Collection Title: Llan

Institution: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

Image 1 of 8 Next Last
Full Screen
10 articles on this page
Advertising

C YHOEDDIADAU Y CENHADAETH CENEDLAETHOL QWEL TUDALEN 5.

CWRS Y RHYFEL I

CWRS Y RHYFEL. I ADOLYGIAD YR WYTHNOS. CYFLWR RWMANIA. EIN PERTHYNAS A GROEG. Y BRWYDRO YN FFRAINC. RHYFELA ETO YN NGWLEDYDD Y BEIBL. MR. LLOYD GEORGE A'R DYNION 41 ETO. Tuá'r dwyrain y try llygaid y byd am wythnoa arall. Yno erys tynged Rwmania megys yn y fantol o hyd. CYFLWR RWMANIA. Amlwg erbyn hyn fod Germani yn mentro holl dynged y rhyfel ar enill neu golli yn Rwmania. Da fydd cadw mewn oof y rheeymau dros i Germani wneyd pob ymdrech i ladd Rwmania, ac i ninau wneyd pob yndreeir^'w ohadw nid yn unig yn fyw ond yn ddiogel rhag Hid a malais y gelyn. Ail adroddir yma yn fyr y cy- ,mhellion o'r naill ochr a'r llall:— 1. Y cymhelldad cyntaf yn ddiamheu yw diogelu a chadw meddiant o Reilffordd Fawr y Dwyrain. Byddai i ni enill neii dori hon yn golygu tori cysylltiad Germaini ac Awstria ar y naill law a Thwrci a Byl- carla ar y IlaU. Unwaith y torir y cysyllt- iad hwnw bydd tynged Twrci a Bwlgaria wedi ei seilio. 2. Cymbelliad arall yw dial ar Rwmania -megys ag y diaJwyd ar Serbia-am. ddewis o honi daflu ei choelbren gyda ni yn lie gyda Germani. 3. Drwy hyny oariai ddylanwad politic- aidd pwysig ar fain gyhoeddus gwledydd anmhleidgar, gan ddychrynu Groeg, Norway, a Holand ydynt ar hyn o bryd yn dangos tuedd i ymuno yn y rhyfel on plaid ni. 4. Pe meddianai Rwmania, caffai yno adgyflenwad helaeth o. fwyd i ddyn ac i beirianau rhyfel, a'i galluogai i barhau y rhyfel yn y gobaith y blinai Prydain a'i Chynghreiriaid ar frwydro difudd. 5. Byrheid rai camoedd o filltiroodd ar linelI bresenol y byddinoedd. Golygai hyny lai o filwyr o du Germani i aimddiffyn y llinell. 6. Gwahanid yn derfynol Fyddinoedd Rwsia rhag ymuno a. Chyd-Fyddin Salo- nica. GwneJai hyny y gwaith i ni o ores- gyn Bwlgaria yn ymarferol anmhosibl. 7. Gyda Rwmania yn edddo iddi byddai Geirmani mewn gwell maritais i fargeinio a,'i gelynion pan gyfcrfydd y ddwvblaid mewn cyngor i ystyried amodau heddwoh. GweQir fod pob un o'r uchod yn gymbell- iad cryf, a phan y'u cyplysir a'ti gilydd ffurfiant gadwen o reeymau digonol i gyf- iawnhau gwneuthur antuTiaeth mor bcr- yglus. Canys peryglus, a pheiryglus iawn, ydyw, oblegid os cyll Germani yn Rwmania syrth boll adeilad ei gobeithion a'i boll ymdrechion i ddal ei thir yn erbyn ei gielynion, yn chwilfriw.

Y SEFYLLFA YN RWMANIA

Y SEFYLLFA YN RWMANIA. Eglurwyd eisoes fod y Germaniaid yn ymosod ar Rwmania o Transylvania yn y gogledd ac yn y Dobrudja yn y de Llwyddianfc rhanol a fu y cyntaf hyd yn hyn; llwvddiant mawr, hyd yn hyn, a fu yr ail- Pan yn ysgrifenu, yr wythnos ddiweddaf, ymddangosai awyrgyloh Rwmania yn dywyll, a'i pherygl yn fawr. Yr oedd Mackensen yn y Dobrudja wedi gyru byddin Rwmania ar ffo, wedi moddianu yr boll reilffordd i'r dehau i'r Afon Daniwb, ac wedi garfodi'r Rwmaniaid i ddinystrio y Bont Fawr—unig ffordd byddin Rw- mania a Rwsia i deithio dros y tir i Bwl- garia. Yr oedd Falkenhayn yntau ar y gogledd wedi ru byddin. Rwmania yn ol o Transylvania, ac wedi croesi i terfyn I gyda'i fydd in rai milltiroodd i diriogaeth Rwmania. Ond awgrymwyd hefyd fod yr ymosodiad ar Rwmania, fel yr ymosodiad ar Ffrainc drwy Belgium, yn ymddibynu yn hollol ar i'r fuddugoliaeth fawr gael en hemill yn fuan. Canys os na fedrai Germani orch- fygu Rwmania cyn y gallai Rwsia ddanfon adgyfnerthion, ychydig fyddai siawns Ger- mani i oresgyn Rwmania wedi cyraedd o'r adgyfnerthion. Mae holl ddatblygiadau yr wythnos ddi- weddaf yn myned ymhell i gadarnhau y golygiad hwn. Er nas gellir dweyd fod Rwmania allan o berygl, gellir dweyd fod yr arwyddion yn fwy addawol nag oeddent wyfctnos yn ol, ac mai clirio mae'r awyr- gylch.

Y DOBRUDJA

Y DOBRUDJA. I ddechreu gyda'r Dobrudja. Mae rhuthr Mackensen yno eisoee wedi cael ei atal. Methu gwthio ymlaen y mae efe, ac mae'r arwyddion yn amlhau mai caletach a fydd y gorohwyl o'i flaen po fwyaf y byddo cyn parhau ei ymosodiad llwydd- ianus.

Y DOBRUDJA

Mae y rheilffordd sy'n croesi r Bout Fawr yn terfynu yn mhorthladd Con- stanaa, ar lan y Mor Du. Meddianodd Mackengien y dref hono pan feddianodd y rheilffordd. Ond yr oedd byddin Rwmania, wedi encilio mewn diogelwch cyn cyraedd o'r gelyn yno, wedi dianc cyn i'r trap gau arnynt. Ail adroddiad felly Oo'i ruthr mawr yn erbyn Rwsia llynedd oedd ymgais Macken- sen y tro hwn i oresgyn Rwmania. Enill- .odd dir, ond methodd ddifodi'r fyddin. Fe gofia darUenwyr yr ysgrifau hyn v des- grifiad a roddwyd dro ar ol tro o'r dull llwyddianus gymerodd yr Archdduc Niclas llynedd i dynu byddin Rwsia, allan o bob trap osodwyd gan y gelyn i'w ddal. Ac er's misoedd Inwer "bellacli mae Germani wedi dysgu'r wers a bwysleisiwyd droion yn yr ysgrifau hyn mai ofer yw enill tir tra bo'r fyddin a'i hamddiffvna yn ddjhangol ac yn rymus. Ac megys ag y bu yn "Rwsia yr hydnef diweddaf. felly y nxae yn troi a-llap yn y Dobrudja yr hydref hwn eto. Methu am- gylchu, na dal, na difodi byddin Rwmania a wnaeth Maclcensen. Ac er mai encilio o flaen y gelyn a wnaeth ar y pryd, mae erbyn hyn wedi troi ar y gelyn, wedi ei rwystro i fyned ymhellach ymlaen, ac yn bgwth perygl mawr iddo. Ymosododd Llynges. Rwsia o'r Mor Du ar Oonstansa yr wythnos ddiweddaf. Er nad yw yn ymddangos iddi wneyd llawer o niwed y tro hwn, dengys yr ymosodiad ynddo ei hun y perygl y mae byddin Mack. ensen ynddo oa gwthia ymhell ymlaen tua'r gogledd. Ymddibyna Makoensen ar y rheilffordd sy'n cysylltu'r Bont Fawr a Constansa. Os meddienir y rheilffordd hon gan Rwsia (neu Rwmania) bydd hoU fyddin Germani i'r gogledd o'r rheilffordd wedi cael ei dal yn y trap, gan na fydd ganddynt le i gilio na modd i gael adgyf- nerthion. Bydd yr afon Daniwb ar ei haswy, y Mor Du ar ei Haw ddehau, yr afon yn rhedeg i'r mor o'i blaen, a.'r gelyn yn da J y rheilffordd o'r tu blaen iddi. Bydd cyflwr Mackensen a'i fyddin, os daw hyn i ben, yn waeth nag eiddo'r IsareJiaid pan oedd Pharaoh yn eu herlid, gyda Baal Zephon ar y naill law. Piahiroth ar y llall, y Mor Coch o'u blaen, a. Pharaoh o'r tu ol—canys ni bydd yr un Moses i* hollti'r mor a ohael i Mackensen lwybr drwy wely'r dyfnder. Dengys ymosodiad Llynges Rwsia ar Oonstansa o leiaf fod hyn yn bosibl.

Advertising

Gofyniadau y Gfenhadaeth. '). Profodd y gofyniadau hyn o fawr gymorth mewn cenhadaethau flynydd oedd yn ol. Gweithredent fel mynegbyet 1 gadw pethau mawr y Genhad- aeth 0 flaen oydwybod y gwrandawyr. Rhenid hwy i'r gynulleidfa tra y oenid yr emyn ar ol y bregetb, a ffurfient benau yr anerchlad ar ol hyny. Cyhoeddir hwy ar awgrymiad rhai fu yn eu defnyddio. Ar gardlau bychain, yn y ddwy lalth, Cymraeg a Saesneg, ar bob tu i'r cerdyn. Prisiau :-25, 1/ 50, 1/9; 100, J/6. A RGLWYDD, chwiliaist ac adnabuost fi. Ti a adwaenust fy eisteddiad a'm cyfodiad: dealli fy meddwl o bell: Am- gylchyni fy llwybr a'm gorweddfa a hysbys < wyt yn fy holl ffyrdd.-Pe&lm 139,-1, 3, 3. (Bo fyniaftau. 1. A ydwyf 11 wedi phoddi fy hunan i Dduw ? O. nadlwyt; Pa bpyd y gwnaf ? 2. A ydwyf ft yn darllen phyw gyfran o'r Bibl bob dydd ? 3. A ydwyf ft yn eadw grweddi deuluaidd captpef ? 4 A ydwyf a yn apfep g-weddio dros epaill ? 5. Pa both ydwyf yn wneyd i ddwyn epaill at Dduw ?

MYNYDDDIR CARPATHIA

MYNYDD-DIR CARPATHIA. Cyffelyb galonogol yw'r newyddion o Fynydd-dir Carpatnia. Wythnos yn ol yr oedd y Rwmaniaid yn gorfod rhoi ffordd o hyd o flaen y gelyn, ac ynta.u yn meddianu BwlcIl ar ol BwIch yn y mynydd-dir, a.'i luoedd fel eiddo Scnnacherib gynt yn bygwth dod fet haid o fleiddiaid rheibm i anrheithio yr holl wlad. Erbvn hyn mae llanw yr ymosodiad fel pe ar droi yn ol. Yr wythnos ddiweddaf ad. emillodd y Rwmaniaid—wedi cael eu had- gyfnerthu gan y Rwsiaid-rai o'r Bylchau hyn. Yno maent wedi gwthio'r gelyn yn .01.0 diriogaeth Rwmania, ac wedi erlid ax ei oil i Transylvania unwaith eto, gan gy- meryd llu mawr o garoharorion a llawer o v-hyfel. LLYTHYrv wstria i'r mynyddocdd uchel .v, I uyil rheilffordd gyda godreu neu ar hyd lethrau y mynyddoedd ymes- tynant am ganoedd o filltiroedd. Drwy gymorth y rheilffordd hon gallai Falken- hayn ar fyr rybudd gasglu nerth ei fydd- inoodd i unrhyw ganolbwynt a fynai, ac ymosod yno yn sydyn ar y Rwmaniaid. Hyn, a gwendid byddin Rwmania diair wythnos neu fis yn ol sy'n cyfrif am Iwydd. iant Germani yn yr ymosodiadau cyntaf. Nid oedd yr un cyfleusterau rhedlffyrdd gan y Rwmaniaid. Ond, po bellaf y treiddiai'r Germaniaid i'r mynydd-dir, pellaf oil yr aent oddiwrth gyfleusterau eu rheilffyrdd; anhawddaoh ae arafach yr elai dwyn y magnelau. a phob cyftarpar o'r frh)eti|ffordd fyn ngiodreu'r mynyddoedd i gyflenwi blaen y fyddin. Po bellaf yn 01 y ciliai'r Rwmaniaid, ar y lliaw arall, agwaf oil y douent at 00 cvflenwadau en .hunain, a mwyaf oil, o'r her«vydd, eu gallu i wrthsefyll ymosodiadau pellach y gelyn. Heno (nos Wener) mae rhagolygon Rwmania yn fwy addawol nag y buont o gwbl er pan y deohrmijodd y Germaniaid ymosod ar Transylvania.

CYNORTHWY 0 BELL

CYNORTHWY 0 BELL. Ond oafodd Rwmania, o fewn y dyddiau diweddaf t gynorthwy o bell, heblaw yr ad- gyfnerthiad a ddaeth iddi oddiwrth ei chymydog Rwsia. Yr oedd yr ymosodiad genym ni ar lanau'r Somme, gan y Ffranood yn Verdun. a chan yr Eidalwyr yn y Corso ar y ffordd i Trieste, un ac oil yn gymorth i Rwmania, er fod canoedd o filltiroedd rhyngddi a'r lleoedd hyny. Canys. yngwyneb yr ymosodiadau llwydd- ianus hyn, anmhosibl a fyddai i Germani hebgor milwyr o'r lleoedd hyny i adgyf- nerthu eu byddin yn Rwmania, a rhaid oedd wrth adgyfnerthion. mawr iawn i alluogi byddin Germani i wthio ymlaen ii dir Rwmania yngwyneb gwrthwynebiad cyndyn, ffyrnig, byddin Rwmania wedi oaal ei hadgyfnerthu gan y Rwsiaid.

AWYRENWYR PRYDEINIG I RWMANIA

AWYRENWYR PRYDEINIG I RWMANIA. Cafodd Rwmania hefyd gymorth gwerth- fa.wr gan Awyrenwyr Prydain a Ffraino o Salonica. Mae o 300 i 400 o filltiroedd mewn llinell syth o Salonica i Bucarest, prifddinas Rwmania. Heidia'r gelyn yn lluoedd arfog ar hyd y rhan fwyaf o'r ffordd. Anmhosibl felly oedd i fyddin Salonica fyned i gynorthwyo y Rwmaniaid. Yr oedd y gelyn yn gwlawio ti;n--a gwenwyn- o'r wybren uwchben ar Bu- carest a threfi eraill. Teflid o awyrenau Germani sypynau o felusion wedi eu trwytho mewn gwenwyn, ar hyd a lied y wlad, yn y gobaith y bwyteid hwynt gan y trigolion, ac y byddent feirw mewn can- ly-niad. Yr wythnos ddiweddaf ehedodd rhai ugeiniauoawyreuwyrPrydainaFfrainoo Salonica, dros Bwlgaria, i Bucarest. Wedi cyraedd yno bua-n yr erlidiasant bob awyr- enwr o eiddo'r gelyn allan o'r wlad: Gwnant heddyw i fyddin Rumania cy- ffelyb wasanaeth ag a roddir ganddynt i'n byddin ni yn Ffrainc.

BUDDUGOLIAETHAU CYDFYDDIN SALONICA

BUDDUGOLIAETHAU CYD-FYDDIN SALONICA. Wedi cael rhyw fath o drefn ar Franin bradwrus Groeg, mae cyd-fyddin Salonica yn gallu symud ymlaen yn erbyn y Bwl- gariaid. Enillasant lawer o dir, ami i fuddugoliaeth, a llawer o safleoedd pwysig, yr wythnos a aeth heibio. Tra yn yw- grifenu mae y Predeinwyr vn figo^bau at un o'r Bylchau sydd yn arwain i galon tir y gelyn. Os enillir hWll. ac mae'n bosibl yr enillir ef cyn y darllenir yr ysgrif hon, gorfodir v gelyn i a.1w am adgnfiiei-thioit mawrion i'n gwrthwynebii 0-' am -,(idv,- Bwlgaria rhag cael ei goresgyn genym. v