Collection Title: Dydd

Institution: The National Library of Wales

Rights: This resource is copyright of Cambrian News Ltd.

View full details

First Previous Image 2 of 8 Next Last
Full Screen
3 articles on this page
j II ITREM AR Y SEFYLLFA

j I I TREM AR Y SEFYLLFA- TAN-BELENU Y DARDANELLES. Yn ystod yr wythnos ddiweddaf bu i I lyngesoedd Prydain a Ffrainc dderbyn colledion, y rhai cyntaf yn yr ymosodiad pwysig ar y Dardanelles. Y rftae'r ymdrech hon yn un or rhai pwysicaf yn y rhyfel. Canlyniad yi ymosodiadau yw fod amddiffynfeydd y Narrows wedi eu niweidio yn fawr. Ohd y mae hyn wedi costio yn ddrud i Brydain a Ffrainc. Collwyd tair 0, ryfel- longau-dwy Brydeinig ac un Ffrengig. Suddo Tair o Rylel longau. I Ddydd Gwener gwnaed yn hysbys fod dwy ryfel-long Brydeinig, yr Ocean a'r Irresistible, wedi eu suddo gan ffrwyd- be^enau nofiadwy, ac hefyd y Bouvet (Ffrengig), rhyfel-long cymharol newydd. Achubwyd y rhan fwyafo ddwylaw y llongau Prydeinig, ond bu dros 600 o ddwylaw y Bouvet foddi, gan iddi suddo ymhen yChydig funudau ar ol gwrth-daro a'r ffrwydbelen. l Nid oes lai na phedair ar ddeg o ryfel- ) longau Prydeinig a phedair o longau Ffrengig yn cymeryd rhan yn yr ymosod- iad. Gellir yn hawdd ddesgrifio yr ymos- odiad fel yr un mwyaf ofnadwy mewii hanes. Y mae y rhyfel longau Prydeinig— Queen Elizabeth a'r Implacable—wedi cymeryd lie y llongau a suddwyd, ac y I mae'r ymosodiad ar yr amddiffynfeydd. yn { par hau ev gwaethaf y colledion trymion a I dde--byniwyd. Edrydd pellebron y Sadwrn pa inoi ffyrnig yw'r frwydr rhwng y llyngesoedd a'r amddiffyrtfeydd- Tarawyd yr • In- flexible gan ffrwydbelen, a lladdwyd ac an- afwvd dros hane-r cant o Brydeinwyr. Hefvd gwnaed niwed i'r Uong ei hunan, a gorfuwyd ei syrnud o'r culfor er mwyn ei hadgv;weirio. Gwnaed cryn niwed, hefyd, i'r rhyfel-long Ffrengig Gaulois. Ni achubwyd ond 64 o ddwyiaw y Bouvet. Fen'l, bu dros 600 foddi. Er fod'Constantinople yn ymffrostio yn suddiad y rhyfel-longau, eto mae'r Ger- mamud a r Tyrciaid yn addef nad oes ganddynt amheuaeth beth fydd y diwedd. i-n i !W 11 -() l Gei-mana i d d Y mae' y swyddogion milwrol German aidd i yn brysur anfon euteuhioedd dros y ffindir- I Y nnegohebiaeth wedi He DaTth- ed arbed Constantinople rhag cael ei dinvstrio ar ol i'r IlyDgesoedd wiieild eu ffordd t-, wy y Dardanelles, a Mor Marmora- 520 0 SWYDDOGION PRYDEINIG WEDI EU COLLI- | Ar v tii" y mae brwvdvo caled wedi cym,* eryd lie vn Ffrainc a Flanders- Y mae lyddm Brydeinig wedi dilyn ei llwyddiant yn Neuve ChaoeTle, tnw wrthsefyll ym- osodiad nenderfvnol o eiddo y Germaniaid yn St. Eloi. De byniodd y gelyn goll- edion trvmion- Y ,"na'r rhes^ wvthnosot o golledion v Pn-Tdeinwvr wedi ei cHwvddo vr wvthnos ddiweddaf gan v colledion vn v frvvvdr yn Neuve Chappelle a St. Eloi. Rhestr iaith yw. Y mae ynddi enwau 520 o swydd- ogion Prydeinig wedi eu lladd, eu clwvfo, neu ar goll. Cynhwysa y nifer yma — ( Wedi eu lladd, 188 Marw o'u clwyfau, 13 Lladdwyd yn ddamweiniol, 2; Wedi marw, 1 Clwyfedig, 291 Clwyfedig-ac ar goll, 5; Ar goll, 20 Cyfanswm--520. Ymlilith yr uchod mae pum' Cyr nol Yml-ilith yr c p wedi eu lladd. Hyd yn hyn, nid oes dim swyddogol wedi ei gyhoeddi am ein colled ion ymysg y milwyr cyffredin, ond mae'n amlwg f od yr alanas wedi bod yn ofnad wy LLWYDDIANT Y FFRANCOD. I Tra yr oedd y Prydeinwyr yn trechu'r gelyn yn Flanders, yi oedd y Ftrancod yn gwneud rhai symudiadau llwyddianus mewn rhanau ereill o'r maes. Gwnaethant ruthr pur effeithiol gyda'r traed filwyr ar y tu gogleddol i Arras. Wedi ymosodiad dewr a beiddgar cymerasant feddiant o lethr ddaliai'r gelyn. Disgynodd i'w dwylaw tua chant o garcharorion. I Gwnaeth y gelyn ymdrechion cawraidd i geisio eu gyru yn ol o'r safle, ond trodd eu holl ruthriadau yn fethiant; a dywed yr adroddiadau o Paris fod y Ffrancod wedi gwneud eu hunain yn ddiogel yn y lie. Bu llwydd pwysicach fyth ar y gweithred- iadau yn y Champagne. Gyda dewrder mawr llwyddasant i wthio'r gelyn yn ol ar hyd llinell lied faith, ac yn benaf oil cym- erasant gopa lletb; bwysig sy'n rhoi man- tais fawr iddyrit i weithrediadau yn yr holl gylch. Yr oedd y Ffrancod er's wythnos- au a'u golwg ar. y bryncyn hwn, ac wedi gweithio'n ddyfal i sicrhau'r ofuchafiaet-ii. ) Mor bwysig yr ystyriai'r gelyn y safle fel y I tanodd ei holl rym yn erbv n, Y Ffrancod i geisio'u gvru yn ol": ond i ddim pwrpas, ond i aberthu bywyday ac i wanhau eu I nerth ar gyfer ymosodiadau 'r dyfodol. LLWYDDIANT Y RWSIAID. I Y mae'r Rwsiaid yn parhau i wneud cynydd sicr ond graddol. Maent wedi goresgyn Dwyrain Prwsia, ac y mae'r Germaniaid eu hunain yn addef fod y Rwsiaid wedi cymervd porthladd Memel, yn y Baltic. Y mae Memel y porthladd pellaf i'r gog- ledd sydd gan y Germaniaid yn y Baltic, j ac v mae'n dref fawr gyda phobIogaeth o 30,000. Daw adroddiadau swyddogol o Petro- grad fod y Germaniaid wedi derbyn coll- | -edion trymion wrth geisio amgylchyvni y Rwsiaid i'r gogledd o Warsaw. Dywedir j fod nifer fawr o feirch-filwvr wedi eu lladd j gan }-T magnelwvr Rwsiaidd- j Yn y pen axall i'r llinell gorfu i'r Rwsiaid wvnebu ymosodiad arall o eiddo yr Aws- triaid vn v Bukovina. Y mae'r gelyn yn ce'isio croesi y Pruth, ond hyd yn hyh methiant fu eu hymgais- l < CYMERYD PRZEMYSL. Daw newydd pwysig o Rwsia ddechreu'r j j Wthnos hon, sef y newydd am gwymp Fr/env^l, wedi ei'gwarchae gan y Rwsiaid. j am chwe' mis. Dvrna oruchafiaeth fawr i j'v. ia vmhob vstvr. Rhyddheir rnil- d o'i mihvvr i ymladd mewn Ucoedd f i < l i tic agor ir y ffordd i symudiadati pwsig. "r Awstriaid oedd yn dal y gaerfa fawr hon, ac ymladdasant yn ddewr a di-ildio am chwe' mis o amser. Yr oedd wedi myned yn galed iawn arnynt at y diwedd, ac yr oeddynt yn lladd ceffylau i'w bwyta, gan fod newyn am fwyd. Y mae llawenydd mawr drwy holl Rwsia oherwydd y fuddugoliaeth bwysig hon. ZEPPELINS YN YMOSOD AR PARIS. Yn oriau man bore Sul gwnaed ymosod- iad gan bedair Zeppelin ar Paris. Desgrif- ir yr ymosodiad mewn adroddiad swyddog- ol fel methiant llwyr." Gyrwyd dwy o'r Zeppelins yn ol pan oeddynt 10 a 36 milltir yr un oddiwrth y ddinas. Bu y ddwy arall yn hofran uwch- ben rhan o'r ddinas am awr a haner, cyn iddynt gael eu hymlid gan ehedwyr Ffrengig. Gollyngwyd dwsin o ffrwyd-belenau gan yr ehedwyr, ond ni wnaed llawer o niwed. Yn ol yr adroddiad swyddogol clwyfwyd saith neu wyth o bersonau, un yn ddifrifol. Dync/a'r tro cyntaf i'r Zeppelins vmweled a Paris.

METHIANT FUR YMCAIS

METHIANT FU'R YMCAIS. Ddydd Sadwrn, ceisiodd pedair o awyr- longau Almaenaidd daflu ffrwydbelenau ar Deal, ger Dover, ond methiant truenus fu'r ymgais- Dychwelodd tair yn ol cyn dyfod yn agos i dir. Llwyddodd y llall i ollwng ffr wydbelenau i'r m6r, a chafodd Hong Ameiicanaidd ddiangfa gyfyng rhag cael ei chwythu i fyny. Gyrwyd yr awyrlong yn ol gan longau Prydeinig trwy saethu ati. -0-

I ARCLWYDD KITCHENER A CWEITHWYR

I ARCLWYDD KITCHENER A CWEITHWYR- Rhaid i Lajur wfleud ei ran- Ddydd Sul, a1 olbod yn edrych ar Palso Lerpwl a Birkenhead yn gorymdeithio yn Lerpwl, cadd Arglwydd Kitchener ymgom ag arweinwyr y docwyr yn Lerpwl, a. Bef-, aiodd eiriau diamwys iawn wrthynt. Yr oedd un o arweinwyi y gweithwyr, Mr. Patrick M'Kibbon,. newydd ddychweJyd o'r rhyfel wedi ei glwyfo yn ddifrifol- Ar y diwedd cyHwynbdd Arglwydd Kitchener y llythyr canlynol i'w ranu ym mysg y dynion:— Anwyl Mr. Sexton (Ysgritenydd y gweithwyr) ,ynais yn fawr pan dde- allais fod adran o ddoowyr Lerpwl yn gwrthod gweithio amser dros ben (over- time), yn ystod yr wythnosau a't Sad- yrnau. Ofnaf nad yw y dynion hyn eto wedi sylweddoli fod eu gwaith yn llenwi y dociau a llongau, a thrwy hyny yn cadw v wlad ihag cael arfau a bwyd i' dvnion sydd vn ymladd drosom, yn cael effeithiau niweidiol a difrifol, a RHAID EI ATAI. iI Gobeithiaf y bydd i'r genadwri hO1 roddi pethau yn eu He at y dvfodol. Ai yr adeg yma, dylai pob Prydeiniwr, pwy bvnag fo, wneuthur ei oreu i gario y rhyfel hon i derfyniad llwyddianus, ac yn hyn o beth gall docwyr Lerpwl wneuthui eu rhan, a helpu eu cymrodyr sydd yn awr vn ymladd yn Ffrainc. ,Ii Os na chaiff yr Apel yma effaith rYDD RAID I MI YSTYRIED PA G AMR AUI GYMERYD i sicrhau fod yr hyn sydd yn angenrheidio? vn I-Orpwl >11 cael ei gyfl awni.