Collection Title: Seren Cymru

Institution: The National Library of Wales

Rights: This resource is copyright of Baptist Union of Wales.

View full details

First Previous Image 2 of 8 Next Last
Full Screen
3 articles on this page
Lief y ProflWyd

Lief y ProflWyd. Myrdd yw'r Eeisiau. glywk* heddyw 0 hob iCyfeiriad.. Rhuihraat am y cyllymaf er gwrandawiad a'n cnediniaeth. Llawer o honynit mor aaaealladwy i ,ni a'r ieithoedd yn iamser twr Babel, a'u dydaawad Hawn mr ni-vvioid,iol i'ii huadeb a'n cyd- weithxediad oenedlaetbol, ag y buont bwytliau. Gormod o glust r odd wyd gennym vl-o' i'r llefau liymiy isydd mor ddinistriol l'il hyder ym medrus- rwydd ein. harweinyddiJon; no yn bicr- wydd y fuddugoliaeth. DiG, ydyvv meitl-irin diystyrwoh tuag at y cyf- ryw. a throi teag saiynt y glud. fydd- ar, >gan iia thriaetbaat ,ond' yr hya i gyfyd oi ambeuiaeth ddofn, ag syddyn eager ar anobaitlx di.ii-i: ioi. Y mae yn llawn bryd dewi'r waisg bono sydd a'i holl ymgais at ddinistrio ein hymddir- iiedaetli yng aghymwyster y rhai sydd yn ein harwaia trwy yr axgyfwing pres- einitol. Dyma ein profSwvydi gau, ac fe fydd yn de-sty n isyadod i'r oe -au cym- aaalt a fagwyd gennym fel oeaedl; a ehymaiat o rwystr ydynt i ddwyn oeruedl all an io'i chyfyugder pan wyneh Jill wyneb a sylwedd.au bywyd. Y mae'r gwir broiffwyd gennym befyd, ao er cymaiat ein dirywiad nid yw'r riefoadd wedi ein hamddifadu o boaynt. Da iawn fydd y nos pan na ohyfyd neb yn ein mysg i dytstiol- oothu am y gwir oleuni; ac or dued yw'r ,acl:eg. presellol' fe glywll' yma a ftrraw lef y profl'wyd gwirioaeddol. Gieilw hwn sylw'r geaedl at doriad gwawr, lac fe bar beir i lal w byd1 laes y oaifi wraodawiad. Y llef hon ni phair i neb ohonom roo'i diystyru, gian fod y paeges yn cynawys addewidion gwerthfawr ja isior, pa rai sydd yn sylfaencdig ar el adnabyddiaeth 0 gyf- riaioii Duw. Hawliai y, Bef wraadiaw- iad,i y go nod tarn y rbe ymau a no dir. EI DYMUNOLDEB. Crynoor neges y, proifwyd i fyr eiriau fel hyn: "Fe gaiff PryidainFawr y fuiddugOiiaetb pan fydd yn deilwng." Dyma faich pob proflwy!cT sydd giaiiidclo heddyw wyfcodaeth yng .ng-welied-ig-aetli- au yr Arglwydd, ia bailch fydd hyd Dies y jtraetbir hi yn hyglyw i'r bdb'l. Niaifcuriol ddigou ydyw prioioldeb y geiriau yma fel ey.-ii-yrch. t,-imla)dlau ar- benig ac iii.,cl ftrwytb ;argyboeddiada.u dyfnion, a'r un mor bawised hefyd eu oyfrif fel I-Dynecriad 0, isyniaidau culion ryw ddo^bartb o benboetb wyr. Er hyny oynnwysant i ymwybyddiaietb oreu'r gienedl eiriau sobrwydd a gwirion- eidd." Derbyiiiaiit buyslai.s cryfach pob tro y lleferir bwyut, ac y caeiLt aoeniiul croyw ynghalon eraill. Sion am fuiddugoliiaetb wna'r proff- wyd lac [nid 10186111eb iO bonom yji 'blino clywed yr hyn Tydd sefydlawgnvydd i'n hyder partlied i ddyraebwoiiad y gtelyin. Son a wnia gyo,aT s;ierivydfl mwyaf pan y bydd digwyddiadau beu nydd-ijol megis yn myned i'w gwrth- bino-fi. Tria y mae hyder llawer yn oael ei siglo, deil y proffwyd iddat- gan ei welodigaetb. gobeifcbiol er ciiri cy.siw. Davv'i- wawr er duaicl y cwmwl ac ar eanged y Iledai, ac er gwaethaf pob camsyniad, ac enciliad, oblegid nid oddiar ddigwyddiadau beunyddio], na gallu dyaol y: ffcyf ei byder, ond oddiar gwyliadwriaetli yr Arglwydd 0 ogwy- ddjariion "sylfaenol bywyd. Brad ddi- lynai frad fel y mae eisiau ryw ad- moddau dwyflqt eœ cadw iein gobeithion yn fyw tnvy'r cwbl. Mor ddymiHiol ac iaclmSol ydyw. llais y proffwyd pian yn cbwalu lein holl ofnau ac yn ein baJdfer i'r pwylledd ptiodol: onid hyn yw dyfroedd oerion i enraiJd sych- edfug ? Dyleidtus iawn yw'r genedl i'r araith drcLodwyd glau 8ill Prif Weinidog yn y Seue ld ychydig wythnosau yn oi, pan y phoddodd adolygiad' cywir o'r. isefyllfa, ac y datganodd mad iOedc1 ei byder lonya yn llai yn niwedd llwydd- iannujs y Cynglireirwyr wedi drois 2 flyniedd o ymliadjd i'r hyn ydoedd. y mis cyntaf. Gall y wlad ddioicb foci gtaniddynt y fiath benson wrth y, lyw. fel mas gall cynddeiriogr \\ydd y tonau ma grymnstor yt gwynJtoedd, niac yoh- waitli duwreh y nots siglo mymryn ar ei fiydd yn niogelwcb y llong. Yr byder liwnuw sydd wedi ei wreiddio mown oy-flawnder, ag sydd yn suguo,ei aidnoddau, megde o fyd airweledig sydd yn ddigonol i pTos drwy y dymchwel- iad1 presennoL Mor rymus a diym- ollwng ydyw hyder oenedl pan y'isyl- faeinir ar uniondeb amcaxiion. Colll"r hyder hwn e,yr yr holl ddorau i'r gel- yn, ac fe fydd gan Hin OBllIedl fantais i giael yr jorucbafiaeth ar y gelyn pan fydd oeinedl yr Abnaen wedi colli ei hyder mewn bmldugoudaeth..Parlysir pob egni, ia ¡dlattodir pob1 uadeb a tbxefn., a brawycbir paw:bl glan yisbryd1- ion aflaxx y idibyn axxo^beitbiol, un- waith y colliaut yr ymifrest Jxydiorus. Gellir catel hwn ar wahan i'r hyn gymer 18 ar faes y frwydr; a,e niraid gyrru'r gelyn pi PiYaiuo na Belgium er ei isylweddoli. G-wel y profxwyd mai fErwyth bjoll isymujdiadau yr Al- nxaen yw ypxddatodiad imioeisol," aplian y diaw fe g-ydnebydd gennym xxad ilaw dyn a'i giOrchfygodd ond eiddo Duw. Hawliai y lief eill gwrandawiiad fel oenedl, oblegid ei DDIEITHRWCH. Cyfyd diteitla-weh y lief nid oddiwrtb ei wTthdara-wiad i lais iseneddoil ma mil wriol ein ioenedl a'n teyrxuas, tond yn y gwah,aiiia,eth, sydid xhyit,d,,dot o' ran y many gioeodai y pwyislais peixmaf. Y; sylfaen a'r cynlluniau isydd yn wahan- ol yn gymaint la, bod safon ei wlelediad a dyfrxder isi, ddirruadaeth yn ei wa- haniaethu oddiwrth y gwlad-arwein- ydd :a'r icadfridog dewr. Ar wahan i welediad y proffwyd lamherffaith yw pob gweliediad jarail er- cwuipa-u hyvvYd yn ei gyfanrwydd. Rhaid gan hyxxny wrth ymgynghoriad 'ja'r gwir broff- wyd i'r Goxuchaf heddyw, fel ydarfu i JehoEophat gynt pan yr 3Jeth gyda Ahab i'r frwydr, icyn y gallwix 'feddu sylfaen 'Siafadwy i'n hyder. Caffed y pnoffwyd. eiJJe a'i werth priodol gaixy geiiiedl heddyw, ac f'e'u gwobrwyir gan Dduw nef,or--dd a daear. Genir byd newydd gan y cyfnod hwn, ac fe eihv lallaxx bob factor' ym mywyd 'oenedl ieir ei chael yn gyfnod gwell. Amlwg yw iniad yw pob cyfnod uewyidd yn un gwell; ddim xxxwy na pliian didaw larolygwr newyidd i'r lofa o angenrlxieidrwydd yn golygu un gwell. Y !ffiIEi<8 pwyslails y proffwyd n'ijd ar yr jelfen arianiOil fel eiddo'r ar- weinytlid gwlieidyddol, nac befyd ar allu a mediU-iM.vy:ld y milwr fel eiddo y cadfrklog, IOnd lar y moesol sydd ym xnywyd y genedl. Pwysleiisiai mor drwm ar y, moeaol, oblegid gwel mai y factofr amiycaf fydd yn siorhau y frwydr lion fydd befyd y cryfaf yn ifurfiad' dyfodol y ddynoliaeth. Ac er pi boisibil y gellir sicrhau yr oruchaf- iaeth lair y gelyn, y gallwix fod lar ein cythlwng weJi'r cwbl fel teyrnas ac fel gwledydd Cristionogol. Y mae'r yebrydol yn icael iei mantoli a'r xaatexol lawn gymaiixt sag yw'r biaMnoe power' rhwng y gwledydd, ac yr ydym gyda ychyjdig 0. yistyriaeth yn rhwym o gyd- naboJ fod ;i'r amodau moesol hyn eu He yn pin tsyiweddoiiiad o'r fuddugol- iaetlx. Tra fyddom yn hwyrfrydig i ddysgu fel ceiiedloedd anfuddioMeb hoillol rbyfel. flelmoddion i ddatblygu y gioreu yn y genedl, ac i sicrhau y 'II grneu i'r genedl, fydd rliaid goddef i'r gialw mawr iddifa i rtatddau lielliaietliach leu hiadixoddau mwyaf cy -egi e iig\ Tra'' amlygir cymaint 101 ang-hytundeb, mal- ais, lathrpd, mewn -d-osbartl-iliadiau, a phersoiniau mewn ucliei leoedd, fydd diwedd ein ccnodl yn resynus; er gorchfygu obonom yr Almaen. Y mae gai-i y gwiaeid idtY,welltir ar fiaeis y friwydr heddyw er iadfier 1Jedd i'r byd oto, ran hanfodol yn Surmad deddfwriaeth y dy- fodlol. Ac ymgais at heddwcb ym mhob cylcb yw ceixadwri aberth ein meibioill la'n merched. Gan fod y rhyf- el eisoeis yn' jdatguddio nad eiddo'r oryf ydyw, profir i raddau mad eiddo i ynfyjtyix yw geiriau'r pronwyd. A dengyp yr hioneis fed buddugoliaethau weidi eu sicrhau oddiar uniondeb yr ymgais del y rhiai gafodd Cromwell gy nt, yr glall yr oirneist bresenol fod yn ail-iaidjrodidiad iddynt. Sawliai y lief ein gwrandiawiad ob- legyd ei L ■ Wi RION EDDO L PWYDI). Tawed y proffwyd 1013 llM gwirionedd fynegai; oblegid dyheai y wlad am y gwir ym mhptb ysvr- SuCy gwy- ddom mai'r gwirionedd ia ddywed y pxo,ff wyo? Ao os y gwir a draetbir gamididP pa betb wedyn? Rhaid wruof- yn yn pnetst pa beth sytdd yn angen- rheidiol er ioael y genedl yn Oilwng; a phan fe'n B-ieffry fel peth hwn, ideuwn tmlewn canlyiiiad yn gen- edl addas i idderbyn cyfrifoldeb y cyf- notd xxewydd a gwelil sydd yn ein haros. Gwireddir y lief gan ei acenioin, a ebawii ford' i liof y pnoffwyd ei aoenion yn iargyhoeiddiad.au dyfnaf ein harwein- wyr digylfelyb Goireedd Prydain Fawi, ac befyd yn ein hymwybyiddiaotlx Criitioxxogol fel oeinedl. Dywododd lein gwlad-arwein- wyr m waf icyd'wtybiodol a duwiiolfrydig fod eiix gelynioix pexxnaf yn lein mysg, ac nid o'n c win pa-, ond hwyrfrydig yw'r wlad yn looelilo hyn, ac anghyd- Aiaws hoUol yw awyrgylolx y Seneidd i giariio allan y gweddnewidiad angen- rheidiol ym mywyd y genedl. Tybed a oes yn irhaid i argyho oddxadau sydd mor wir a'r irbai hyn farw -qyxx dyfod yn ffeithiau? A pha liyd y bydd, eglwys y Crist byw cyn canfod mai trwyddi hi y dlaw iachawdwriaeith cym- deithas a cheniedl, lac nid trwy y Sen- edd nia Ideddfwriaetlx? Rhydd yr argyf- wng eu sâiie givertli priodol i "bob dyn a sefy¡dlÎJad. Synwn uwclxben y ffaith na fuaeai 

DRUAN OR ALMAEN I

D:RUAN O'R ALMAEN! I Mr. Golygydd,-—Yr ydym yn byvv ¡ mewn cyfnod rhyfedd yn banes y byd. Mae'r g-wledydd wrth y,(Idfau. ei gil- yidd. Male Duw yn ei n,-efo(ed)cl, o.n(I mae yn ;.ianhawdd onedu "All's right with the world." eglwys rury ddaear yn icurowrth ddrwis txugaredd am heddwcb; pad yn awr, ai dyiia eiisieu mawr y byd heddyw? Ai nid yr aagea penxxaf ydyw cad wyno y rhai sydd yn dryllioi deddfau Duw yn Eiaox; yn satbru'r gwledydd clan ou sa wdl haeairaaidd; yn goisod y cledd yn allu terfyaoil ar bob biawliau cymdeitbasol? Syiauider y rhai hyn, Jura bydd y ffoirdd yn rhydd i frexxhines heddweh fyad i'w goirBedd. Ond, modd rhyw rai, Maio hyn yn groeis i egwyddor- ioa efeagyl ttangnefedd. Nid ydyw y saiat i wrthwynebu a chledd: gosod- wn ein hacbois ger bron Duw, laC fe of alia ef am y canlyniadau. Mae yn anodd iawm deall fod Duw wedi bwr- iadiu eriioiad i ddwya trefa ar eia byd ,n tr,e f ii iar ?e i n  y c'i, ni lOner trwy. gyfryhgau dynol. A yw'r' saiat i prwedd y.n dajvel a gweled by- ddinoedd y, gelya yri satbru'r gwled- ydd1, yn lloisgi'r dinasoedd, yn treisio'r merched, halogi'r temlau, ia'u hwyn- ebau ar Calais la, Dover, a Lloegr a, Chymru? A '(y!dy:m i edrych ar y bleiddiaid hyn yn !s:ath.ru ein cartrefi, d'wyn gwartlirudd ar ein mamall a'n chwioirydd, a ninnau yn pletl-iu dwylo ac oclxeaeidio, 0 iia wawniai boreu hyfryd Jubili. Ai dynta- syniad eg- IlwyS, Dd u w am wladwriaeth? Feddi- chon y (cyfeirir iiii at Geidwacf y byd ar y grpes yn gweclirho, "c 0 Dad, maddeu iddyjit." Byddai hyaay yn ei lo, pe ffc^oigodd yn ein lierbya ptxji yn bereoaol a fyddai; iond mewn pob teyriuae teiiwng o'r enw, mae mor bwysag i gpsbli'r itroiseddwr ag ydyw i wúbrwyo'rhwn a gerdd yn uniawa. A betb ydym i .ddieall am syniad y Goiuxchaf am ei deyrnas Ef? Ai tru- garedd yw lei arwydidair yxx oi deyrnas ddelfoydol? Onid ydyw Tywy -og Llywotdraeth yr ei goll- fiarnu am bytlx am geisio oodii gwrth- ryfel yn ymerodraeth y Brenia Mawr? Gallwn ni (ddychmygu y bvddai Duw yn goddef i ormeswr o. fatb yr Ell- myn gwaedllyd, yn lonydd, gan ddy- weyd, Gadewoli iddio, dmaix g-wefJ. i'r deyrnas ddioddef na bod yn grieulonx i'r hWIl, a fu'n greuloxx i fil- oedd o dideibaid fy nheyrnae; fe'i ILaddwn drwy dynerweh a obaredig- rwydd." Male yxxa lawer o'r Bitbl yn darlunio Duw mor lân ei olygon fel xxa a?l edrych air beohod, ya clywed pva?o d i(I -NVae(l Abi,- I -yii ai.?fo, gwa?dd gwaed Abisl, ya arfer SlaB?e' o fan Tenynau ar ha10gwyr y demi, and am y Ka?ar la'i lu, gadawer^iddo, na aflonydder ar leI ohwarexi diaiwed. Yr eidCtodl, Blaonolydiach. DD. WILLIAMS.

YR YSGOL SUL AR RHYFEL

YR YSGOL SUL A'R RHYFEL. Anwyl FriawidJ,—-Tra y mae'r Yagûl- Ïiotn, Dyddiol yn dysgu gwerin aewydd mown Haaes a Die,a-rydd,L etli oddi wrth y Rbyfel, y mae lie i pfai xxad yw'r Ysgöl Sul yn sylweddoli'r pwys- igrwydd p gysylltu'r gwersi ysgryfdxyr- ol a chyflwr preeeaaol Hin gwla i -a"n byd. Un!Ûi egw-yddorion mawr add- ysgiaetb. ydyw mai creu diddordeb yn Yi diisgybl ydyw'r cam cyntaf mewn cyn- nydd. Yn awr, y nxae holl dtlisgybl- ion yr Yegol Sul yn dilyn symudiad- au'r rbytel, ao y mae'r disg'yblion llyn- d- yn ceiisio, cael rhyw syniad1 am ystyr foeisol y cymlxelri preseniiel. Dylai'r Ysgol Sul gyfarfod' a hyn drwy drefnu gwersi cynxWys. Y mae ymgyroh ein byddin yng N gw lad Canaan yn galw ar athrawosU yr Ys- goilioa Sul roi ,sylw. a.rhennig i Ddao- aryiddiaeth gwdad Canaan, ac egluro dxames lleoedd (megis Gaza) sydd ya dod i fri, y dyddiau hyn. A gellir creu diddordeb no wyd d ym 'Mesopo- tamia drwv ,alw sylw at Kinefeh, Ba- bylioa, &c. Ac onid oes eyfle aidder- chog yn Ixaaen yr hen genedl i ddysgu gwersi pwysig--njid, wrth gwrs, i gryf- hau ysbryd axilwnol, oad i ddngos fel y mao Duw yn goruwchreoli rhyf- eloodidi drhvyn oenedl i'w lie. Ac i'r dpsbarthiiadau hynaf aaodd medidwl am faes ilafur mwy cyfaddas ar hyn .0 bryd na'r prollwydi—yn en- wedig y proffwydi by chain." Y mae ystyr newydd i'r rhai hyn, ac y mae penpidiau cyfiain nad ooddynt yn y gor- xleaniOil yn apel'io atom, yn awr' fel pe wedi en cyfansoddi yn arbennig ar gyfer y cyfnp,d ty^yll hwn-dydd f prawf, ac niffioidau dyddiau gwell y dyfocloL Po byddai 'i'n II)Trf'o,iol)- Sul ymrioiddi i iddarllen y proffwydi hyn, crediaf y byddai'n foddion llawer mwy effieithiol i'n dwya i'r ysbryd priodol na obynoiad jambell i gyfarfod ymbil" pan awgrymir bynny i ,ai gan Bwyll- gor yr Eg'l"\yy'.i Rhydd.. I rhanaau hyn i'r aixxoaa preisennol nid oes aagea jam liawer o esboniadaeth. Ond oael gau y gweinidog neu ryw ] fnawd diarlieagar i noddi braslua o'r amgyliclxiiadau yr ysgrifeawyd y llyfr yaiddyat, byddai n'oi esbioiuio ei haa i i raddau pell. Ni fyddai aagea ymgodymu \ag amlto'd adaod aaodd ei deall, oad iceisio cael allan geaadwri y proffwyd yn y Uyfr. fel cyfaagorff. Hyderaf y gwel ami Ysgol Sul ei ffpirdd i gymblethu'r rhaaaau hyn o'r Beibl yn y "Maes Llafur. Ni fiaid i ni esgeulusoi Paul, onJeI. yn isior y mae gan Amois, Micah, a Se|)haaiali geaadwri .d ni ar hyn o bryd. Ao ios mynnwn i'r Ysgol Sul gyflawni ei gwaith ucbaf rbaid i ni beidio a cbolli'r cyfleustra hwn i ddwyn y dosbarthxadau hyaaf i gyd- aabyddiaeth ar meusvdd aewydid a diddorol liyn Yr eiddoch, I. EDMUND D, JONES. Abermaw.