoJ, disgwylir y dydd y bJd gwir safle ac athrawiaeth yr Offeren yn cael eu dysgu a'u derbyn o wirfodd ac yn ddiwahardd unwaith eto genym, a cheisir prysuro'r amser y gwellr offrymu'r Aberth Sanctaidd yn jfeunvddiol yn mhob eglwys plwyf yng Nghymru, ac y ceir pob offeiriad yn cyfiawnl ei ddyledswydd o ddweyd y Gwasan- Dwyfol yn rheolaidd. Yr ydys yn gweithio dros yr adeg y cydnabyddir yn gyffredin C, werth Sagrafsn Penyd ac y defnyddir y cyf- ryw foddion gras yn ffyddlon pan yr amlyglr ymsyniad cynhyddol o wir ystyr Cymun y Saint drwy gyfai-ch y cyfryw a gofyn eu gweddiau, a thrwy ynibil dros y Ftyddloniaid Ymadawtdig, fel mynegiant naturio! a Christionogoi o'r gymdeithas fywiol sydd rhyngom a'r Saint Bendigaid ac Eneidiau'r Cyfiawn. Ceisir hefyd gynhyrchu defosiwn addas in Ilarghvyddes Fair Fendigaid, ac arwain y Cymry unwaith eto i anrhydeddu a pharchu yr hon a eilw'r holl genhedlaethau yn wynfydedig. Mewn gair. gwna/r gym deithas el goreu glas i brysuro'r dydd pryd y cydnabyddir y Grefydd Gatholig gan glerig- wyr yn ogystal a lleygwyr fel yr etifeddiaeth werthfawrocaf a fedd ein gwlad, ac fel y Trytor sanctaidd hwnw a ddaeth lawr hyd atom ni o brif oesau Cred, Ein dyledswydd a'n braint yw oofleidio ac amddiffyn y cyfryw gymun- rodd yn ein dyddian ni modd y gallom ei drosglwvddo yn gyflawn ac yn ddigyfnewid i'r oesoedd a ddel. Er cyrraedd yr amoinion hyn, yr ydys yn gobeithio ffurfio caughennau Ileol o'r Gym- deithas mewn gwabanol blwyti ac ardaloedd yng Nghymru, ac hwyrach hefyd ym mysg y rhai yn Lioegr a gydymdeimlant ;1'0 gwaitb. Eisioes y mae'r Siapterau a ganlyn mewn bodolaeth Llanbedr (Colsg Dewi Sant) Aberystwyth (Coleg y Brifysgol j Gwynedd Birmingham a'r ardal, a Rhydychen ('y Brif- ysgol), a liurtir eraill ar fyrder. Gwna'r CYmdeithas ymdreen i drefnu tymhorau o neilltuad a defosiwn mewn gwahanol fannau cyfleus ar gyfer Eghcyswyr Cymru. Cyhoeddir hefyd bob tri mis dafleni yncynnwys testunau add as i eiriolaetb yr aelodau. Ac uwchlaw popeth cei«ia'r Gym- deithas gyflenwi gwir angen drwy gyhoeddi llenyddiaeth Gatholig safonol yn yr iaitb Gymraeg er lies ysprydol Catholigion ein gwlad. AELODAETH. Disgwylia'r Gymdeithas gael cefnogaeth pawb sydd yn GathoHg ffyddlon ar air a gweithred. Mae aelodaeth yn agored i off- eiriaid a lleygwyr (gwyr a gwragedd) ar amod cydymffurfio a rheolau cyffredin disgyblaeth yr Eglwys, gwrando'r Offeren dros y Gym- deithas ar Wyt Ddewi Sant, a gweddio dros ei gwaith yn feunyddiol. Y cyfraniad blyn- yddol yw Is. o leiaf. Ffurfi wyd Cyngor dylanwadol i reol-ir Gym- deithas yn cynwys llawer oofFeiriaid Catholig aduabyddus Cymru a Lloegr. Yn eu mysg ceir y Tad Timothy Rees, Mirfield Parchn. A. Baring Gould, Hwlffordd H. L. James, Aberffraw M. H. Jones, MaestegJ. S. Longdon, Tregadoc J. A. Rees, Rhoscolyn; M. H. L. Williams, Abertawe, a'r Athrawon Lorimer Thomas a Tyrrell Green, Llanbedr, yn gystal a'r Tad Denys, Parchn. G. H. Bown, Dr. Langford James, Ronald Knox, o I N. P. Williams, ac eraill. Y mae'r Gwir Barohedig Esgob Powell, Dug Argyll, Dug iCaetell Newydd ac Athelston Riley., Ysw, yn Is-lywyddion o'r Gymdeithas. Dylai'r gymdeithas apelio yn neiilduol at Eglwyswyr Cymru sydd yn dal wrth ddysg- eidiaeth a thraddodiadau yr Eglwys Gyffre- dinol yn ngwyneb ymosodiadau Yrmieillta- aeth a Phrotestaniaeth, ac i'r cyfryw raiy dy- munir ei chymeradwyo., Gellir cael manylion pellach ynghylch rheolau a gwaith y gym- deithas oddiwrth yr Ysg. lyg, Cyff., Maelfa'r Garn, Y Faenor, ger Merthyr TydtiL W. K Boys (Llywydd), ficer Egiwys S. Martin, Caerdydd. SILAS M HARRIS (Ysg. Myg. Cyff.), Coleg Keble, Rhydychain. 28 Fehefin, 1915. O.Y.—Gyda chenad y Golygydd, yr ydys yn gobeithio rhoi ychydig nodiadau o bryd i bryd yn ngholofn-itt y LLAN ar waith a thyfiant y gymdeithas.—S.M.H.

NANTCWNLLE

NANTCWNLLE. MARWOLAHTH.—Gyda gofid dwys y cof- nodwn farwolaeth Mr. David Davies, Ffyn- onrinweddau, plwyf Nantcwnlle, yr hwu a fu farw prydnawn Sus, yr 20fed cyntisol, Y11 68 mlwydd oed. Bll yn glaf am gryn amser, 11) ond dioddefodd y cw bl yn dawel ac amyu- eddgar. Yr oedd ei briod wedi ei flaenori er's amryw flynyddau, Yr oedd yr ymadaw- edig yn ddyn a fawr hoffid gan bawb o'i gydnabod. Yr oedd yn Eghvyswr trwyadl, ond bu ei bellder oddiwrth yr EgIwys yn anfantais iddo am lawer o fiynyddau. hyd nes adeiladwyd Eglwys St. Gronw. Mynychai yr Eglwys a'r Ysgol Sul yn St. Gronw yn gyson, a theimlai ddyddordeb ymhob symud- iad Eglwysig. Cludwyd ei jweddillion marwol i'w ciaddu i fynwent capel Bethania, claddfa y teulu, dydd lau. Gwasanaethwyd yn y ty gan y Parob. D. M. Davies, ficer Nantcwnlle. Gwasanaethwyd yn y capel gan y Paroh. E Morgan, M.C., a darllenwyd y gwasanaeth ciaddu ar lan y bedd gan y Parch. D. M. Davies. Efe oedd y cyntaf i'w dori i lawr gan frenin y ddychryniadau o I Eglwys Genhadol St. Gronw. Mae ei le yn wag, nid yn nnig yn y teulu, ond yn yr Eg- lwys hefyd. Heddwch i'w lwcli.-R.C.J.

A Wnaiff Barhau

A Wnaiff Barhau ? ACHOS 0 LLANYBYDDER. "Ond a fydd i'm gwellhad barhau?" Dyna ymofyniad y dioddefydd aiinodwydd I ocidiwrth anhwylder yr elwlenod. Bydd i air cysurol gan un o drigolion TJany- bydder, sydd wedi parhan yn iach am bum; mlynedd, fod yn dderbyniol iawn mewn gwirionedd. Ar Chwefror oed, 1909, dywedodd Mrs. M. Evans, o 1, Bridgend, gerllaw gorsaf y rheilffordd, Llanybydder, ger Llanbedr: "Ar brydiau, vn ystod yr ychydig fiyn- I yddau diweddaf yr ydwyf wedi bod yn di- oddef cymaint gan boenau yn fy nghefn a'm Iwynau fel yr oeddwn ambeIl wait-h yn analluog i symud o gwmpas. Bron bob amser teimlwn yn flinedig, ac yn ami yr oodd yn rhaid i mi eistodd i lawr a. gor- phwys tra wrth fy ngwaitli. Yr oeddwn I hefyd yn cael ymosodiadau achlvsurol o svfrdandod a chur blin yn iy mhen, ynghyd ag arwyddon eraill o anhwylder vr elw- lenod. "Drwy ddarllen am y fath ganmoliaetli yn cael ei roddi i Doan's backache kidnev pills darbwyllwyd fi i roddi prawf arnynt. Wedi cymeryd rhai dognau o'r peleni, dar- I ganfvddais eu bod yn gwneyd lies i mi, a-c yn fuan yr oeddwn yn alluog i fyned ym- laen dvledswyddau heb orfod gorph- wys. Hefyd yr oedd yn dda iawn genyf ganfod fod y poenau yn fy nghefn yn llawer gwell, a blinid fi yn llai gan arwyddion ereill Par he a is i ddefnyddio peleni Doan. ac yn raddo] ciliodd y poenau. tra y gwell ha odd fy iechyd yn gyffreelinol. "Bydd i mi ganmol Doan's backache kidney pills bob ovfleusdra a gaf. gan ( I iddynt wneyd llawer o les i mi." ° Ar Chwefror 13eg, 1914.pum' mlyntdd yn ddfrvtddaranh—dywedodd Mrs. Evans :— Mae peleni Doan yn wastad yn gwneyd lies I mi, a bydd i mi eu can- mol bob amser. Yr wyf yn cadw yn dda ar hyn o bryd, ond cymeraf y peleni yn achlysurol, er cadw fy hunan yn addas." Mae Doan's backache kidney pills vn rhyddhau crawn-gasgliad ac ennvniad yr elwlenod, ac yn hyrwyddo dylifiad rhydd 10'1' yswigen. fel ag y mae y gwenwvnau =1 9w dyfrol ydynt. yn achosi crydcymalau, poen yu y cefn, gTafel, anhwylderau dyfrol, a. llawer o anhwylderau ereill, vii-cael eu cart-hio allan o'r gyfundrefn. Gwerthir Doan's backache kidney pills am ddau swlit a naw ceiniog v blyehaid, neu chwe blyehaid am dri swllt ar ddeg a naw ceiniog. Ar werth gan bob fferyllvdd ac mewn ystordai, neu yn rhvdd rlnvy y llvthvrdy am yr un bris oddi wrth v Fost-er-McClollan Co., 8, Wells-street, Oxford-street, London, W. Peidiwch gofyn am backache kidnev pills,—gof- ynwcli nl hrriflant am Dorm's backache k-dnev pills, rhai yr un fath as1 a gaf odd Mis.