Collection Title: Seren Cymru

Institution: The National Library of Wales

Rights: This resource is copyright of Baptist Union of Wales.

View full details

First Previous Image 3 of 16 Next Last
Full Screen
1 article on this page
Pulpud y Seren

Pulpud y Seren, XLV. GAN Y PARCH. ENOS GEORGE, LLAN- ELLI '(GYNT). "BRAWDLE CRIST." Canys rhaid i ni oil ymddangos ger bron brawdle Crist; fel y derbynio pob un y pethau a, w'naethp wyd yn y oorff, yn ol yr hyna wnaefcli, pa un bynnag ai da ai drwg."—2 Cor. 5. 10. Nid ydyw pechod dyn wedi dinistrio ei gyfrifoldeb. Y mae'r gwirionedd mawr yn aros, y rhaid i bob un roddi cyfrif o hono ei hun i Dduw. Gwelir yr athrawiaeth yn amlwg yn yr ysgrythyrau fod dyn yn gre- adur cyfrifol. Eiddo'r Oreawdwr vdyw y creadur. Y mac gan y brenin nju'r fron- hines hawl ar leu deiliaid; hawliant ufudd- dod ockliwrthynt. Y mae'r plant yn eiddo, eu rhieni; ond y mae y creadiur yn fedd- iant hollol i'w Greawdwr. Y mae'r ffaith fod dyn yn grealur cyfrifol yn mwyhau ei rwymedigaeth. Creadur iardderchog iaW'1l yw dyn. Y mae trefn ac arddercho w grwydd ei gyfansoddirud yn xhagorol. Dyna gywrein- waith ydyw'r gyd wybod--i,s-farnydd Duw yn yr enaid, mor odidog ydyw yr undeb rhwng y oorff a'r enaid. Cyifry gwélediad llygad oorff atgofion blynyddoedd lawer. Deffry'r ;'oo£y. scroll, a'r sereh yr ewyjlys, a"l, ewyll- ys'vielodau y oorff, a galluoedd y meddw'l. Qwaith Duw, ydyw ihyn oll, ac felly y mae ganddo lxawl ar ddyn, ac 0 ganlyniad, peth rhesymol ydyw i Dduw gael cyfrif oddiwrth ddyn. Y mae dy,n yn ymwybodol ei fod yn gre-adur cyfrifol, ac, yn weithredydd moes- ol a dwyfol yn gwylied ei holl ymddygiad- au. Y mae yr eg wydd or o gyfrifoldeb dyn i'w chanfod yn y llwythau mwyaf anwar- .aidd. Felly gan ein byd yn greaduriaid cyfrifol, y mae Duw, i'r Hwn yr ydym yn gyfrifol, wedi penodi rli wrnod "fel y der- bynio pob un y pethau a wnaethpwyd yn y oorff, yn 10I yr hyn a wnaeth, pa un ai da ai drwg." Sylwn yn I. Fad y Frawdle yn un ofnad'wy:- "Brawdle Crist." Y mae rhyw ddifrifoldeb yn pertnyn i bob gorsedd barn; gorlenwa'r enaid ag ar- swyd anwrthwynebol. Ond Brawdle Crist- brawdle'r Duw-ddyn; bqn fydd yn ofnad- wy. F,el barnwr gelwir Ef "Mab y Dyn," a'r Gwr a ordeiniodd Efe." Wrth feddwl am fawredd y Barnwr hwn, gwneir pob gew- yn yn brif ffordd i gerbydau ofn i redeg ar hyd-ddi. Daw y Crist mewn gogoniant mawr i farnu y byd, Nid fel baban tlawd Bethlehem, nid fel gwr gofidus, cynefin a dolur, nid feI iachawdwr croeshoeliedig, ond daw yn holl urddas a mawredd ei Berson; ger ei fron Ef, y rhaid i :ni oil ymddangos. Y mae yn frawdle ofnadwy- 1. Gan fod y, Barnwr yn Hollwybodol. Gellir twyllo barnwyr y ddaear gan fod eu gwybodaeth yn anmherffaith. Y mae llawer o droseddwyr jeuog wedi eu rhydd- hau o herwydd terfynoldob gwybodaeth y barnwr; ond y, mae Barnwr Mawr y byd yn hollwybodol. Bydd 'Hollwybodaeth lesu Grist yn anilwg lawn y to" Dydrl Hwnw." Y mae pob priodoledd o eiddo y Duwdod wedi tanu allan i'r byd belydrau tanbeidiach na'r briodoledd o hollwybodaeth. Gwelir ei allu" yng ii, o-,v,ie itli r,o,d,o,-clid amrywiol ei greadigaeth; gwelir "ei ddioethineb" yng ngwneuthuriad ei greaduriaid, a threfniad- au y cyfanfyd; g-welir ei gariad a'i dru- garedd yn rhoddiad Ei Fa.b; a gwelir Ei gyfiawnder yn mhob man a lie; ond y mae Hollwybodaeth Duw, heb oi chyflawn egluro eto. Yii- jiydd, mawr y Farii caiff hollwybodaetli Duw ei llwyr ogoneddu. Pryd hyn gwneir arddangosiad cyhoeddus o'i har- dderchogrw;ydd, fel y iderbynio ei dyledus anrhydedld, a hyny drwy dystiolaetli gyf- lawn, nas gellir cuddio dim oddiwrthi. Nid ydyw llygad chwiliad.ol a manwl Hollwyb- odaeth wiedi cau mewn anghofusder, nac wedi blino wrth barhaus weitliio. Deiioys Crist yin y Fartn ei fod or y dechreuad wedi bod yn chwilio calonnau a phrofi ar- enau holl blant dynion. Y pecliodau dirif a gyfiawnwyd, y rhinweddau ardderchog a ymarferwyd, a'r cymhellion mewnol gan ba rai y Hywodraethwyd hwynt, y rhai hyn oil a osoda Efe y;n llewyrch ei wyneb. Am- lygir holl ddirgelion dynion gerbron cyn- nulliad yr holl greadigaeth. Pe cleddid ein pechodau o (Ian bwysau mynyddoedd gwnaent eu hadrodd gyda Ilef taran. Pe teflid hwynt i ddyfnderoedd y mor, gwnai ei filoedd tonau jeu cyhoeddi iddydd a nos. Nis gellir eu c-dddio, oddiwrth Dduw. Y mae ei lygaid ar blant dynion. Gwelodd Adda, y pechadur eyntaf, canfu ei holl ymddygiadau, gwybu ei holl feddyliau, syl- wodd ar ei gywilydd, ei ofn, a'i euogrwydd. Gwelodd Duw y pechadur yn ei guddfan, pan yn ceisio diano rhag orlyniad cyliawn- der. Gwel Duw eto y pechadur yn ei guddfan, pan y mae yn hyf i bechu, gan nad oes yr ai-i llygad dynol yn craffu ar no. Gwel ef yn y tywyllwch, pryd y meddylia fod y cadidug du yn mantellu ei weithred- oedd afian. Y niae llygad Jehofa ar ddyn, ddydd a nos, cartref Ae oddioartref. Y mae yn darllen ei feddyliau dirgelaf, ac yn chwil- io allan ei holl ffyrdd. Felly bydd Brawdle y fath Farnwlr yn ofnad wy. 2. Y mae yn Frawdle ofnadwy, gan y bydd y, Barnwr yn Anfeidrol Ddoeth. Y mae gwybodaeth a doethineb yn ddwy briodoledd wabaiiol. Gwybodaeth Duw yd- yw ei ddealldwriaeth o bob peth. EiDdoeth- ineb ydyw ei fedr i farnu yn uniawn bob peth. Y sylfaen ydyw gwyhodaeth, a'r adeilad ydyw doethineb. Gall dyn fod yn wybodus heb .fod yn ddoeth, ond iiis gellir bod yn ddoeth, jifeb fod yn wybodus. Y mao Barnwr mawr y, byd yn anfeidrol mewn doethineb. Heb ddoethineb :nis gallasai ly,w- yddu peiriant cywriain y greadigaeth, yng nghyd a holl helyntion y bydoodd medd- yliol, moesol ac ysbrydol. Y mae gweith- redoedd y greadigaeth, llywodraethiad ybyd a gwiaith prynedigaeth yn arddangosiadau dysglaer o'r briodoledd hon. Y mae rhyw ddyfnderoedd difesur o ddoethineb ynNuw. Doethirueb ag oedd gyfartal ag iachawdwr- iaeth dyn,-doethineb a allasai 'd'roi gelyn- iaeth dyn i fod yn gyllid cariad Anfeidrol. Wrth edrych ar gefnfor y cariad tragwyddol a'r ddoethineb Ddwyfol, pais gallwn lai na dweyd, "Oh! ddyfnder golud doethineb a gwybodaeth Duw: mor anchwiliadwy yw ei farnau Ef; a'i ffyrdd iiior anolrheiniadwy ydynt." Bydd Barnwr y Dydd Diweddaf yn berffaith me win doethineb. Pe na ddygid pechodau dynion i'r amlwg, byddai y briod- oledd ogoineddujs hon byth dan len. Byddai ordeiniad gweithredoedd angln-fiawn rhai dynion gan law goruwch-lywodraethol Rhag- luniaeth, er cyflawni ei fwriadau tuag at ei bobl yn ysmotyn du ar ei gymeriad; pe na byddai rhyw arddangosiad 6yhoeddus a chyffredinol yn cael ei wneyd. Priodol yw i'r ddoethineb Ddwyfol gyfiawnhau ei hun, ac argyhoeddi dynion o msymoldeb ei ddeddfan. ynghydag afresymoldeb eu gwrth- ddywiediad.au hwynt. Bydd gweinyddiad y ddedfryd yn weithred 0 gyfiawnder, ond yr argyhoeddi ad o'i rhesymoldeb yn \veitlu^ed o ddoetliiiieb, Pan ddaw Crist i farnu y byd, dadblyg-ir dirgeJion, eglurir y dyrysbynciau, ac uriiawnir y gwyr bethau. Bydd Rhag- Junialeth Duw, yr ihon a gamdriniwyd mor toidd,gI ar, a zo:l-.oii-diemiiiNviy,d fmor ang-hyna.wn, aca "b wyswyd mor lanheg gan ddynioll, Vll cruel eu gWléled y,ng ngoleuni d, 'Ysglaei-iol y Ddwyfol ddoethineb, fel y canfydd'ir ei chys- ondeb perffaith a linw. 3. Y mae y Fra-wdle yn ofnadwy gan y bydd y Barnwr yn amhieid'gar a chyfiawln. Bydd holl gymhellion y Barnwr yn cyd- gordio a'i berfEeithrwydd anfeidrol. Y nine pawb o'r ddynoliaeth, heb eithriad wedi pechu, ac wedi givyro oddiar Iwybr ufudd- dod a chyfiawmder, ac y maent oil yn bech- aduriaid yn erbyii Duw1. Nid oes yna le i bleidgarwch, g,an fod pawb ar yr un tir. Rhaid i lywodraethwr cyfiawn neu oenadur uniawn gosbi y troseddwr a gweinyddu dedfryd cyfraith ar y teyrnfradwr. Ni wnaiff lesu Grist y "Barnwr Mawr, arbed na dyn -liae aiig.el os yn euog. Duw cyfiawn ac aii- mhleidgar yw ein Duw ni wedi bod. Ysgub- wyd yr hen fyd i ddistryw, ond Noah a'i deulu. Dinistriwyd Sodom :a Gomorra, ond Lot a'i deulli. Wole Jehofa yn ei lid yn claddu Pharaoh a'i luoedd yn y mor Cocli. Lloisgodd digllonedd yr Anfeidrol yn erbyn byddinoedJcl yr Assyriaid fel yr hyrddiwyd 185,000 i ddistryw. Cyfiawn ac uniawn yw yr Arglwydd. Pan ddaw y Crist i farnu y byd, bydd yn gosod barn wrth linyn, a chjfiawnder wrth bwyis." Arddangosai yr hen Thebiaid eu barnwyr fel heb lygaid, er dangos nad oecident yn parchu personau, ac fel rhai heb ddwylaw, er dangos nad oeddynt yn derbyn llwgr- wobrau. Y mae Barnwr yr holl ddaear yn uniawn. Rheoleiddir ewyllys barnwyr daearol gan ddeddfau eu gwlad. Ond bydd y Barnwr Nefol mor ogoneddus, fel y rheol- eiddir deddfau cvfiawnder, gan el ewyllys Ef. Ni feiddia yr un yn y gynulleidfa fawr ei gyhuddo. Ef o anghyfiawnder a phleidgarwch. Ni feiddia na brenin, na deiliad, oes na gwlad, sefyllfa na gwaedol- iaeth, na mawr na bach, droi cwrs cyfiawn- der. Hawlia y Barnwr Cyfiawn gyfrif yr un mor fanwl, oddiwrth y Groegwr ac oddi- wrth y barbariad, oddiwrth y cyfoethog, cystal a'r tlawd, oddiwrth y brenin fel y cardotyn. Ni chamfarna yr un enaid, ni phwy!sa y,n anheg yr un weithred, ni chon- demnia yn aiighyfiawai yr un pechadur,ond bydd yr holl fyd yn barod i floeddio ag unllef mai Efe yw! y "Sianct a'r Cyfiawn." II. Fod y Rhybudd yn un Rhyfeddol. "CanyfS rhaid i ni," &c. Gwnai dyn pan mewn cyflwr 0 ddiniweid- rwydd, dderbyn y fath rybudd g-yda'r IIaw- enydd mivyaf. Gwreicliioiiai ei. lygaid gan. orfoledd, a dysg-laeriai ei wynebpryd gan sirioldeb. Yr oedd cymdeithasu a'i Dduw, yn darddell gwiir ddodvvyddwch idclo. Cym- hellai pob cymdeithas a'i Dduw, holl sym- udiadau gogoneddus perffeithrwydd ei natur, gan fwynhau gwpes ei gariad, a chynorth- wyo parodrwydld ei ufudd-dod. Yr oedd Adda ac Efa yn gyfarwydd a llais Duw yn ngardd Paradwyis, fel yr oedd clywed ei lais yn deffroi y teimlad o serch ac ufudd-dod yn eu henaid. GadawlSái Adda ar unwaith y gwaith 0 drin y planhigyn a'r prenau er mwyti ewrdd, a Thad tirion. Nid oedd dychryn byth yn cythryblu ei enaid dibech-