Collection Title: Llan

Institution: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

Image 1 of 8 Next Last
Full Screen
3 articles on this page
Advertising

1 YR HAUL. CYNWYSUD AM GORPHENAf. Y mis. Golygwyr yr Haul "-Elis Wyia o Wyrfai. Ffurfiad Cymdeithasau i Led- aenu'rBibl, &c. Adolygiadau. Y Capeli yn Gwrthod Cyfranu. Yr Hen Enwad Newydd." Llyfr y Barnwyr. Judas Iscariot. Gohebiaeth. O'r Arsyllfa. Bwrdd y Golygydd. o Nodion Eglwyaig. Y gongl Ddifyr. Manicn.

Advertising

t PEKL Y PLANT í CYNWYSIAD AM GORPHENAF. Dadleuon Magi Jones. Yr Hottentot a'r Awyrwr. Gwasanaeth y Fyddin Eglwysig. Efiaith Areithio Dadgyssylltiad, Cenhadaeth y Ffordd Haiarn Beth i Wneyd. (Darluniau), Y diweddar Thomas Da vies, ) Dremddufawr, Silian (Darlan). | Moesau (gyda Darluniau). | Mantai* i Lwyr-ymwrthod. | Crrsjdd Methwol i (Darluniau). ( Tôn-Plant Bychain ydym ni. Pum' Peth am Weddi. j Paham mae'r Wybren yn LSs, yr Eira yn Wyn, &c. Y Pethau Goreu. Cost y Rhyfel. Beth mae yr Eglwya yn ei Wneyd, Y Gystadleuaeth. Perlau y 'Perl.' Barddoriiaeth. Llithiau Priodol am y Mis.

Y Rhyfel o Ddvdd i Ddvdd o

Y Rhyfel o Ddvdd i Ddvdd, o ADOLYGIAD YR WYTHNOS. YR ARTH A'R ERYROD. Y DARDANELS, EU COST A'U GWERTH. FFRAINC A'R EIDAL. YR ARTH A'R ERYROD ETO. Fel mae'r Llew yn arwyddnod Pryciain, y mae'r Art.h yn arwyddnod Rwsia, yr Eryr i Germani, a'r Eryr a dau ben iddo i Awstria. Rhwng yr Arth a'r Eryrod y bu yr ymdrech mwyaf yr wythnos a aeth heibio, eto. Gwiriwyd yr hvn a ddv wod- wyd yn y llythyr diweddaf, sef nad oedd Germani wedi llwyddo i roi ergyd digon nertliol i Rwsia yn Lemberg, ac v buasai sefyllfa Byddin Germani o bosibl yn gyfyng er cwympo o Lemberg. Cyn i'r llythyr hwnw ymddangos yn y colofnau hyn, yr oedd Lember wedi syrthio i ddw,;IaNv"' r Germaniaid. ond yr Arth wrth cilio yn ol wedi taro ergyd mor gryf a'i bawen nei pluo un ochr i'r Eryr mawr. Chafodd y Germaniaid na charcharorion na chyfarpar rhyfel pan gymeiasant Lemberg. Tran- noeth ymosododd y Rwsiaid mor ffymig ar y deheu i Lemberg nes gyrru'r gelyn ar ffo tua'r afon, i'r afon, ac yn ol dros yr afon Dniester, gan acliosi iddo golledion trym- ion. Sicr yw fod Germani wedi colli rnwy oddynion wrth enill Lemberg nag a gollodd Rwsia wrth gilio yn ol. Yn awr mae'r Germaniaid eto yn erlyn ar ol Byddin Rwsia. t.ua'r dwyrain a'r gogledd o Lemberg. Ar yr oIwg gyntaf, ac i'r anghyfarwydd, gelllid meddwl fod Rwsia yn colli am ei bod yn cilio, a bod Germani o reidrwydd yn eiiill am ei bod yn erlyn. Fel rheol buasai y cyfryw dyb- iaeth yn hollol gywir; eithr nid yw vn hollol g-ywir yn yr amgylchiadau presenol. Cilio yn ol o'i gwirfodd mae Byddin Rwsia ei herlyn o'i hanfodd y niae Byddin Ger- in,aiii. Os gofynir paham y cilia Rwsia o ,i gwir- fodd, a phaham yr erlyna. Germani hi 01 hanfodd, ceir yr at.eb i'r cyntaf, a rhan or at-eb i'r an yn v ffaith syml mai po bellaf yn ol y cilia R wsia, mwyaf sicr a diogel a fydd ei byddin a pho bellaf yr erlidia. Germani ar ei hol mwyaf oil fydd anhaws- terau a pherygl bono. Fe gofia y darllenydd yr hyn a ddvwed- wvd mewn llytlivr blaenorol am bwysig- rwydd rheilffyrdd rhyfel. Mae rheilffyrdd 1 liwylus yn anhebgorol at gludo y gynau mawrion, a'u cyfarpar, ac at. sumud corph- hjoedd iii,-tik-rioii o filwyr yn gyflym o'r naill ran o'r maes i ran arall. Prinder gvnau mawr, a'u cvfarpar priodol, orfodcdd y Rwsiaid i gilio x-ii ol o Fynydd-dir Car- pat,hia ddeufis yn ol. Digonedd o'r gynau mawr, a rheilffyrdd hwylus i'w cludo, allu- ogodd Germanf i orfodi Rwsia i gilio. Pe heb y gynau mawr, nis gallai Germani fod wedi gyru y Rwsiaid yn ol. Pe heb y rheilffyrdd cyfleus a hwylus i'w elude: nis gallai Byddin Germani fod wedi symud y gynau mawr ymlaen ar ol v Rwsiaid o'r naill ddydd i'r llall. Yn aw terfyna cyfleust-erau rheilffyrdd i'r Germaniaid ymron yn hollol ar ol myned heibio i Lemberg. Anmhosili] fydd iddi gludo corffluoedd mawr o filwyr yn gyflym fel cynt o'r naill ran o'r maes i ran arall. Anmhosibl hefyd a fvdd i Germani gludo y gynau mawr i erlid y Rwsiaid rhaid fydd iddi fcddloni ar gyflegrau vsgafnach, o natur y rhai sydd yn Rwsia. Bydd arfau y ddvv fyddin felly yn fwy cyfartal iiag y j buont er dechreu v rhuthr trwv Galicia. Wedi colli y fantais oedd ganddi mewn gynau tnnn, rhaid fydd i Germani vm- ddibynu fwy-fwy ar allu ei milwyr po bellaf yr a ymlaen ar ol y Rwsiaid. Eithr cyd- nebydd pawh fod milwyr Rwsia, fel roilwyr Prydain a Ffrainc, ddyn am ddyn yn drech ymladdwyr na milwyr Germani. Prof wyd hyn bob tro y da,eth y dynion wyneb yn wyneb, gledd ynghledd, a bidog at fidog. Y gyuau trymion yn unig a roddodd y fantais i Germani hyd yma. Po bellaf yr a oddi- wrth v rheilffordd, evil yn fwv a nrwv y fantais lion. Gwelir felly paham v cilia Rwsia yn ol o gyraedd y reilfforcid--a pha fantais a ddaw iddi drwy hvny. "Ond," meddai'r darllenydd, "paham yr erlidia Germani ar ei hol? Paham na. ad lonydd iddi yn He rhuthro i Ix'iygl wrth ei! herlid 7" Yr ateb yn syml vw: Am na feiddia Germani adael llonydd iddi, am na all fforddio peidio ei heriid. Os peidia Germani erlid ar ol y Rwsiaid, rhaid fydd iddi wneyd un o ddau betli sef naill ai aros yn ei hnnfan, neu gilio yn ol ei hun. I -itt I I Eithr ni all fforddio gwneuthur y naill ill),Il llall. Amcan niaw-r Germani yn y rhuthr i ofnadwy hwn VW, fel v dywedwyrd droion eisoes, tori grym Byddin Rwsia^, a'i g-u-neyd yn anmhosibl iddi vmoHod. Yna gall Get-- amni 1-i-rit lxaner miliwn. neu filiwn c' i dynion o Galicia i Ffrainc neu i gyfliniau vr Eidal, lie v bvgythir ei byddinoedd eraill hi. Hyd nes ynt-e y gall wneyd Byddin Rwsia yn cldiymadferth, feiddia Mackensen ddim tynu milwyr o Galicia i helpu'r byddinoedd mewn meusydd eraill. Os saif yn ei unfan, rhaid iddo gadw digon o fihvyr yno i wrth- sefyll yr ymosodiadau a wneir arno gan y Rwsiaid y munyd v peidia efe ymosod ar- nynt hwy. Cafodd brawf diymwad o hyny pan ymosododd y Rwsiaid ar Von Linsin- gen ar lanau Dniester, ger Lemberg, tran- noeth i gwymp y ddinas. Unig ddiogelvvch Mackensen felly yw dal i guro vn ddibaid ar y Rwsiaid. Po bellaf Nrn. ol y cilia'r Arch Dduc, anhawddaf oil a fydcf i Mack- ensen daro ergydion chryf a cyflym. Po hwyaf y byddo llinell ei gysylltiadau ag ystor ei (Tyfai-par, anhawddaf fydd iddo gad y cyfarpar allgellrheidiol yn brydlon. a nlwyaf oil fydd y perygl i'r Rwsiaid don ci linell a.c amg-ylchu ei fyddin. Y FFRAINC Y gwrthwyneb hollol vw hi yn Ffrainc i'r hyn yw yn Galicia. "Erlid mae r Ger- maniaid yn Galicia, amddiffyn eu hunain am eu bvwyd y maent vn Ffrainc. Colli cyfleust-erau rheilffyrdd' a wna Germani wrth erlid ar ol y gelyn yn Galicia colli cyfleustcrau rheilffyrdd a wna wrth ildio pob milltir i ni yn Ffrainc. Y rheilffvrdd eto yw r peth rnawi- yn Ffrainc fel yn Galicia. Drwy nifer a threfn v rheilffyrdd yn ngogledd Ffrainc v mae Germani dro ar ol fcro wedi gallu dyblu a thre-blu nifer ei filwyr mewn unrhyw fn n vr yjnoscdid arno gan Syr John French neu'joffre. Nid rhvfedd ei fod yn glyim wrthvnt mor "Y gyndyn. Lnwaitli y c-vll ei afael ar y rheilffyrdd neu eu prif ganol fanau. evil hefyd ei afael ar Ffrainc a Belgium, a rhaid fydd iddo gilio yn ol dros v Rhein i'w wlad ei hun. Os astudir yn ofalus v map :y'n dangos v rheilffvrdd vn ngogledd Ffrainc, fe welir fod Byddinoedd Prydain a Ffrainc vn nghymydogaeth La Bassee, Arra. a Lens, yn araf ond yn sic-r vn can am y Ger- maniaid fel ag Ïw gorfodi i cllwng eu gafael Z5 0 ar y rheilffyrdd. Pan ddaw'r gorchymyn i'n bechgyn i gerdded rhagddynt, welir ffrwyth y pethau hyn. DYDDIAU PENBLWYDD. Dydd LIun, Mehefin 28ain, oedd dydd pèllblwydd llofruddiaeth Tyvvy.sog Coronog Awstria a'i briod ar yr ystryd yn Sarayevo. Yr amgylchiad hwnw roddodd esgua i Awstria gyhoeddi rhyfel yn erbyn Servia, yr hyn a arweiniodd i'r Armagedon pre- senol. Cyn pen rnis etc daw dydd pen- blwydd cyhoeddi Rhyfel Prydain yn erbyn Germani, am dori ohouo ed chyfamod i barchu tiriogaet.h Belgium. Bwriad-a Pwyllgor Canolog y Cymdmth- asau Gwladgar yn Llundain ddathlu y dyddiad hwn, Awst 4ydd, mewn modd ar- benig. Yn y PwyIlgor Canolog y cyferfydd boll gymdeithasau gwladgar y deyrnas o bob math. Ir, Ascjuith yw Ilywydd y Pwyllgor Canolog, a AIr. Balfour ac Arglwydd Rosebery yw yr is-]}-wyddion. Ameana Or Pwyllgor, hyd v bo'o bosibl, ,0 drefnu i gynal cyfarfod cyhoeddus mawr ym mlirif drefi r deyrnas, gyd2.'r amcan o roi cyfleust ra i drigolion v deyrnas ddangos i r byd. a phrofi i'r Kaiser, fod Prydain mor benderfynol lieddn-xv ag ydoedd flwydd- yn yn ol, i ddial cam Belgium, i csod bach yn ffroen militariaeth Germam, ac i gario'r rhyfel ymlaen nes enill buddugoliaeth lwyr a sicrhau heddwch parhaol i Ewrop. Gwyddis erbyn hyn vr heffai y Reiser wneyd heddweh -pe y caffai ar ei delerau ei hun. BoddlonaL roi Belgium yn 01 jr Belgiaid, os caiff yntau yn'ol y Trefedi^- aeth.au a gymerwyd oddiamo gan Brydafn ymhob rhan o'r byd. Ond nis gallwn ni gvda un gi-add o hunau barch na diogelwch fcddloni i wneyd heddwch ar y cyfryw ^modau, nac ar eu Lebyg. A yw anrheithwyr Belgium, treis- wyr Ffrainc, llofruddion ein bechgyn dewr di-wy r nwyon gwenwynig, a suddwyr v Lusitama —a yw y rhai hyn i gael dianc yn ddigosp ? A ydym ni i gydnabod mewn pveithred fod erchvllderau barbaraidd hyn yn .^rejthlawn? A vdyrn ri vn myned i roi cyfle ac aillser i'r K aiser i a gasglu byddin, i ]ansio suddlongau a Zep- pelins. a u galluogi i ymosod ar Brydain eto cyn lnr gan qyflawni vma vr erchyllder- ail a wnaeth efe ar y Cyfandir? Neu a fynwn 1 ei gospi ef am a wnaeth efe a'i gwneyd yn anndionbl iddo ef, na'i blant na Kwyrmn, dori etc ar heddweh v bv(-f,) Atfebed t^-fariodvdd Awst 4yclci, Y DAHDAXELLES-ENILLION A'U COST. Llomvyd calon y deyrnas, ond clwyfwvd calcmau llu o deuluoedd gan newyddion yr wythnos am ac o'r. Dardanelles* Mewn ystyr filwrol dyma'r newyddion goreu a Jly"° °\r cychwyn—.cyd-fyddin- edd Pi)dam a Ffrainc wedi enill cafle- oedd pwysig, a haner milldir o dir vn nghyf. einad maeu clo gwrthwynebiad vgel/n i'n wigau. Gwnaed ymosodiad nert.hol ac unol ar g-adaruieydd y tvbid eu bed yn an- orchfygadwy ac eniHwyd ]l\}"nt. (yaji beri I braw, dychryn, a digalondid iV Eithr md yw r gwaethaf drosodd et0: Ervs n dewnon a w henili ffadar„fevdd eraill yZZrV 7^-vwf^eni £ } wythnos ddiweddaf nid vn unic wedi hoi calon newydd i'n bvddm, nid unt • *>rofi «nwaith eto fod v mihvr Prycf eimg yil well gu^r na'i elyn,'ond wedi rhc i byddin safle ]]awer fmvv CTl.o'' t, cad"™f-y',d "™id eti eto Daw o-vda hvn y newvdd calonogo, f«| s„dd,(pn,dsin WdH;e°ll' Man'lr'ra ",0r ,h("Vr'fel na ciddia llongnu r arelv. „a chludlontrau. na llccat, rhyfel. « .iwv,■. Eto, oll6r. wrdd y .•adan.fevdd ar v lan. ni a„ e;„ Hongau l nyfel ninau anturio drwy'r Dar- danelles livd For Marmora. Am y cost, dywedodd Mr Asquith fod ein coJlpdior; hyd ddiwedd Mai, trwv ladd, clwvfo, a char- chaiu dros 38,000. Os ychwanegir fFis'vrau Mehefin, tebvg yw fod cvfanrif ein colled- ion vn v Dardanelles a'i gvffiniau yn unio1 yn 50.00n o leiaf. Ond er iiior fawr v pris tl. a. dalwyd, ac a raid ei dalu eto cyn enill trwodd, bydd yr enill hwnw pan y'i oeir, yn fwy na gwerth yr holl gost. Cofier yn y cysylltiad hwn fod tori clo y Dardanelles yn golygu enill Caer Cystenyn, ac agor y drws i'r Mor Du. Bydd agor y drws i'r Mor Du yn golygu bara rhad i Brydain a chyflenwadau helaeth o gyfar- par rhyfel i Fyddin Rwsia. Bydd cael cyflenwad mawr o gyfarpar yn gallucgi byddinoedd anferth Rwsia nid yn unig i wrths.efyll Germani yn Poland a Galicia, ond i'w gyrru ar ffo fel man us o flaen gwynt nerthol-eanys mae gan R wsia ai hun fwy na dwbl nifer milwyr Germani, ond eu bod heb nac a.rfau na c-hyfarpar. Cofier eto ymhellach y bydd enill Caer Cystenyn, neu byd yn oed y sicrwydd yr enillir hi, yn gorfodi Groog a Bwlgaria, sydd ar hyn o bryd yn cloffi rhwng dau feddwl, i dori'r ddadl, a dcd allan o ochr Prydain. Golygai hyny drachefn (1) ddi- wedd ar y Twrc yn Ewrop (2) gorchfygiad buan Awstria. a (3) diwedd y byd ar allu milwrol y Kaiser. Pan gofir y pethau hyn oil, gwelir fod I enill yn v Dardanelles yn bwysicach na hvd yn oed enill yn Ffrainc a Belgium, ac felly fod y draul, er trymed, yn brig rhad am beth mor fawr. YR EIDAL Parhau i enill a wna Cadorno a Byddin yr Eidal. Mae Awstria yn anesnrwytho ac yn ofni yn fawr mewn canlyniad. Mae'r ffaith nad yw AW3tria. hyd yn hyn wedi gallu casglu byddin digon mawr a shryf wrth- sefyll Byddin yr Eida.1, yn profi dau beth, sef (1) na& gall ar hyn o bryd fforddio galw llawer o'i milwyr yn ol o Galicia; a (2) nad oes ganddi adgyfnerbhion mewn dynion y gall eu gosod yn y fyddin eto. Mae yr olaf yn bwysicach na hyd yn oed y cyntaf o'r ddau. Hyd yn hyn yr oedd yn ngweddiil gan Awstria a Germani ddigon o ddynion i lenwi hyd yn oed y bylohau an- ferth a wna-ed yn eu byddinoedd gan y brwydro dibaid. Felly, er yr holl ladd, a'r clwyfo, a'r carcharu, arhoaai Byddin- oedd Awstria a Germani vr un mor gryf ag oeddent. ar y dechreu. Eithr o hyn allan nid felly. Am bob mil a gollant, bydd Byddinoedd Awstria, a Germani fil yn wanach. ÐYDD lAG, Gorphenaf 1. YR YMGYRCH YN Y DARDANELLES Yn Xhy y Cyffredin, iios Fercher, gofyn- odd Syr Henry Dalziel i Mr. Asquith a oedd yn barod i fynegu y rhesymau dros gychwyn yr ymgyrch yn y Dardanelles yn y modd ag-y gwnaed—drwy ymosodiad llyngesol diamddiffyn. Atebodd Mr. Asquith nas gallai fynegu hyny ar y pryd. gan na fyddai o ddyddordeh i'r cyhoedd. Mynegodd, pa fodd bynag, fod cyfanswmj ein colledion yn y Dardanelles i fyny i I Mai 3lain yn 38,636. Cynwysai v rhestr yn agos i 600 o swyddogion wedi eu llaxid neu ar goll, a thros 1100 wedi eu clwvfo mwv no. 13,000 o filwyr wedi eu lladd neu' ar sr< 11. a thros 23,000 wedi eu clwyfo. AGERLONG WEDI EI SUDDO. Tra vr oedd yr.agerlong 'Lomas,' per- thvnol i gwmni o Buenos Avres. yn rhwvm o'r Arsentina i Belfast, gyda llwyth o wenith Indiaidd, ymosodwyd arni gan long vnisuddawl Germanaidd tra yr ydoedd oj feavn tri ugain milldir i ynysoedd v Scillies. Tanicdd v llong ymsuddawl ddwy ei'gyd fel rhybudd i'r agerlong i sefyll. alladdwyd yr ail swyddog, William Cunningham, Gars- ton. gwr gweddw -clp. dau blentyn ieuaiic. Ni c holl wyd dim amser cyn gollwng y cychod i lawr, ac ymadael o'r agerlong. Anfonwyd torj/edo i'r 'Lomas,' a chwblha- wyd ei dinystriad dnn" saethu dwy ar hvm- theg o enivdicn iddi. Yr oedd llong bv- Sfota perthynol i Belgium heb fed vn nepell oddiwrth yr agerlong-pan ymoscdwvd arni. ac ni eli oil odd ei chadbon amser cyn tynu ei rwydi i n¡ewn, a phrys.uro i estyn vmwared. Cvrhaeddodd mewn pryd i acllutl vi- oil o'r dwylaw, '2^ mewn rhif. a chluclodd hwv vn Mil ford Haven. .I. DINYSTRIAD LLONG DEITHIOL. Tra yn myned ar fordaith o Newport News, Virginia, i borthladd Prydeinig, dinys.triwyd yr agerlong "Armenian" gan long ymsuddawl, yr hon gredir ydoedd U38, perthynol i'r Germaniaid. Ofnir fod 39 o'r dwylaw wedi eu lladd neu wedi boddi. Yr oedd ugain o honynt yn Americ- aniaid. Gwnaed yr ymosodiad nos Lun tuag ugain milldir o arfordir Cernyw. Pan ganfyddwyd y Hong ymosodawl, darfu i gadben yr agerlong a'r dwylaw wneyd pob ymdrech i ddianc, ond taniwyd ar y Hong gan ffrwd-belenau o'r Hong ymsuddawl, gan wneyd niweidiau i'r llestr, a lladd a chlwyfo amryw o'r dwylaw. Diangodd rhai allent mewn evehed, a thaniwyd ar yr "Armenian" drachefn. yr hon suddodd ymhen tua hallÐr awr. DYDD GWENER. BLAENFFRWYTH YR ITALIAID. Ar ddiwedd mis cyntaf o rvfel rhwng Itali ac Awstria, gall y blaenaf lawenhau oherwydd eu llwyddiant, gan eu bod wedi troi y byrddau ar eu gwrthwynebwyr. Ar y 24ain o fis fai yr oedd eu cvffindiroedd y gwanaf yn Ewrop, ond erbvn hvn mae yn un o'r rhai cadarnaf. Maent wedi cvv- meryd oddiar y gelyn safle o'r fath werth fel yr oedd gogleddbarth Itali dan ei dru- garedd. 0 r Stelvio Pass i'r Carso, pellder 0 300 c filldiroedd, 270 o ba rai sydd yn fynyddig. nid oes uiirhn-w bwynt lie nad yvr arfau Itali wedi hawlio goruchafiaeth. Yn Trenlino Isaf, ar liob ochr i Lyn Garda. mae yr Awstnaiu yn dawel" wedi eu rwystro i vmdaith o'r de, ac v maent wedi cloi amm- fanau ereill vn erbvn vr Awstr- iaid. Yn rhanbarth deheuory Dolomites mae yr Italiaid wedi dinystrio amddiffvnfa Pontetto, ac yn ymsymud i fvnv Dyffryn Cismon er cyraedd amddiffVnfa bwYSig Predazzo. PRINDER COTWM YN GERMANI. Yn ol y newyddion o Berlin, mae yr awdurdodau Germanaidd wedi anfon allan orchymyn nad yw cotwm i gael ei ddafn- yddio mwyach mewn llaw-weithfeydd. Y rhæwlU am hyn ydyw ei brinder, ac v mae ei bris wedi codi i Is. 2k*. v pwys. Fel canlyniad rhagocheliadau Prydain, vchydig 0 gotwm sydd wedi ei drosgjwvddo o'r America i Germani, ac ni ddylid caniata,u i ddim ychwaneg gael ei gludo yno. Pe gwneid hyn. ni fyddai y Germaniaid yn alluog i wneyd tan-belenau, a hvderir na. chludir ychwaneg o gotwm i alluogi v gelyn i ymœod ar ein milwyr ni a'n Cvnghneir- iaid. > DYDD SADWRN. YCHWANEG 0 LOXGAU WEDI EU SUDDO. Adroddir am ddvy long arall wedi eu suddo gan yr ymsudd-long U39. sef y "Caucasian," pan o fewn 60 milldir i'r de o'r Lizard, a'r "Inglemoor," yr hon ddi- nyslriwyd pan yn oeisio gwaredu dwylaw y "Caucasian." Llwyddodd yr agerlong "Roath," perthynol i Gaerdydd. i godi i fyny dwylaw y ddwy long, y rhai a dros- glwvddwvd ar fwrdd agerlong arall cedd yn mordwyo am Falmouth. Adroddir fod vr agerlong "Welburv." West Hartlepool, a'r sewner "L. C. Tower." perthynol i Ga?.nev.ydd-ar-Wysg, wedi eu suddo hefyd. COLLEDION TRYMTON YX GALLT- POLI. Prydnawn y 29ain (ynfisol. canfydcfcsyd colofnau o'r Tyrciaid yn gwneyd darpar- iadau i geisic* adeinll y safleoedd a. fedd- ianwvd gan y Cynghreiriaid y dydd blaen- orol. Yn yst-od y nos taniwyd dwy fwnifa, ar ol vr hyn v bu v Tyrciaid vn tanio ar v ffo.-ydd gvda drylliau a pheirianau saethu am ddwv awr, ac yn ddilynol gyda mag- nelau trvmion. Wedi vchydig seibiant. vmosododd v Tyrciaid gyda bidogau. ond dioddefasant golledion trvmion. Ar y ffrvnt deheuol, d-arfii i'r Tvreiaid ymosod livd v crjanau, ond taniwyd arnynt gan y (Pirhia ar tvrfalen f ). f :L.