Collection Title: Llan

Institution: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

First Previous Image 3 of 8 Next Last
Full Screen
8 articles on this page
LLUNDAIN

LLUNDAIN. Dawi SANT.-Nos Fawrth, y l'eg oyfisol, rhoddwyd cyngerdd yn un o Wards yn Ys- bytty St. Mary's, Paddington, i'r milwyr otwyfedig. Cymerwyd rhan gan y cantorion canlynol Misses Nancy Parry, Megan Thomas, Mri. Gwyune Davies a Humphrey Pierce, a chyfelllwyd yn fedrus lawn gan Miss Elsie Richards. Cafwyd adroddiadau da a doniol, fel arferol, gan Miss Alice Wafcklns. Galwyd am, a chafwyd 'encore' ar bobpeth, ac wrth basto pleldlais o ddiolch- garwch gwresog i'r artistes,' baer ddyrnun- iad y milwyr oedd, Come again soon.' Ter- fynwyd gyda Hen Wlad fy Nhadau' a 'God Save the Kine.'

No title

[ Nid yw y Golygydd yn gyfrifol am syniadau y Gohebwyr]. 1 nunlwu yn dra diolchgar eri, gohebwyr am eu hymrfratod: ond erfyniwn arnynt fod yn fel na raid na thaltyru, na gadoel allan yn "u llythyrau.

Y BIBL YN YR YSGOLION DYDDIOL

Y BIBL YN YR YSGOLION DYDDIOL. At Olygydd 'Y LLAN A'B DYWYSOGAITH.' Syr,—Mae'n debyg y tynn adroddiad y Parch. WeJesley Jous, a gyflwyowyd i gyfarfod chwarterol y Gymdeithasfa Fethodistaidd yn C'>nnah's Quay yr wythaos ddiweddaf, sylw cySredinol. Ymddeugys fod Mr, Jones yn ystod y flwyddyn, wedi ei ftwdurdodi i dalu yraweliad âg Yggolion Kglwyaig a Chyngor trwy OgleidCymru er canfod natur yr addysg gre- fyddol a gvfrennid ynddynt. Am ysgolioh y Cyngor dywed mai ychydig iawn o ddim addysg Feiblaidd uniongyrchol a gyfrenir ynddyut. Ond am yr ysgolion Kglwys'g yr oedd yr awyrgvlch yn hollol wahanol, a chaufyddodd gopi o'r Beibl yn nwylaw pob plentyn. Gan mae'n debyg y bydd i eraill et > draethu eu barn ar adroddiad Mr. Jones, ni wnawn ymhelaethu arno yn y fttO hon. On-I yr hyti a fynwn alw sylw ato ydyw isylwa(i-tu Mr. W. R Jones, athraw yn un o ysgoli y Cyngor yn hngor, ac un o'r cynrych- iolwyr yn Nghyradeithasf* Connah's Quay, ynglyn &g ad iysg grefyddol ysgolion Cyngor Sir Gaernarfou. Dywed y gallai ef siarad oddiar br,)fiad o'r hyn sy'n cael ei gario ymlaen yn ysgolion y Cyngor Yn ol yr lyrn a ddeallaf, gofyna Pwyilgor Addysg Sir Gaernarfon i'r haner awr cyntaf yn y boroit gael ei neillduo i ddytagu rhai o'r Salmau^-adnodau penodedig o'r Testa- ment Newydd, ac ystoriau Beiblaidd. Y mae cynllun y Pwyilgor yma yn ddigon cyfyngedig, ond y mae yn well na b,)d heb fath o gyullun crefyddol o gwbl, a dyna.'r oil a allwn ddweyd am d;tno, ond utto'iwg gofynaf y cwestiyuau byn yn ddifrifol i Bwyllgor Addysg Sir (Jaernat-fon Faint o ysgolion ag sydd o dan eu llywodraeth sydd yn mabwysiadu eu cynllun ? Pa sawl gwaith yn yatod y chwe' blynedd diweddaf y tal odd rhai o ae'odau y Pwyllgor ymweliarl &'r ysgolion i edrych a ydyw y plaut yn cael eu hyfforddi yn y scheme ai paidio ? Fel un a fu yn gwasanaethu o dan y Pwyilgor hwn, gallaf siarad I oddiar brofiad. Er fy mod wedi gwasanaethu mewn cymaint ag ugain os nad mwy o ysgoliou y Cyngor, gallf gyfrif ar fysedd un llaw y nifer o ysgolion ag y cedwir at reolau y Pwyilgor Addysg hwn. Y in-to genyf uu ysgol neillduol ar fy meddwl pan yn yagrifeou. Mae r Prifathraw yn flaenor ac yn aelod blaenllaw o Gyfarfod Misol Arfon. Yn ystod fy arbosiad yn yr ysgol. hon am oddeutu mis o amser, dyma y drofn yno :—Dechreu am naw o'r gloch, canu emyn neu ddwy. Darllen y 5ed benod o St. Matbew, ac yr oedd y cyfan drosodd ddeng munyd wedi naw, a phynciau ysgol yn cael eu dechreu cyn ei bod yn llawn chwarter wedi uaw. Nid ydyw yr ysgol neillduol hon ond engraifft o un o lawer- oedd eraili o ysgolion cyffelyb. Nid beio yr ysgolfeistr yn hollol yr ydwyf yn y fan hon, ond yu hytrach y Pwyilgor Addysg am beidio gweled nad ydyw ei gyfundrefn gau llaced ag ydyw yn cael ei chario allan, Gyda llaw, gwn am un o nad ydyw ei gyfundrefn gan llaced ag ydyw yn cael ei chario allan, Gyda llaw, gwn am un o leiaf o aelodau y Pwyllgor hwn sydd a'i gariad yn llosgi tuagat addysg grefyddol iachus i blant, a neb^l'ai n&'r Parch. W. Morgans, St. Ann's Bethesda. Os y digwydd i'w lflgaid syrthio ar yr ysgrif hon hjjderaf y bydd iddo ddadlenu y ffeithiau yma.gerbron y Pwyllgor Addysg nesaf, ac os bydd y Pwyilgor angeu rhagor o fanylion hwy a'u cftnt yn rhwydd.—Yr eiddoch, &c., R. W. HUGHES Penmachno. (Lay Reader)

Cyhypchiad Gormod o Wenwyn

Cyhypchiad Gormod o Wenwyn. Mae rhai pobl yn cynyrchu dyfroedd gwenwynig ddwy waith mor gyflym ag ereill, ac y mae gormodedd o hyn yn rhyw beth difrifol iawn i unrhyw un. Daw mewn gwahanol ffurfiau, ond yr aohosion mwyaf cynyrchiol ydynt ymdrechion gor- modol, a bwyta yn ormodol, yn enwedig cig- Dylid caniatau goddefiad i'r rhai hyny a ddioddefant oddiwrth anhwylderau dyfrol, gan nas gallant lai na bod yn nerfos, digalont crooa, amhous, gyda chur yn y pen, syfrdandod ar brydiau, ao yn cael eu blino gan bob math o boenau rhyfedd. Gwyr y dioddydd oddiwrth y cryd- oymalau beth olyga poenau gwirioneddol, ac nid yw yn rhyfedd ei fod yn heneiddio cyn ei amser,—ac yn fuan neu hwyr efe a ddioddefa oddiwrth anhwylder y galon, sciatica, ^rafel, dropsi, neu galed- rwydd y rhedweliau (arteries). Y peth doethaf i'w wneya yw cymeryd rhybudd ar ddadblygiad yr anhwylder .dyfrol-bwyta llai o gig, ac nid gormod o unrhyw ymborth. Yfer digonedd o laeth a dwfr. Ymarforcr yn rheolaidd, ac ymdrecher cael wyth awr o gysgu am saith noson yr wythnos. Defnyddiwch Doan's Backache Kidney Pills i adgyweirio yr elwlenod gweiniaid, a'u cynorthwyo i hidlo y dyfroedd gwen- wynig o'r gwaed. Nia gallwoh fod yn wirioneddol iach tra y bodola gormodedd o'r gwlybyroedd gwenwynig yn eich cyfun- drefn. Nid oes braidd ddyn na dynes yn Llan- bedr nad oes ganddynt rhywbeth canmol- adwy i'w ddweyd am Doan's Backache Kidney Pins, y feddyginiaeth neillduol ar gyfer yr elwlenod, ond nad yw yn hawlio gwella pob peth. Ar werth gan yr holl fasnachwyr, neu 2s. 9c. y blyehaid, oddiwrth Foster- McClellan Co., 8, Well.. Street, Oxford Street, London, W.

No title

Offetriad i brogethu am y tro cyntaf yn St. Paul's Cathedral, ac yn cael gair o cyngor ynghylch v ftordd oreu i daflu ei laie. Gyferbyn | a'r pwlpud mae delw Syr Joshua Reynolds, a dyma'r cvngor :_1 You should address yourself to Sir Joshua Reynolds.' I Really,' medde'r offeiriad, I had no idea he was to be present at the service.' Oiniwed I

Ymweliad y Negesydd a Phlwyrydd Llanddeiniol a Llangwyryfon

Ymweliad y Negesydd a Phlwyrydd Llanddeiniol a Llangwyryfon. Y mae Llanddeiniol yn un o'r lleoedd mwyaf tlws yn Sir Aberteifi. Y mae Eden yma, ond nid ydym yn sior mai hon oedd Gardd Eden, ac nid ydym ychwaith yn gwy- bod fod Adda wedi bod yn berchen arnl. Cyferfydd islaw yr eglwys ddim llai na thair o gornentydd, ac un o honynt ydyw y Carog, ac ymarllwysa bithau i'r Wyre, ac abera y pedair yn un yn Nghilgor Abarteifi. Yr oedd yr afon Wyre, gynt, yn derfyn rhwng dan Ilwyth-Defydwyr a Gwyneddigion. Y mae y ddau lwyth wedi ymgymysgu, ond y mae tafodiaith yn aros yn wahanol hyd y dvdd beddyw. Ar un ochr i'r afon, clywir I rwan,' bau,' a I haul,' ao yn y blaen yr ochr arall,, clywir yti J nawr,' hoi,' a I boil.' Y mat) yn hollol sier taw Llanrhyatyd ydyw terfyn un linell, ond pa le terfyna yr un arall, nid ydyw mor amlwg. Dywed rhai taw Ystrad- meurig ydyw y terfyn, tra y dywed ereill fod iaith y Defydwyr yn cael el. barter yn Nghwmystwyth a Llangurig. Dywedai y Parch. G. Lewis, ficer Llangurig, wrthym fod y ddwy dafoliaith yn cael eu deall a'u haifer vn Llangurig. Ond unwaith oyrhaeldir n -1 y Llanidloes, nid oes yno ond un. Y mae Ficer Llangurig yn uti. o'r Cymre'gwyr goreu yn Nghymru. Er ys amryw o flynyddau yn ol, darfu i ni gyfarfod a Syr John Rhys, a dy- mllnarnom wneyd ymchwiliad. Saif el w VB a mynwent Llanddeiniol yn ymyl un o'r nornentvdd hyn, ond ni wna murmuron yr afonlg fechan aflonyddu ar hAa felus yr hen-frodorion, sydd wedi cael eu cludo am genedlaethau lawer, a'u gosod yn y gralan. A 8isila yr afonig fechan—4 Men rraav come, and men may go, but I go on forever.' Nid ydyw yr eglwys hudd breaenoi yn sefyll ar yr un safle a'r eglwys flaenorol. Y mae cof-adail tirudfawr wedi cael ei gosod i fyny ar safle canghell yr hen eglwys, er cof am y Parch. W. H. Sinnett, Llanguuider. Yr oedd gan Morriaiaid Carog fedd-gell yn nghangell yr hen eglwys. Gerllaw ciaddwyd y Parch. Tom Morris. Aberystwyth (Fellow of Jesus College, Oxford). Y mae Mr. Lewis, ficer, a Mrs. Lewis, wedi gosod cofgolofn hardd er cof am ddau o'u plant anwyl. Gwelsom yma fedd Mr. W. Evans, Brynhir, un o ddynlon mwyaf parchus yr ardal, a bedd Daniel Morris, Tynant, a bedd Mr. Puglt, yr hwn a fu yn 'churchwarden' am ddeu-naw mlynedd ar hugaln. Yr oedd Mr. Pugh yn frawd i'r Parch John Pugh, Llanbadarufawr. Y mae gweddw Mr. Pugh yn cyflawni yr un "swydd ar ei ol. Ni chyflawnodd neb erioed ei swydd yn ffyddlonach na Mr. Pngh. Bu y Parch. John Morgan yn ficer yma, ac yr oedd ef yn cydoesi &'r Parch. Lewis Gilbertson, Llangorwen, ac yr oeddynt ill dau mewn cyd- ymdeimlad a'r 'Oxford Movement,' a gadaw- odd Mr. Morgan ei argraff ar y gynulleidfa, ac y mae ei hdl i'w weled y dydd heddyw. Cawsom gynulleidfa lawn nos Fawrth, a daeth tyrfa o honynt i'r Cymundeb boren dranoeth, a nos Fercher yr oedd yr eglwy. yn orlawn, a chawsom hwyl i addoli. Y mae y Ficer yn un o'r dynion mwyaf caredig, un- plyg, a di-dderbyn-wyneb yn y ddeonlaeth. LLANGWTRYFO.- Yr oedd y Genhadaeth yn dechreu nos Iau, a chawsom egIwYI lawn o wrandawyr astud. Yr oedn hi yn hollol amlwg yina fod yr eneiniad oddiwrth y Sanctaidd hwnw yn **y He. Boreu dydd Gwener, er mor arw oedd yr bin, daeth llu t'r Cymun Bendigaid. Ond prydnawn a'r hwyr yr oedd yr eglwys wedi cael el gorlenwi, ac yr oedd y dorf yn fyw drwyddi, ac arogl hyfryd yn llanw'r lie. Yr oedd yn eglur fod rhyw tide o delmlad crefyddol wedi dod I mewn a meddianu y bobl. Arglwydd, clywaf swn cawodydd gwlaw dy gariad oddl fry. Ni fuom erioed yn y fath le o'r blaen. Yr oedd yma rhyw ail Pentecost, a hefyd yr hyn oedd Llangeltho yn y ddeunawfed ganrif. Rbaid fod y ddau blwyf hyn wedi cael eu paratoi yn dda gan y Ficeriaid. Yr oedd meibion Ficeriaid Llanddeiniol a Llangwyr- fon wedi oael eu clwyfo yn Ffrainc, a dymunwn adferiad buan iddynt.

LLANFAIRFECHAN

LLANFAIRFECHAN. Cynhaliwyd y Genhadaeth yn y plwyf hwn yn ystod yr wythnos, yn dechreu ar y 6ed o Dachwedd, a diweddwyd ar y 12fed. Y cen- hadon oeddynt :-Eglwys y Plwyf, y Parch. Ellis Griffith, Llangadwaladr; Christ Church (Saesneg), y Parch. Wellesley G. Lloyd, Rhydychatn. Yr oedd. y gwasanaethau yn Eglwys y Plwyf fel y canlyn :—Dydd Llun, gwasanaeth a phregeth am 7 yn yr hwyr dyddlau Mawrth ac lau, Cymun Bendigaid, a phregeth am 9 a.m.; gwasanteth a phregeth am 2.10 a 7 p.m; dyddiau Marcher a Gwener, gwasanaeth a phregeth am 10 a.m., !.30 a 7 p m. Yn slcr ddigon, y mae' y gelrlau meluS a'r gweddiau dwys wedi gadael argraff ddofn ar yr Eglwys. Gadawodd rhai gwyr a gwragedd bobpeth er mynychu yr oil o'r gwasanaethau. Yr oeddynt yn fcndigedlg; yn amserol, a'r bobl yn addfed I dderbyn di. dwyll la6th y Galr, oherwydd y mae gan bawb o honom, ond odid, naill al gwr, tad, mab, neu frawd yn gwasanaethu ar faes y frwydr, felly yr oedd geiriau Mr. Griffith ar y Cymun Sanctaldd a Cbymundeb y Saint yn suddo yn ddwfn i'n calonau oil. Nos Fawrth dilynol, cafwyd yn nghyfarfod Gwfr Eglwye Loegr ymdrafodaeth ar y Genhadaeth, a theimlwyd, oddiwrth brofiad y gwahanol ael- odau fod yna ddlwyglad wedi oymeryd lit yn eu calonau, fod oanwyll wedi el goleu, st4q-k gweddl yw ar I dyner awelon caiiad chwytha arnom fel y'n oryfhelr I wynebu y dyddlaa blln -loan.

MorfaI

"Morfa." I' PLANT YR EGLWYS. Gofalwn am y plant' sydd wirioneld na ddyhd byth ei anghofio. Y plant yw ein go- baith am y dyfodol, ac nid oea dim fedrwn ni, pfti mewn oed, yn ormod i'w wneyd i aicrhau fod gwybodaetb plant y to sy'n codi y cyfryw, fel y byddo yn sicrwydd o ddatblygiad eu cymeriad- au ar y lbuellau uniawn, ac y delout yn ddiuas- yddion teilwng, nid yn uuig o Deyrnas Prydain ITawr, ond hefyd yn ddeiliaid teilwng o .Deyrnas Crist. Ain hyny, gofalwn am y plant,' eu bod yn cael en hyfforddi yu llwyr yu yr hyn syd i eu dyledawydd tuag at Dduw a'u dyledswydd tuag at ddyr. Gwelwn g^nlyniadau echryalon y dift- yg o hyd yu Germani heddyw, He y dysir y plant i ofni dim ond nerth milwrol, a hyny I gyda'r amcan o roi pawb dan droed a chreulon- deb ac angbyfiawuder ar yr oraedd. le, I g,)fal- wn am y plaut' Mae Pwyilgor Canol ;g Uudeb Ysgolion Sul yr Eglwys yn Nghymru i'w canmol am eu hymdrechion diflino i sicrhau pob chwar- eu teg i'r plant yn y cyfeiriad yma. Dyma Lawlyfr i Blant Ysgolion Sol yr EgWya yn Nghymru i'rn llaw. Cymhwysiad yw o Wera-lyfr yr Atbrawon Rhif ii., wadi ei dynu allan a'i drefnu gan y Parch. J. Wheldon Griffith, ar gis y Pwyilgor. 'Does gen i ond y ganmoliaeth uchaf i'r llvfr bach. Mae yrna wers am bob Sul o'r flwyddyn, gwers fer, gwers gynwysfawr, gwera fuddiol, a pbe sicrhed hyfforddiant lwyr yn y gwersi yma o Sul i Sul, mentraf ddweyd y- eeid cnwd da, a gwobr heb bris ami, yn y de6 ioni di-ben-, draw h (lyiyrchid fel canlyniad y gwaith o ga?iad hefo'r plant Yma, fel ymhob adran o'r Ysgol Sul, raae yr athraw a'r athraawes yn 4 feiatriaid y sefyllfa,'yn masters of the sit- aation,' ac 08 ceir bwy yn Syddlon, a'u calon yn eu gwaith, yna ac nid heb hyny, daw bendith ar y gwaith, bydd yr eSaith o'u ffyddlondeb yn ddi- ben-draw. Yrnlaen yr ejp'r llyfr bach, rnedda t. Pris ceiniog a dim-I yr un, nau bymtheg seiniog y dwain, ar cludiad yn riiad -Argraff- wyr, Y W i-Asg Eglwysig Gymreig, Lampeter, a 'does eisiau dim sydd well. BWYD DltUD. Dyma'r dortb bedwar pwys wedi codi i ddeg eeiniog, ac ar i fyny mae rbediad pethau. Angen- rheidiau bywyd yn ddrud ymhob cyfairiad. Nid rhyfedd y canfyddir arwyddion o anesmwythder ytnhlith y werin, yn enwedig pan ddygir mown cofy ffaith fod trigolion y wlad yma bob amser wedi edrych ar fwyd rhad fel eu genedigaeth- fraint o'r cychwyn. Clywir sibrydiadau fod rhywrai yn gwneyd proffidiadau afresyrnol, a bod doabarth arall yn dal i fyny, neu ddal mown Haw ystor mawr o angenrheidiau bywyd i gwrdd t'r amser pan fydd prindor, ac yna iddynthwy gael crogbris am y nwyddau ydynt wedi storio o'r neilidli ar gyfor y prinder. Gwoeyd ffortiwn iddynt eu hunain ar draul newynu (pe tnedrent) eu eyd-wladwyr. Pa drmiaeth, debygwch chwi, haedda y cyfryw greaduriaid ? Dynion mo honynt. Ond ar bwy mae'r bai fod pethau fel hyn yn bod 1 Ar y rhai sydd gyfrifol, wrth Swrtl. Nid oes esgus iddynt, sttC ein llywodraeth- wyr, ein seneddwyr, ein Llywodraeth. Mae rhywrai, yn yr uchel-looedd llywodraethol yn gwneyd cam dybryd 4 dyledawydd gyhoeddus. Ar y pryd, beth bynag, rhaid i ni gymeryd peth- au fel y maent, a dyledawydd pawb o honom yw gylweddoli'r fiaith fod yr holl fyd yn gorfod di- oddef fel canlyniad y rhyfel, ie pawb, yn neutral' yn gystal a rhyfelwr. Ac nid oes ar gael es- mwyth feddyginiaeth iddynt. A goreu po gyn- taf i ni, bawb o honom, sylweddoli hyny, a threio byw ac ymddwyn yn ol yr herwydd. Rbown o'r neilldu bobpeth y medrwn wneyd hebddynt, pa ond am y ffaith fod afradlondeb, mewn unrhyw gyfeiriad, yn golygu dioddef i'r brawd gwanaf. Cofiwn hyny. Ond erya cyfrifoldeby Llywodr- aeth yr un. Dylent wneyd a fedront i ysgafn- hau'r baich. Nid ydynt yn gwneyd hyny. Rhaid i ni wynebu'r ffaith y gall pethau yn hawdd fod yn waeth cyn y dont yn well. Mae calon ac enaid y bobl yn y rhyfel, a dim ond i'r Llywodraeth roi arweiniad priodol yn y mater o fyw yn gynil, a gofalu na wneir cam a'r tlawd gan ormeswyr masnachol, fe wfii y Llywodraeth wed'yn fod yr holl wlad, yn bob dosbarth, wrth eu cefuau i gyd-weithredu fel un gwr. TY8TIOLAETH GADA-RN. Dyma eiriau Syr William Robertson, y cad- fridog uwchaf yn y Fyddin' Brydeinig, mewn llythyr at Esgob Lluadain yn dymuno Ilwydd i'r Genhadaeth Genedlaethol" Ofnwyffod gormod o honom yn rhoi gormod ymddiriedaeth mewn cerbydau a meirch. Gwir y gallwn ddibynu yn llwyr ar ddewrder ein milwyr a'n morwyr, ac y cawn ddigonedd o 'ammunition,' ond nid digon hyny. 'Rwyf yn ddigon hen ffasiwn i feddwl fod y rhyfel fawr yma, fel y rhyfeloedd y darllenwn am danynt yn yr Hen Destament, wedi ei bwriadu i ddyagu i ni wera angenrheidi5l, ac os felly, da fydd i ni holi ein hunain a danfon y wera gartref. Byddai i'r ffaith fod i'r genedl benderfynu yn ddifrifol geiaio a haeddu Dwyfol gymorth, byddai i hyny ein galluogi i edrych ar y rhyfel o safbwynt mwy cywir, ac hefyd nid yn unig galonogi ein milwyr a'n morwyr, ond" hefyd ysgafnhau pwya y baich o gyfrifoldeb a ddygir gan y gwahanol awdurdodau yma gartref a thros y mor." NORWAY A'R SCRIW." Mae ymddygiad Germani tuag at Norway yn giaidd, :ond nid yw hyny ond y driniaeth mae hi wedi arfer ei gael oddiar law Germani 01 chryd. Trwy y Canol Oesan gw,ialen haiarn' oedd uodwedd Germani tuag at Norway. Pan ddech. reuodd Norway yagwyd ei hun yn glir trwy wahodd maraiandwyr Lloegr a Yagotland i setlo yn Bergen, gyrwyd ein pobl all an oddi yno gan y German, a choepwyd y brodorion yn dost am eu cynyg. Fel yn y dyddiau gynt y llosgwyd Bergen hyd lawr ac y lladdwyd ei phrif ddynion.mewn Ed oer am iddynt fentro «tradio' hefo Lloegr, heddyw y suddir llongau Norway ac y ir morwyr Norway yn ddiarbed am fod Norway yn beiddio arfer ei hawliau fol 'neutral.' Ond 08 gwir y peth fod Norway druan wedi ei dychrynu i ganiattau rhyddid mynediad i'r • German commercial submarine' fynd a dwad o'i phorthlftddoedd hi, yna mae Germani wedi rhoi ergyd c&s i'r hyn alwir rhyddid y moroedd.' Na fydded i'r Cynghreiriaid gau eu llygaid i hyn, set 08 caniateir i'r lubmarlDe tneenachol German- aidd gael ei drwyn mewn, yn& gellwch fentro bod y ffordd rn glir i beb 'submarine' chwareu ei branciau dinyatriol i fewn ac allan porthladdoedd Norway-sefyllfs berygltiu i'r 'Allies.' Ac ofn Gormani sydd yn ddiameu wedi peri i Norway roi fewn ar y mater. Ond y cwestiwn yw, a fydd i ni oddef i'r fath beth fyn'd ymlaen ? Mae Copenhagen yw berwi gan Germaniaid, & Oen- marc bron yn gyfangwbl dati drael Germani, a rwanmaen ymddang<)a fod Norway druan ar gael ei thynu i'r rhwyd; Mari'n bryd i ni sycnud goelia i TWPHIDD-DRA. AFRMANI. Mae Germani yu HV,IL t,rtff in(iwn rhai peth- au eraill. Mae ptpyr--»u uewydd Germani yn rhoi ar ddeall i'r wtal (Germani) ei bod hi heddyw yn aros yn 'orcnfygwr ar y rnaes,' ie, yn orchfygwr ymhob adran o'r rhyfel! Ond. gofynwu sut y gall byny fod ? is geliir sicrhau buddugolaieth ond trwy ddinystriad neu barlya- iad o egnion a nerthoe id y Cyngreiriaid (Al'ies) yn fwy cada.rn ac un >1 nag y b iont er ddechreu'r rhyfel, a darllenwn bron yn ddyddiol am eu Uwyddiant parhaua. Ptltb arall, oa yw Germani yn fuddugoliaethus, ei lie hi yw gosoi lawr ei thelerau ac ordro Na, y gwir yw, fod rhyw- heth allan o le yn nghyflwr meddwl Geruiaui. Waetbiddi hub wingo, a threio rhuglo allan o'r rhyfel gyda mantaia iddi ei hun. Me'r meddwl (ierraanaidd mor dwp a pbendew ar hyn o bryd fel naa gall ddeall y ffaith syml fod hyfdra Ger- manaidd, milwriaeth Gernaanaidd, anfoeaoldeb a chreulonder Germanaidd mor anioddefol i'r cenedloedd gwareiddiedig ydynt heddyw mewn arfau yn erbyn y pethau hyn, fel yu hytrnch na'u ierbyn fod yn well gan y Cynghreiriaid (Allies) farw. Mae Germani yn hir iawn doill y wers blaen bon, y wers gyntaf. Nid yw'r I AIlies'atn ddinvstrio Germani yn gyfaugwbl, ond y maent wedi penderfynu ymwneyd âr ysbryd drwg sydd yn Germani yn y fith fodd fat y bydd bellach yn llonydd. Pan ofynwyd i filwr Prydeinig yughylch beth oedd achoa y rhyfel, ei ateb oe-id, I The fact was this here Kaiser was getting a bit too thick.' Dyna fo i r dim. A busnes yr 'Allies' yw sicrhau na chyfyd mo'r ysbryd mileinig yma. mo'i ben am rai cenedlaethau mwy y tn allan i Germani, a goreu po gyntaf iddi ddeall hyny, os medr hi. liLYTHYR OALL. Sef eiddo Cromwell i'r Cyrnol Valentine Wal- ton ar farwolaeth ei fab hynaf yn y rhyfel. Gwna ei ddarilen 19s i lawer t id a mam ydynt weJi colli plentyn neu blant yn y rhyfet Sir, God hath taken away your eldest son by a cannon shot. It broke his leg We were necessitated to have it cut off, whereof he died. Sir, you know my own trials this way but the Lord took him into the happiness we all pant for and live for. There is your precious child full of g'ory, never to know sin or sorrow any more. He was a gallant young man, exceedingly. gracioua. God give you His comfort. You may do all thing, by th; strength of Christ. Seek that, and you shall easily bear your trial. Let this public mercy to the Church of God make you forget your private sorrow. The Lord be your strength.' Beth allasai fod yn well PERIJOWL. Medde Lord Robort Cecil, y dydd o'r blaen, To undertake to govern & country, at a time like tb's, is to undertake a task which is really beyond human power.' Gwir y dywediad hwnw-I What you are speaks so loudly I cannot hear what you say.' Dyma brofiad un progethwr enwog—' Uni- formly, as far as I can see, my usefulness as a preacher has been greatest where my congrega- tions have bpen small and discouraging, and great depression about my work has preceded success.' Archddiacon yn myn'd i'r gwas newydd hefo fo i wneyd tipyn o calls.' 4 Bring the cards, Thomas, and leave one at each house,' medde'r Archddiacon. Hyny fu am ddwy awr o visito. 1 This is the last house, Thomas, leave two cards here.' I Beggin' your pardon, sir, I can't; I've only the ace of spades left.' Wfft i'r dyn Esgob o'r America yn chwareu golf' am y tro cyntaf. Y tro cyntaf, latheni oddiwfth y bdl. Tut tut tut!' meddai. Treio, hitio'r b81 wed'yn. Methiant truenus eto. 4 Tut I tut tut I' meddai eto. Treio weiya, ond dim ond twll mawr ddeg modfedd oddiwrth y bdl. Tut! tut! tut! "eto. i Say, mister,' medde'r caddie, 'you'll never learn to play golf with dem words.' Yr Esgob Stubbs a'i wraig yn cerdded yn y wlad, ac yn dyfod ar draws twr o fustych. Ffarm- wr draw yn gwaeddi—' Hey, mister, head back those bullocks.' Medde'r Esgob, I Well, you know, a Bishop is supposed to be a shepherd of sheep, but not of bullocks.' Tynodd y ffermwr ei het yn sobr a dywedodd—' Then, my Lord, I am happy to be one of the sheep.' Ifewn atebiad i ofyniad ynghylch y I five senses,' dyma un I tipecimen' The five senses are Sneezing, sobbing, crying, yawning, cough- ing. By the sixth sense is meant an extra one which some folks have. This is snoring,' Hen wreigen go fusneslyd yn gwel'd esgob allan am ddiwrnod o saethu. Dyma hi ato—' I have never read in the Bible that any of the apostles went out shooting, my Lord,' meddai yn sarug. Well, you see,' medde'r Esgob yn siriol, all their spare time they spent out fishing., Yr organist' yn s&l Y dyn yn cymeryd ei Ie, y 'deputy,' yn foneddwr arferisi chwareu y 4 full organ' a'r 'full chords' lie arferai yr organ- ist' arferol onp 'single notes.' Pan rhyw haner ffordd drwy'r 'Hallelujah Chorus,' dacw'r gwynt allan. Dyma'r 'deputy' i gefn yr organ, lie gwelai y chwythwr fegin' yn rhoi ei got"am dano. 4 What do you mean by such behaviour ?' meddai mewn 'temper" ofnadwy. A medde'r 4ehwythwr, 1 Look 'ere, sir; if you think I don't know 'ow many puffs it takes to blow the 'Allelujah Chorus,' you make a big mistake' Dyna fo. Medde Spurgeon unwaith wrth un o'i feibion: —4 Can you tell me the reason why the liona didn't eat Daniel ?' No, sir. Why was it ?' 4 Because the moat of him was backbona, and the rest was grit.' Nid drwg.