Collection Title: Llan

Institution: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

First Previous Image 3 of 8 Next Last
Full Screen
8 articles on this page
Morfa

Morfa." GWNEYD HEBDDO. Llawer o son sydd y dyddiau yma am gynildeb. Bron na ellir dweyd fod gorfodiaeth wedi dyfod arnom i fod yu gylil-g;iti gym lint y 0 clochan, sydd o bwlpud a phapur ijewydd Ga'l fod rhai o'r cyfoethogion yn dal i fyw yn foethus, ond am y cyffredin mae'n debyg eu b )d yn inynd heb lawer peth. Ond mae yna wastraff ofnadwy y n mynd yrnlaen o hyd ymhob cylch, o swyddfeydd y wladwriaeth i gegin y gweithiwr. Wyddom n ddim beth yw gwir dlodi yma fel rhai gwledydd a r canlyniad yw fod ilawer o 'scraps' o fwyd-' ydd detnyddiol yn mynd yn 1 fwyd moch,' ac nid hyny bob amser. Qwabanol iawn i'r marsiandi- wrhwnw o Chicago yr hwn a fostiai wrtb brynu moch fod pob mymryn o'r mochyn yn cae! ei ddefnyddio ganddo ond y squeal'— y sgrech.' Ac nid wyf mor si wr nad yw'r lanci heddyw yn gwneyd defnydd o'r I pig squeal' hefyd. Wed i'l' cyfan, wrth feddwl am gynydd y dreth incwm a'r prisiau yu codi ymhob cyfeiriad, mae hi yn rhaid arnom fwy neu lai gynilo. Pawb wyr ei wendid ei hun, ac efe wyr beth sydd raid wneyd heb- ddo.' Mater o ddyledswydd a chydwybod yw cynilo, mater o roi ychydig bunoedd heibio i helpu'r Llywodraeth dalu costau'r rhyfel, ac nid cynilo o gybydd-dra neu gariad at arian. Mae eisio gwneyd hyn yn eglur. Mae yna lawer, YI1 ddiameu, yn cymeryd y rhyfel fel esgife dros beidi,) eyfi-anu at yr achos yrua a'r achos arall. Cymeryd mantais o'r rhyfel i roi pres yn eu pocedi. Tebyg i'r hen ledi hono ar ol clywed pregeth ar ymprydio yn lluosogi rhif y dyddiau ympryd' yn ei thy, ac ye gorfodi ei gweision a'i morwynion ymprydio yn wir Mae rhai o'r siop- au bach yma yn cael amser caled o honi hi, tra mae'r lleill yn cael amser reit dda o honi. Medd- yliwch am ddyn sydd yn gwerthu dim ond het- iau. Beth pe bai ei gwsmeriaid yn penderfynu mynd yn bennoeth ? Druan a'i helpo Neu cy merwch siopwr yn gwerthu dim ond 'bacco. Ei gwsmeriaid yn penderfynu rhoi srnocio fyny, a phrynu minciag' neu 0 gandis-neu I da-da' yn lie inyglys. Cysur gwael i'r dyn yn gwerthu hetian yw dweyd wrtho fynd i werthu llefrlth, a cholled amser fyddai cynghori y gwerthwr bacco i fynd i werthu dillad. Byddai newid y busnes yn fusnes rhy gostus, ac fe gymer amser i ddysgu busnes newydd tra yn y cyfamser rhaid i'r wraig a'r plant gael bwyd a dillad o rywle. Ma'r dyn aydd yn smocio owns o bacco yr wsnos yn lie tair a phedair er mwyn rhoi ychydig bunoedd yn y 'War Loan' i'w ganmol. Ar wahan i'r help arianol ryddei hunan-ymwadiad i'r Llywodraeth m t'r ysbryd o hunan-aberth yn fwy o enill i'r wlad yn y pen draw na'r ychydig bunoedd. Mae dwy agwedd i'r cwestiwn o gynilo yma. Agwedi arianol ac agwedd foesol, ac o'r ddwy, yr olaf yw y fwyaf pwysig. Sal iawn a gwael yw esgus y dyn sydd yn meddwi yr bwn ddyted ei fod trwy yfed yn belpu'r trethi. Dyledswydd pob dyn heddvw yw gwneyd a fedro i helpu Lloegr i enill y rhyfel. Dyledswydd bersonol yw cynilo, nid trwy bregethu I cynilo' i eraill, ond cynilo ei hun—gartref, a pheidio bod yn rhy barod i. feio ei gymydog. Yspryd yr Apostol Paul sydd weddus i ni pan y dywedodd Yr hwn sydd yn bwyta, na ddirmyged yr hwn nid yw yn bwyta a'r hwn nid yw yn bwyta, na famed ar yr hwn sydd yn bwyta.' Ma'r dyn sydd yn byw ar uwd a tbatw llaett yn gWDeyd yn iawn os yw trwy hyny yn cadw ei gorff yn ddigon cryf i fod o wasanaeth i'w wlad, ac mar dyn sydd yn bwyta cig a photes yn gwneyd llawn mor dda, ac nid yw'r naill i farnu'r llall. Gwneyd hebddo sydd gwestiwn i bob dyn setlo yn ei feddwl ei hun, a chofied fod gan ei gymydog gydwybod gystal ag yntau. Y GENHADAETH GENEDLAETHOL. Ynghanol yr holl ymbarotoadau sydd yn swnio o bwlpud a'r wasg ychydig iawn o son sydd am y gwasanaethau sydd i'w cynal yn ystod misoedd Hydref a Tachwedd, pan y traddodir Neges y Genhadaeth. Beth yw natur y gwasanaethau yma i fod ? A. p'le mae'r cynlleidfaoedd sydd i wrando'r Neges i gyfarfod 1 Wiw meddwi am gyfarfodydd awyr-agored yn yr hwyr. Yn y mwyafrif o blwyfi, yr Eglwys yw y Ile naturiol a'r unig le posibl. Ond mae rhwystr, sef anhawster y goleuo yma. Y gauaf diweddaf rhoddwyd heibio y gwasanaethau hwyrol mewn llawer plwyf, oherwydd y goat o dywyllu'r ffenestri. Ac os na eUir cynal y gwasanaethau yn yr Eglwyai ond yn ystod y dydd, yna bydd bron yn anmhosibl cael y bobl ynghyd. Mae hwn yn fatcr o bwys i'r pwyllgorau ydynt yn trefnu mudiad y Genhadaeth. Cwestiwn arall vdi hwn, beth yw nodwedd y gwasanaethau i fod? Beth pe bai offeiriad y plwyf yn sefyll yn erbyn dull y Negesydd o gario'r gwasanaeth ymlaen ? Beth pe methant gyd-dynu ? Betb yw cynllun y cenhadon apwyntiedg i fod ynglyn a'r gwasanaeth- au neillduol ? Sonir am dair gwasanaeth hwyrol ymhob plwyf ymhob Deoniaeth, a phwnc eu nheges yn deirplyg-(i) Edifeirwch personol a chenedlaethol 2, ymroddiad o galen ac ewyllys i Dduw; (3) Ymrwyfniad-i wasanaeth yn achos yr Eglwys a'r genedl. Pa un a fabwysiedir y cynllun hwn ai peidio, da fyddai cael undeb a ohydweithrediad yn y mater yn lie bod haner dwsin o fturfiau yn cael eu harfer yma a tbraw, a phob plwyf yn rhedeg yn 01 ei fympwy ei bun Yn ddiau, y cawn oleum a chyfarwyddyd yn union oddiwrth ein Heegobion. Am hyny, byddwn yn llonydd. GROEG. Anhapus wlad yn wir Ond gyrir hi ytnlaen meis gan genlli. Wele wlad yn gwaeddi am gael uno a'r kllies,' tra rnae et Breoin hi yn anfoddlawn gwneyd hyny, am fod ei wraig yn chwaer i'r Kaiser. Ond mae'n ymddangos y bydd grym amgylchiadau yn drech nag ewyllys y Brenin. Trecb gwlad nag arglwydd, ie, na Brenin hefyd pan y daw i byny. Anmbosibt i wlad Groeg sefyll yn I neutral' mwy. Mae ei gwrthodiad hi i roi help llaw i Serbia yn ei chyfyngder wedi ei gosod hi mewn mwy cyfyngder ei bun nag erioed. Gorchwyl caled Groeg heddyw ydyw gwaredu ei hun rhagddi ei hun, ac nid oes ydyw neb fedr^ chadw a'i hachub ond hi ei hun. Mae yr 'Allies wedi bod yn hynod amyneddgar tuag ati ar byd yr amser. Ond mae'r amser hwnw yn dirwyn i ben yn gyflym. Os na fedr Groeg daro drosti ei hun pan mae cyfle iddi, yna cymered ei "iawns a'r canlyniadau. Os yr hyrddir y Bwlgar- iaid allan o Groeg gan yr 'Allies' bob help y Groegiaid, pa bawl fydd gan Groeg i'r tir a wrthododd godi bys bach i w amddiffyn 1 Rim. Tynged Groeg fydd —' Rhannir dy frenbiniaetb, a rboddir hi i arall mwy teilwng na tbydi.' Y CYNYDD YN FFRAINC. Dal i enill tir ydym bob dydd5 ac yn dal i ddal pob llathen enillir, er gwaetbaf pob gwrth-ym- II osodiad. Colli yn drwm mae'r gelyn o hyd. Mae gan Germani fyddinoedd cryfion iawn yn ein her- byn-ni a Ffrainc. Degau o filoedd o filwyr Germaui wedi eu dwyn o Verdun, gyda'r canlyn- iad fod y wasgfa ar Verdu wedi llacio i'r fath raddau, oes man Ffrainc yn enill peth tir yno. Vn y naiil le ar llall, mae'r ymladd yn chwerw iawn, a'r lladi vn drwm. Mae pob llathen o dir enillir genym ni a Ffrainc yn costio yn drwm i ni, ond nid colli heb raid yw hi Po hwyaf fo line y Germans, goreu yn y byd i ni. Fel y teneua ei rhea^oedd hi, mwyaf difrifol y sefyllfa iddi. Er nad yw Rumania, yn bygwth ond Awstria yn uniongw'chol, er byny mae yr ardal oedi fygytbir ganddi o'r pwjs mwyaf i jjdylan- wad a dyhoidau Germani yn y Bahrm, a. bydd colli y tiroedd hyn yn bilsen chwerw iddi. Ma.e gafael Germani ar y Balcau yn llacio bob dydd rwan. A clian fod y godIewin yn gofyn cymaint o'i sylw hi, gorchwyl anhawdd fydd iddi ocbel ei chwymp yn y dwyrain, yn enweiig os y gorfodir Groeg i ryfela yn ei herbyn. AWYR A MOR. Fu er.oed yn hanes y byd ryfel fel hon. Ym- ladd ar y ddaear, ymladd uwchlaw'r ddaear, ar wyneb y mor, a than y mor. Mae'n ymddingos fod yna dairarddeg o'r Zeppelins yma wedi ym- weled 3, ni y uoson o'r blaen, a hyrd liwyd y drydeddarddeg (rhif anghyflfredin anlwcns) yn wenfflim pendramwnwgl drwy'r a wyr yn deilch- ion gybibions i'r llawr. (4oleuwyd y U08 ganddi am foment, yna newidiodd i far o goch tanllyd, ion gybibions i'r llawr. (4oleuwyd y uos ganddi am foment, yna newidiodd i far o goch tanllyd, yr hwn ddis^ynodd yn araf i'r ddaear, a'r criw yn rhostio ynddo. Os yw Germani yn dewisdaufon ychwaneg o'i dynion a'u troi yn iucandescent burners,1 o'r goreu. Gwnawn ninau ein goreu i'w dwyn yn grugl wyth dari i'r ddaear. CArit groesaw cynhesach nag erioed Yr ydym wedi bachu y 'submarines yn bur llwyr erbvn hyn, ac nid hir y byddwn yn gwneyd siwrneiau y Zeppelins yn bethau annymunol i Germani. Nid yw'r peryglon drosodd mae nerth y gelyn yn fawr, a chyflwr ei feddwl yn g&s. Ond cysurns yw meddwi fod t 11 y ein morvvyr, N'll eflFro, a'n hawyrwyryn llawn mor ddewr. Mae gyda ni le i fod yn ymddiriedgar, ac nid oes i ni achos i wangaloni nac ofni. Yr ydym wedi gweled y gwaethaf fedr Germani wneyd i ni, a mae gvda ni le da i gredu fod ein hamddiffyniad yn ddigon i gwrdd a'r gwaetbaf hwnw a'i drechu hefyd.. CREGIN. People tilk of the Church in danger. The Church is always in danger the miracle is not in her weakness, but in her existence. The greatest truths are the simplest so are the greatest men. Two men looked out through prison walls, The one saw mud, the other stars. The less a person knows the more certain he is that he is right. The wisdom of life consists in a careful culture of your capacities, a large expansion of your sympathies, a loving acknowledgment of your surroundings, a quick eye for opportunity, and a dexterous use of circumstances. The strongest minds are always the most open to conviction 'tis the fool that never changes* his opinions Dost thou love life ? Then do not squander time, for that is the stuff life is made of. The comforter's head never aches. What you ARE speaks so loudly, ], cinnot hear what you say. 'SGRIFENU LLYTHYR. Dyma gynghorion reit dda :— 1. Before writing a letter, read over again the letter to which you are about to reply. 2. Next address and stamp the envelope so that you may not miss the post. 3. Give dates and addresses in full. 4. Write legibly. Bad writing is often due to haste, but what right have you to save time at your friend's expense ? Isn't his time as valuable as yours ? 5. Do not fill more than a page and a half with apologies for not having written sooner. 6 Letters controversial or that may lead to irritation should be kept till the next day, and then read over again with a view to pacific modi- fication. Of all such letters keep a copy. 7. Do not try to have the last word. 8. Cross writing makes cross reading. 9. Refer to your correspondent's last letter, and make your winding up at least as friendly as his in fact, even if a shade more friendly, it will do no harm. 10. When you take your letters to the post, carry them in your hand. PERSONOL. Yr Esgob Sheepshanks yn adrodd ei brofiad yn mhellderoedd America fel cenbdwr: If )iny ladies here want a lesson in simp'e cookery— to make flapjacks or cook bacon, let them come to me, and I will teach them.' Yna aeth ymlaen i'ddweyd -1 It has been said of a certain king that be was fit to he a king because he had blacked his own boots; and taking that reasoning, I am more fit to be a bishop than anyone here. I will cell you why, because I have cobbled my own boots and mended my OWB breeches.' Aeth y son allan fod dyn enwog wedi marw, a dyma rhywun yn telifionio i swyddfa y ptpvr fel hyn. I Have you had any confirmation of the death yet?' 'No! We've only had our corres- pondent's original message.' I Von think it is quite accurate ?' 9 Well, we hope so Dyna fo! D-\u hen gryffilin o'r psntre yn scwrsio Medde'r cynta', I h'\rn't had so much tuonev from the Wickarage lately.' A medde'r llall, Ha' you tried the '¡"rly sarvice I Cwrdd o'r 'managers' yn ysgol y pentref Rhai o honynt yn grwgnach am fod y Person (Uchel Eglwyswr) yn dvs^u'r plant vn yr Ysgrythv-rau Medde'r Person, I've always taken the religious instruction at considerab'e inc mvenience to myself, but if you wish it, I'll stav at home aorl devote the time to mv own affairs.' A medde gwr y dafarn 'Oi doin t see as that there Reverend can doo much 'arm in the two and- a half hours a week, let 'im go on, I say.' A dyna fu. n Mae General Joffre yn codi boh bore am bump, ac yn ei wely erbyn naw bob nos.

No title

Mae 26 o heddgeidwaid Merthyr Tydfil wedi ymuno a/n fyddim.

No title

[Nid yw y Golygydd yn gyfrifol am syniadau y Gohebwyr]. 1 eimiwn yn dra diolchgar t'n gohebwyr am H>: hynidrafod: ond erfyniwn amynt fod yn rHr, fel na raid na thaltyru na qadael allan yn mi Uythyrau.

ATH RA WIA ETH

ATH RA WIA ETH. At Olygydd 'Y LLAN A'R DTWYSOGAITH.' SYR.—Byddai yn fuddiol i'u cenedl fel darpar- iad ar gyfer heddwch ar ol y rhyfel pe gillent yn y cyfamser gyrhaeddyd pwynt mwy athronyddol oddi wrth ba un yr edrychant ar fywyd a'i holl gwestiynau. Yn wir bydd yn rhaid i hyn gy- meryd He os ydym i sefyll yn uchel ymhlith cen- hedloedd y byd, oblegid nid oes dim mor effeith- iol i wneyd plantos Sig ychydig wybodaeth, a hono yn fratiog, yn hanerog, ac yn unochrog. Nis gall yr hwn a fedda y fatb wybodaeth fod yn ath- ronydd. Gall fod yn feistr ysgol neu yn feistr gwaith, ond nid ydvw yn feistr arno ei hun, a chamsynied yw meddwl fod hunscn-ddisgyblaeth yn ddigon i wneyd dyn yn feistr arno ei hun. Hogi y cryman yw hunan-ddisgyblaeth rhaid wrth wybodaeth i'w ddefnyddio yn iawn. Nid yw dyn yn feistr arno ei bun ond fel y mae yn uaeddu gallu i feistroli arnovlehiidau ac nis gall wneuthur hyn heb ddeall eu deddfau. Y mae hunan-ddysgyblaeth fei pe yn cryfhau y llygaid i weled, y fraich i weithio, y cluniau i gerdded, y galon i sefyll yn ddiddychryn ynghanol peryglon. Ond nid p3.wb sydd yn gweled yrnheU sydd yn gweled yn eglur nid pob braich gref sydd yn rymus, ac y mae llawer dyn gwimwth ar ei liniau yn anhapus yn ei ffyrdd. Rhaid wrth wybodaetb i'r llygaid ac i'r holl gorfi i weithio fel y dylai. Hyn yw un o felldith- ion ein dydd efallai y felldith gymdeithas- ol fwyaf, fod dynion yn fwy nerthol tnewn lie na gwybodus mewn ymddygiad. Bleidd- iaid mewn crwyn defaid asynod Midas wedi eu goreuro a, oelth eu bawdurdod heb feddu nerth cymeriad na nerth gwybodaeth. Ymlidir llawer o hyn ymaith, yn ddiau, ar ol y rhyfel. Bydd y wlad yn fwy aynhwyrol, goddefa lai o wag-rwyag. Bydd yn fwy tebyg i'r Amerig yn hyn,-mai y dyn sydd yn gallu fydd y dyn sydd yn cael. Dylai hyn o athroniaeth fod yn meddiant pawb—y gallu i weled'pawb a pbobpeth yn ei le y gallu i weled a gwerthfawrogi gwir amcan bywyd, y gallu i ddeall ystyr yr Ysgrythyrau yn ngoleu darganfyddiadau diweddar y gallu i weled Cristionogaeth fel y grefydd sydd i lyncu holl grefyddau y byd, y gallu i gyflawni ein gwaith yn synhwyrol, ac nid fel peiriant i fod yn ddynion, ac nid yn anifeiliaid.—Yr eiddoch, &c., Merthyr Tydfil. R. JONES, Curad.

Y GWASANAETH BEUNSTDDIOL

Y GWASANAETH BEUNSTDDIOL. At Olygydd 'Y LILAN A'R DYWYSOGAITH.' Syr,—Diolch calon i Ebrwyad Llanelli am ei lythyr amserol. Os oes gorchymyn pendant a diamwys i'w gael yn y byd hwn, y gorchymyn i ddweyd y Pylgain a'r Gosper bob dydd yw hwnw. Dyfynodd Canon Watcyn Morgan eisoes eiriau'r Gorchymyn ar eu hyd; gwelir hwynt dan y penawd Am Wasanaeth yr Eglwys' ar ddechreu'r Llyfr Gweddi Gyffredin terra incognita, mae lie i ofni, i gryn lawer o honom Dracbefn, vn union ar ol y Tafleni darllenir Trefn y Foreol a'r Brydnawnol Weddi i'w dvwedyd beunydd a'i harferu trwy flwyddyn.' Uwcbben gwasanaethau y Pylgain a'r Gosper, gwelir mewn llythyrenau breision y gall hyd yn oed y gwr byr ei olwg eu darllen Trefn y Weddi Foreol bob dydd trwy'r flwyddyn,' Trefn y Weddi Brydnhawnol bob dydd trwy'r flwyddyn.' A all dim fod yn eglurach ? Pa esgns fedrwn ni roi dros beidio ufuddhau 1 Ac eto anufuddhau wna mwyafrif mawr offeiriaid Cymru Cwynwn yn ein pregethau am ddirwyiad ufudd-dod a disgybloeth yn ein gwlad, a ninau yn anufudd ac esgeulus ar yr un pryd Anghyson otride ? Cwyn gyffredin yr offeiriaid yw fod neges y Genhadaeth Genedlaethol mor amhenodol, a'u bod hwythau yn y niwl. Wel, nid oes dim niwlog yn perthyn i'r gorchymyn i gadw'r Gwasanaethau Beunyddiol Mae mor eglur a goleu dydd i bawb ond i'r dall ni fynno weled. A dyma gyfleustra ardderchog yn yr argyfwng presenol i ddechreu gwasanaethau beunyddiol mewn plwyfi fu'n esgeuluf ar hyd y blynyddau. Dyma wnaethom ni yma yn y plwvf hwn. Yn union wedi dechreu'r Rhyfel, dechreuasom gadw gwasanaeth bob bore yn eglwys y plwyf am baner awr wedi naw. Svlwer ar yr amser Mae tuedd mewn llawer i wneyd eilun o 8 a.m. Methais hyd yn hyn a dyfalu pa cysegredia;rwydd arbenig a berthyn i'r wythfed awr. Wrth ddewis wyth o'r gloch, y tebvgo'rwydd yw na welir neb yno ond yr offeiriaid. Cafodd ein p)bl n noli'r awr ffcyaf gylfeus iddynt hwy, a'r canlvniad yw cael mintai fechan o ffyddloniaid bob b >reu—Oymry a Saeson bob yn ail-yn g stal a'r offeijiaid Bellach hefyd. wele'r flail vn adored bob dydd a thrwy'r dydd fel Ty G me idi i holl blant ein Tad Nefol. Rhydd y Genhadaeth Genedlaethol gyfleusdra anmhrisiadwy i bob plwyf i droi'r anufudd i ddoethineb y rhai cyfiawn yn nhrefn ein Flooll- lwys Ni fydd yn ofer os dwg swvddogion y Fyddin Eglwysig i roi ufudd-dod i orchvmynion a chyfarwyddiadau eu drill biok.' Gweision an- fuddiol vw gweision anufudd. Os antifuddhawn yn wirfoddol, a'n llygaid yn agored, gan ddilyn mympwy bersonol yn hytrach na zorebym-nion pendant a di-gamsvn:ol yr Hen Fam, vm eu)g ydym o bechu yn erbvn goleuni, ac ofer ydyw mvned allan i guro tabyrddau a galw'r byd i edifeirwch a gobaith. Ond nid yw y rhan fwyaf yn anufuddion gwirfoddol-o leiaf, gobeithio nad ydynt, onide gellir ysgrifenu Ichabod ar byrth Seion,—ond masrwyd ni mewn awvrgylch Ym- neilltuol ac an-Eglwysig, ac oherwydd inertia'r 1 natur ddynol, bu grym arferiad yn drech na thystiolaeth ein llygaid a'n deall a'n cvdwybod partheci gofynion a gorchymvnion ein Mam a'n Meistres, yr hon, ar awr dra ddifrifol yn ein hanes, yr addawsom ei pharchu ac ufuddhau iddi I trwy oymortb vr Arglwydi.-Yr oiddoch, &c., Llangynog, Ystradgynlais. W. H. HARRIS.

Y TOVAU GRBGOltATDD

Y TOVAU GRBGOltATDD. At Olygydd 'Y LLAN A'R DYWYSOGAETH.' SYR,—Darlienais 1ythyr < Cor-fachgen yn 1861 ar y testun uchod yn y LLAN diweddaf gyda bias. Nis gwn mewn pa faint o eglwysi y cenir y Salmau yn Gymraeg yn ol y drefn uchod, ond nid ydyw wedi marw'n hollol, am mai Y Psallwyr a'r Tonau Gregoraidd ddefnyddir yn Eglwys Gymraeg Aberdar, Eglwys Gymraeg Y Grog Sanctaidd, Taibach, Margam, ac Eglwys y Plwyf, Merthyr Tydfil, ac yr wyf o'r un farn a'r Cor- facbgen mai dyddorol fuasai ffurfio cymdeithas i'r perwyl, ac os nad yw m cof yn fy nhvvyllo, rwy'n credn mai yn Eglwys Dewi Sant, Castell- nedd, flynyddau lawer yn ol, y cynhaliwyd yr wyl olaf yn y deheu, Eos Lieehid yn arwain. A all rhyw un arall o ddarllenwyr y LLAN roddi i ni hanes y gymdeithas ?- Yr eiddoch, &c., SEMI BREVE.

Yn Nyffryn Teifi

Yn Nyffryn Teifi. (Gan JOHN T GWAB). LLANGELER.—Wythnos cyn y diweddaf, collodd Eglwys Llangeler un o'i hen aelodau yn mherson y diweddar Mr. Thomas Davies, Etham, yn 77 mlwydd oed. Am' ychydig fisoedd dioddefodd gystudd caled. Cymerodd 13 gladdedigaeth le yu mynwent Llangeler, pan y daeth torf ynghyd i dalu'r gymwynas olaf iddo. Gweinyldwyd ar yr aiiicylehiad j gan y Parchn. H, Jones (ficer), a D Davies, (curad) Y galarwyr oed lyut:—Mr. a Mrs. John Davies, Trealaw Miss Mary Davies, Etham Mr. a Mrs. Jones, Penygraig Mr. a Mrs Thomas, Penygroes Mrs. Hannah Jones, Penpit; Mr a Mrs James; Mr. a Mrs. D. J. Davies, Llangeler (plant) Miss Sarah Davies, Etham; Sirs. Morris, Llwyn- pia; Mr. Ben Davies, Cefnllechclawdd (brawd), a nifer fawr o berthynasau ereill. Estynir y cydymdeimlad llwyraf a'r perthynasau oil yn eu galar. Yr oedd yr ymadawedig yn frodor o Llangeler, ac yn un a fawr 4ioffid gaii gytiivdoo, a chyfaill MILWROL. — Dydd Sadwrn, daeth Lieut. David Evans, Penddol, Llandyfriog, adref o'r ysbytty yn Llundaill. Cafodd ei ghvyfo Awst 27ain ar faes v frwydr yn Ffrainc, a da oedd gan ei ami gyfeillion welei foi gobaith iddo am wellhad buan. Mae ef cyn .myned i Ffrainc wedi bod trwy'r brwydrau yn Affrlg. Un arall fu ar ymweliad a. ni yn ddiweddar oedd y mor-filwr David Lloyd Davies, Dol- haidd, a Cefn Saron, yr hwn sydd yn nai i Reithor Ceinewydd. Bu yn mrwydr Jutland. Mae ar y Ilong 'Valiant,' Gwelwyd yn ein plith un arall o gyn-aelodau St. Barnabas, sef Pte. John Thomas, Ffynonweu, yr hwn ddaeth drosodd o Canada i amddiffyn ei wlad. Cafodd yntau ei glwyfo, ac y mae yn disgwyl adferiad er mwyn mynod yn ol eto i wneyd ei ran. GWASANAETHAU.—Mae trefniadau ar gyfer gwasanaethau o ddiolchgarwch wedi eu gwneyd yn y rhan fwyaf o'r plwyfi cylchynol ac hefyd ar gyfer y Genhadaeth. LLWYDDIANT.- Yn rhestr efrydwyr Yagol Sirol Llandyssul ydynt wedi pasio arhollad y 'senior certificate' C.W.B. ceir enwau y Misses S. J. Evans, Paradise, Penboir, a Dinah Louisa Jones, Lleine, Bangor Telfi. Eiddunwn iddynt bob llwyddiant pellaoh.

Cais Llanbedr

Cais Llanbedr. Yohydig newyddion a. gyhoeddir yn y newyddiadur hwn sydd o fwy o bwys i ddarllenwyr lleol na'r mynegtad gyhoeddir isod. Yn y lie cyntaf, gwneir ef gan wraig o Llanbedr, ac felly yn gredadwy. Yn yr ail Ie, profa tuhwnt i bob dadl fod y budd ag y mynegwyd am dano amser maith yn ol yn barhaol ac ymddiriedol. Darllenwch ef yn ofalua, a chanfyddwch drosoch eich hunain. Ar Medi 6ed, 1911. dywedodd Mrs. M. Lloyd, o 10, TYeherbert Terrace, Cwmann, Llanbedr:—"Yn ystod yr ychydig fisoedd diweddaf yr wyf wedi bod yn dioddeif yn fawr oddiwrth boenau erchyll ar draws fy nghefn a'm lwynau. Pob anwyd a gawswn a ymddangosai fel yn effeithio ar fy elwlenod, a meddienid fi gan deimlad o flinder ynghyd a phoen yn fy mhen a syfrdandod. Ceid cyffyrdd- iadau o'r crydcymalau yn fy ysgwyddau, ac nid oedd y gyfundrefn ddyfrol yn iawn. "Yr oedd yn dda genyf gael rnyddhad oddiwrth Doan's backache kidney pills. Esmwythasant fy nghefn, a glanhasant y dwfr; mewn gwirionedd, teimlwn yn Ilawer iawn mwy siriol. Yr wyf jyi credu yn uchel iawn yn mheleni Doan, a byddaf yn sicr o'u cymeradwyo i fy nghyfeillion, gan eu hanog i'w defnyddio pan deimlant unrhyw arwyddion o an- hwyldeb yr elwlenod. "(Arwyddwyd) M. LLOYD." Ar Chwefror 12eg, 1916 — d>ot bedair blynedd yn ddhoeddarach dywedodd Mrs. Lloyd: "Yr wyf yn cadw yn dda yn awr, a bydd i mi gymeradwyo peleni Doan a'm gwellhasant bedair blynedd yn ot." Y gymalwst yw crydgymalau cyhyrau y cefn a'r lwynau. Deffrowch yn y boreu gyda phoenau arteithiol yn y cefn, ac ymruthra poenau llym drwy y Iwynau pan yn plygu ne.u godi oddiar gadair. Achosir y gymalwst gan ddyfroedd gwenwynig yn poeni ac yn gwresogi cyhyrau y Iwynau. Mae Doan's backache kidney pills yn cynorthwyo yr elwlenod i yru allan y gwlvbwr gwenwynig drwy y gyfundrefn ddyfrol. I Ar werth gan bob masnachwr, neu 2s. 9c. y blychaid oddiwrth Fo&ter- McClellan Co., 8. Wells Street, London, W. Peidiwch gofyn am backache or kidnev pills,—gofynwch yn hendont am Doan's backaehe kidney pilis, yr un fatb rai ag a gafodd Mrs. Lloy4.